Ảnh: savvytokyo.com

Trào lưu sử dụng thuốc tiểu đường để giảm cân đang lan rộng, đặc biệt nhờ vào sự quảng bá trên mạng xã hội, khiến các bác sĩ lo ngại về những nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng khi thuốc này được sử dụng ngoài chỉ định.

Nhiều người sử dụng thuốc mua trên mạng sau những cuộc tư vấn qua điện thoại hoặc qua mạng. Một số người báo cáo gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng, khiến các chuyên gia lo ngại về sự ảnh hưởng của các giá trị tập trung vào ngoại hình lan truyền qua các nền tảng số và truyền thông.

Một phụ nữ trong độ tuổi 20 làm việc tại một câu lạc bộ đêm ở Osaka cho biết cô biết đến loại thuốc này qua một influencer (nhân vật có tầm ảnh hưởng) trên TikTok, người chia sẻ về việc giảm cân của mình.

Mong muốn giảm cân nhanh chóng, cô đã tìm đến trang web của một phòng khám và nhận được đơn thuốc. Sau khi sử dụng thuốc, cô giảm xuống còn 42 kg, với chiều cao 160 cm, khiến chỉ số BMI của cô dưới 18,5, tức là thiếu cân. Cô cho biết: "Tôi cảm thấy phải giữ dáng thật thon thả vì công việc của tôi rất chú trọng đến ngoại hình".

Một phụ nữ 22 tuổi khác, cũng làm việc tại câu lạc bộ đêm, cho biết cô đã gặp phải các triệu chứng đáng sợ sau khi tiêm lần đầu như buồn nôn, sốt nhẹ và cảm giác trầm cảm kéo dài khoảng 3 ngày và quyết định ngừng sử dụng ngay lập tức. Cảm giác thèm ăn giảm mạnh và có những ngày chỉ ăn được nửa miếng đậu phụ.

Giáo sư Keiko Kishimoto tại Đại học Y Showa, cho biết việc phụ thuộc vào các cuộc tư vấn qua mạng và qua điện thoại đang hạn chế khả năng các bác sĩ có thể đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. 

Việc quảng bá thuốc sai mục đích y tế thông qua quảng cáo hoặc các chiến dịch giảm giá là không phù hợp với đạo đức nghề nghiệp.

Giáo sư Kishimoto cảnh báo những người sử dụng thuốc sai mục đích có thể sẽ không nhận được sự hỗ trợ từ hệ thống Dịch vụ Giảm nhẹ Tác dụng phụ, vốn dành cho những bệnh nhân gặp phải tác dụng phụ khi sử dụng thuốc cho mục đích y tế hợp pháp.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc sử dụng thuốc tiểu đường cho mục đích giảm cân phản ánh niềm tin rộng rãi rằng gầy gò là đẹp. Một khảo sát năm 2024 của Bộ Y tế Nhật Bản cho thấy cứ 5 đến 6 phụ nữ trong độ tuổi 20 lại có 1 người bị thiếu cân.

Hiệp hội Nghiên cứu Béo phì Nhật Bản đã đề xuất thiết lập một hội chứng mới để mô tả các vấn đề sức khỏe liên quan đến việc thiếu cân và suy dinh dưỡng, cảnh báo truyền thông xã hội và tạp chí thời trang có thể đang thúc đẩy giới trẻ theo đuổi các chế độ ăn kiêng ngày càng khắt khe.

Ông Yoshifumi Tamura, Giám đốc điều hành của Hội đồng thân thể khoẻ mạnh, cho rằng giới trẻ cần nhận thức rằng hình ảnh trên mạng xã hội và các phương tiện truyền thông thường bị chỉnh sửa hoặc chọn lọc.

Ông đồng thời cho rằng các bài học về hình ảnh cơ thể và sự đa dạng trong hình dáng cơ thể cần được đưa vào chương trình giáo dục bắt buộc ở Nhật Bản, tương tự như các lớp học đã được triển khai ở Mỹ và châu Âu.