Theo Hãng tin Anadolu, phát biểu tại một cuộc họp báo ở trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) ngày 30-4, ông Antonio Guterres cho biết bất chấp lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran, "các hệ lụy vẫn đang trở nên nghiêm trọng hơn theo từng giờ".

Ông "quan ngại sâu sắc" việc quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz bị hạn chế, nhấn mạnh điều này đang "cản trở việc vận chuyển dầu mỏ, khí đốt, phân bón và nhiều mặt hàng thiết yếu khác", từ đó "làm tê liệt nền kinh tế toàn cầu".

Ông Guterres nêu ra 3 kịch bản về hệ lụy kinh tế do gián đoạn tại eo biển Hormuz. Trong kịch bản tích cực nhất, khi các hạn chế được dỡ bỏ ngay lập tức, chuỗi cung ứng vẫn cần nhiều tháng để phục hồi, khiến sản lượng kinh tế suy giảm và giá cả duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Ở trường hợp này, tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay sẽ giảm từ 3,4% xuống còn 3,1%, trong khi lạm phát tăng từ 3,8% lên 4,4%. 

Tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu có thể giảm từ 4,7% năm ngoái xuống khoảng 2%, kèm theo những gián đoạn đáng kể trong chuỗi cung ứng.

Trong kịch bản thứ 2, nếu gián đoạn kéo dài đến giữa năm, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm còn 2,5%, lạm phát tăng lên 5,4%. Khoảng 32 triệu người có thể rơi vào cảnh nghèo đói và 45 triệu người khác đối mặt với nạn đói nghiêm trọng.

Trong kịch bản xấu nhất, nếu tuyến hàng hải chiến lược bị đóng đến hết năm, lạm phát toàn cầu có thể vượt 6%, trong khi tăng trưởng kinh tế giảm xuống còn 2%. Điều này sẽ kéo theo những tác động sâu rộng đến kinh tế, xã hội và ổn định chính trị, khiến thế giới đối mặt với nguy cơ "suy thoái toàn cầu".

Theo Tân Hoa xã, Tổng thư ký Guterres kêu gọi các bên mở lại eo biển Hormuz. "Thông điệp của tôi gửi tới tất cả các bên là rõ ràng: quyền và tự do hàng hải cần được khôi phục ngay lập tức, phù hợp với nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an. Hãy mở lại eo biển. Hãy để tàu thuyền được lưu thông. Hãy để nền kinh tế toàn cầu được 'thở' trở lại", ông nêu.

Người đứng đầu Liên hợp quốc nhấn mạnh việc mở lại eo biển không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà cần bảo đảm hoạt động vận tải biển diễn ra "an toàn, ổn định và có thể được bảo hiểm". 

Ngoài ra, ông kêu gọi các bên kiềm chế, tránh hành động làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời nhấn mạnh đây là thời điểm cần đối thoại và tìm kiếm giải pháp hòa bình.

Mỹ tính lập liên minh 'giải cứu' eo Hormuz, Iran cảnh báo đáp trả

Mỹ đang vận động thành lập một liên minh quốc tế mới nhằm khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, trong khi Iran tuyên bố sẽ không chấp nhận phong tỏa hải quân và cảnh báo nguy cơ leo thang xung đột.