Kỳ cuối: Đặt vốn đúng chỗ

Kỳ 1: Hàng tỉ USD “chôn” tại doanh nghiệp nhà nước Kỳ 2: Nhà nước “bỏ quên” cổ tức ngàn tỉ

Phóng to

Ông Trần Du Lịch - Ảnh: V.DŨNG

Ông Lịch nói: “Chúng ta hoàn toàn có thể thoái vốn, bán cổ phần của Nhà nước trong các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) mà Nhà nước không cần phải nắm giữ để đầu tư vào giao thông, thanh toán nợ đọng, hoàn thành những công trình đang xây dựng dở... Hàng loạt lĩnh vực hiện cần có vai trò của Nhà nước nhưng chúng ta lại không có tiền như hệ thống giao thông huyết mạch quốc gia, trong khi hàng trăm ngàn tỉ đồng đang nằm tại các DNNN là một sự bất hợp lý”.

* Vì sao ông lại đề xuất thu hồi tiền nhà nước từ các DNNN?

- Thời gian qua chúng ta cổ phần hóa (CPH) mấy ngàn DNNN, tại sao không lấy nguồn lực từ đó về để làm những việc khác? Đấy là nguồn lực sẵn có nhưng không sử dụng, để lãng phí rồi lại phải đi vay. Như quốc lộ 1 mở rộng thiếu rất nhiều tiền, vậy tại sao không lấy đó làm vốn mồi? Hàng trăm doanh nghiệp đã CPH chuyển về Tổng công ty Đầu tư kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) để làm gì? Tôi lấy ví dụ như Vinamilk, nếu thoái vốn nhà nước có thể kiếm mười mấy ngàn tỉ đồng rồi.

Theo tôi, nếu bán cổ phần tại các doanh nghiệp, chúng ta có thể thu được hàng trăm ngàn tỉ đồng! Ở đây tôi chỉ nói đến những doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc ngành nghề Nhà nước không cần nắm giữ, chứ không nói đến ngành Nhà nước cần nắm giữ.

Phóng to

Nhà nước nên chuyển nhượng vốn, kể cả tại các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, để lấy vốn đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên. Trong ảnh: sản xuất sữa bột đóng hộp tại nhà máy sữa bột Vinamilk, tỉnh Bình Dương - Ảnh: MINH ĐỨC

* Nhưng sẽ có nhiều ý kiến đặt câu hỏi rằng tại sao doanh nghiệp đang tốt như Vinamilk Nhà nước lại phải bán cổ phần nắm giữ, thưa ông?

- Mục đích DNNN không phải là đi kiếm tiền. Vì sao? Dù lãi nhưng DNNN chưa bao giờ đưa vào ngân sách một đồng xu nào cổ tức hết. Vậy anh kiếm tiền làm gì? Nếu như để Quốc hội quyết thì mỗi năm tôi lấy bao nhiêu cổ tức về.

Không phải ngẫu nhiên mà từ đầu khóa XII tôi đã đề nghị Quốc hội ban hành đạo luật quản lý vốn nhà nước trong các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, nhưng cứ hẹn tới hẹn lui bây giờ chưa ra được. Tất cả DNNN là vốn của Nhà nước, đâu phải tiền của hội đồng quản trị ngồi đó hay bộ này, bộ kia... Nếu Quốc hội quyết thoái vốn thì chúng ta cần tính toán lộ trình, không bán đổ bán tháo. Trước hết những ngành, những doanh nghiệp có điều kiện bán, không phải bán dưới giá sổ sách thì cho bán. Thậm chí có những ông thua lỗ vẫn cần tính để bán dù dưới mệnh giá, còn hơn là để đó mà nuôi. Tóm lại, cứ có chủ trương rồi chúng ta sẽ ngồi tính toán cụ thể.

* Các DNNN đã CPH cho rằng họ không phải nộp cổ tức bởi Nhà nước cho giữ lại để tăng vốn điều lệ hoặc bổ sung quỹ hỗ trợ phát triển doanh nghiệp (nghị định 09/2009), thưa ông?

- Doanh nghiệp làm đúng bởi quy định là như vậy. Nhưng vấn đề đặt ra là cổ tức ấy của doanh nghiệp hay của quốc gia? Nếu đặt nó là lợi tức của quốc gia thì ai quyết định? Nhà nước có một khối lượng vốn lớn như vậy bỏ ra kinh doanh sao không ai đem về một đồng lợi tức nào? Trong khi đó Nhà nước đang rất cần tiền. Tại sao không lấy tiền đó để đầu tư vào những lĩnh vực cần thiết, đang đói vốn. Lúc nào cũng kêu thiếu tiền nhưng nguồn lực lớn như vậy lại không sử dụng...

* Theo ông, Quốc hội nên có một nghị quyết yêu cầu Chính phủ thu hồi tiền cổ tức từ các DNNN về để đầu tư vào các lĩnh vực khác đang cần như hạ tầng?

- Theo tôi, cần có nghị quyết xem xét lại nguồn lực từ CPH, phần vốn nhà nước ở những ngành Nhà nước không cần nắm giữ thì có thể thoái vốn để tập trung nguồn lực đầu tư cho giao thông, những lĩnh vực Nhà nước đang thiếu vốn... Như vậy sẽ góp phần giảm bớt nợ công. Hiện nay doanh nghiệp đang đầu tư ngoài ngành, thoái vốn thì lấy tiền về doanh nghiệp. Như thế rất khác. Nhà nước nên chủ động thoái hẳn vốn khỏi các doanh nghiệp không cần nắm giữ, lấy trực tiếp tiền về ngân sách. Chứ không phải thoái vốn là đầu tư tài chính thì giờ thu về, làm cái khác.

Phóng to

Ông Phùng Quốc Hiển - Ảnh: Việt Dũng