Phóng to

Hãng hàng không Argentina trang trí máy bay để chở các cầu thủ nước nhà tham dự World Cup - Ảnh: Reuters

Với 8 triệu hành khách lên máy bay mỗi ngày, hơn 3 tỉ lượt bay trong năm ngoái, máy bay đối với nhiều người còn hơn cả phương tiện đi lại. Nói cách khác, máy bay đã xóa đi trở ngại về khoảng cách, đem lại hi vọng ký được một hợp đồng tốt cho thương gia hay giúp các gia đình đoàn tụ.

Tiến hóa

“Khi ăn mừng 100 năm đầu tiên của ngành, chúng ta có thể tự hào về những thành tựu đã đạt được” - Hãng tin AP dẫn lời giám đốc điều hành Tony Tyler của Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) phát biểu trong cuộc họp thường niên của IATA ở Doha, Qatar.

“Ngành công nghiệp hàng không đã phát triển nhanh chóng từ một chiếc máy bay, với duy nhất một lộ trình và một hành khách duy nhất. Năm nay, chúng ta sẽ kết nối 3,3 tỉ hành khách, 52 triệu tấn hàng với 50.000 tuyến bay và 100.000 chuyến bay mỗi ngày”.

Đó là sự phát triển rất lớn kể từ chuyến bay thương mại đầu tiên cất cánh ngày 4-1-1914 từ thành phố St Petersburg đến thành phố Tampa của bang Florida.

Thị trưởng St Petersburg khi đó là Abram C. Pheil đã trả 400 USD, tương đương 9.000 USD ngày nay, để trở thành hành khách đầu tiên ngồi lên chiếc máy bay cánh kép Benoist XIV.

Sau đó, các hành khách chỉ phải trả 5 USD mỗi chiều cho chuyến bay dài 23 phút thay vì phải lái xe cả ngày đi vòng vịnh Tampa để đến nơi mình muốn.

Nhưng trong một thế kỷ đó đã có nhiều bão táp, không chỉ trên bầu trời mà trong túi tiền của các hãng hàng không. Lợi nhuận và rủi ro đã góp phần định hình nên ngành công nghiệp hàng không ngày nay.

Nhiều tên tuổi lớn đã biến mất như Pan American World Airways, hãng đầu tiên bay qua Đại Tây Dương, trong khi số khác bị thâu tóm hay kết hợp với nhau. Một ví dụ gần đây nhất là sự phá sản của American Airlines trước khi kết hợp với US Airways.

“Những cái tên này đã biến mất, Pan Ams, British Caledonian và các hãng khác. Nhưng dĩ nhiên là việc kinh doanh của họ chuyển sang cho người khác, điều đó cho thấy sự hợp nhất là cách để ngành đi lên” - ông Tyler giải thích.

5 USD mỗi hành khách

Sau 100 năm, nguy cơ của ngành hàng không giảm đi và lợi nhuận cũng rất cao. Theo ông Tyler, các hãng hàng không kiếm lời trung bình được khoảng 5,42 USD cho mỗi hành khách trên mỗi chuyến bay.

Con người dự kiến sẽ chi khoảng 746 tỉ USD cho việc đi lại trên toàn cầu bằng máy bay.

Ông Tyler cho biết biên độ lợi nhuận của ngành hàng không vào khoảng 2,4%, dù cho rằng lợi nhuận ngành này tạo ra chưa tương xứng với những giá trị mà họ đóng góp cho kinh tế.

Theo số liệu năm 2012 của IATA, lợi nhuận trung bình trên mỗi hành khách chỉ là 2,05 USD, cho thấy thu nhập của ngành hàng không đã tăng rất nhiều. Hãng cũng dự kiến thu được 18 tỉ USD lợi nhuận sau thuế, tăng kỷ lục so với hơn 10 tỉ USD của năm ngoái.

Tuy nhiên nhà kinh tế Brian Pearce của IATA cho rằng cần xem xét về tổng lợi nhuận. “Nó luôn mang tính chu kỳ - ông Pearce cho biết - Nếu nhìn lại 20 năm qua, biên độ lợi nhuận trung bình của các hãng hàng không là con số không”.

Ông Pearce và Tyler cho rằng việc tăng giá nhiên liệu kỷ lục trong vài năm qua cũng như thuế cao đã thổi bay lợi nhuận của ngành hàng không. “Nếu khoe ra biên độ lợi nhuận 2,4% thì mọi người ở những ngành công nghiệp khác sẽ cười vào mặt anh” - ông Willie Walsh thuộc International Airline Group giải thích.

Tuy nhiên cũng cần phải thấy thêm một điều đáng ghi nhận khác: ngành hàng không thương mại đã tạo ra 58 triệu việc làm cho con người. Hẳn vì thế mà ông Tony Tyler đã lên tiếng kêu gọi: “Tôi muốn gửi thông điệp đến chính phủ các nước là hãy tạo điều kiện làm việc thuận lợi cho sự phát triển của ngành hàng không như đối với các ngành nghề khác đang được hưởng”.