Gần đây các nhà khoa học NASA khi nghiên cứu Greenland đã phát hiện thêm nhiều bí mật tại Camp Century, một căn cứ hạt nhân của Mỹ với mạng lưới đường hầm, lò phản ứng hạt nhân sẵn sàng cho Chiến tranh lạnh bùng nổ thành cuộc đại chiến thế giới lần thứ 3. 

Một cuộc chiến được dự báo rất thảm khốc vì các cường quốc đối đầu nhau đều đã chuẩn bị đầy đủ vũ khí hạt nhân.

Căn cứ Thule trước nguy cơ chiến tranh với Liên Xô

Chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc năm 1945. Hitler tự sát, Musslini bị xử tử, Nhật hoàng phải đầu hàng. Kế hoạch mua Greenland, hòn đảo khổng lồ rộng 2.166.000km2 của Đan Mạch không thành nhưng Mỹ rút kinh nghiệm sự thất bại của Đức quốc xã ở hòn đảo khổng lồ này.

Chính sự lừng khừng hay năng lực không thể đủ kiểm soát hoàn toàn của Hitler với Greenland đã khiến họ nhanh chóng mất các trạm khí tượng và thông tin tình báo cần thiết cho hoạt động hải quân và không quân Đức ở Bắc Đại Tây Dương. 

Trong khi chính sự yếu kém này của Đức lại tạo điều kiện cho quân đội Mỹ vốn đã hiện diện từ trước đó ở Greenland phát triển các kho tiếp vận và sân bay dã chiến. Chúng như các "hàng không mẫu hạm" khổng lồ không thể chìm để máy bay Mỹ hạ cánh lấy thêm nhiên liệu trước khi tiếp tục bay đánh phá Đức.

Năm 1946, kế hoạch của đặc sứ ngoại giao Mỹ William Trimble mua Greenland với giá 100 triệu đô la không thành. Tuy nhiên Mỹ vẫn được Đan Mạch chấp thuận phát triển căn cứ quân sự trên đảo băng để thiết lập tiền đồn hỏa lực bảo vệ vùng Bắc cực, Bắc Âu và Bắc Mỹ trước cuộc Chiến tranh lạnh đã bắt đầu ngay từ năm 1947. 

Thỏa thuận này được xem như là sự chia sẻ trách nhiệm nước chủ nhà trong việc thiết lập hệ thống phòng thủ của thế giới tự do, bởi Đan Mạch đã sớm tham gia NATO ngay từ năm 1949.

Với sự hiểu biết sâu sắc từ trước đó ở Greenland, quân đội Mỹ đã nhanh chóng xây dựng thành công hạ tầng quân sự trên vùng đảo lạnh giá. Tháng 4-1951, căn cứ không quân Mỹ Thule (nay là căn cứ không gian Pituffik) được mở rộng trên vùng băng đá bằng phẳng tây bắc đảo với mật danh "chiến dịch Blue Jay". 

Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, chiến dịch này được công khai như thể hiện sức mạnh của không quân Mỹ và NATO trong thời kỳ Chiến tranh lạnh. Người Inuit bản địa khu vực nhanh chóng được dời đến Qaanaaq, một địa điểm cách Thule cả 100km.

Đầu những năm 1950, công trình xây dựng căn cứ không quân Thule (Thule Air Base) được ví quy mô như nỗ lực Mỹ xây dựng kênh đào Panama sau khi tiếp nhận từ người Pháp bỏ cuộc. Lực lượng hải vận của hải quân Mỹ dùng tàu chuyên dụng ở Bắc cực để chở khối lượng khổng lồ vật tư và thiết bị từ Mỹ đến xây dựng căn cứ ở Greeland. 

Từ năm 1951, khoảng 120 tàu đã rời trạm hải quân Norfolk Virginia chở theo 12.000 người và hơn 300.000 tấn hàng hóa chuyên dụng. Họ thay ca làm việc suốt ngày đêm nhờ ánh sáng ban ngày kéo dài trong mùa hè ở Bắc cực. Ban đầu các kỹ sư và công nhân chủ yếu ăn ở luôn trên tàu cho tới khi các công trình con người có thể ở được hoàn tất.

Với đường băng dài 3.000m, nhiều loại máy bay quân sự Mỹ đã nhanh chóng trực chiến ở căn cứ Thule, đặc biệt là các máy ném bom như B-36 Peacemaker, B-47 Stratojet và sau đó có cả máy bay ném bom hạng nặng B-52 Stratofortress... 

Bộ chỉ huy không quân chiến thuật Mỹ (Strategic Air Command, SAC) luôn bố trí các phi đội ở đây để răn đe và sẵn sàng trả đũa Liên Xô từ hướng Bắc Mỹ nếu xảy ra chiến tranh. Đặc biệt, đây cũng là nơi tiếp vận cho không quân tác chiến tầm xa và thử nghiệm khả năng hoạt động của khí tài Mỹ trong điều kiện thời tiết lạnh lẽo khắc nghiệt.

Tuy nhiên Thế chiến thứ 3 cũng chỉ là dự tính trên các báo cáo tuyệt mật. Vấn đề khó khăn thường trực của căn cứ Thule kể từ khi thành lập không phải đội quân mang vũ khí nào mà chính là thời tiết vô cùng khắc nghiệt của Greenland thử thách sức khỏe con người và khả năng tiếp vận.

Mùa hè ngắn ngủi và ấm áp nhất, nhiệt độ trung bình trên đảo vẫn dưới độ 10oC, ở một số khu vực còn thấp hơn, mùa đông thì nhiệt độ luôn dưới độ âm. Chính vì vậy việc tiếp vận cho căn cứ Thule bằng đường hàng hải chủ yếu diễn ra vào mùa hè với tàu chuyên dụng hoạt động vùng Bắc cực. Hải hành này cũng cần phải nhanh chóng khi mặt nước lại sớm đóng băng dày vào giữa tháng 10. 

Về sau, khi các đường băng đã hoàn thiện việc tiếp vận lương thực, thuốc men và đồ đạc sinh hoạt cho 10.000 người trên đảo (thời điểm đông nhất) do lực lượng không vận đảm trách, đường hàng hải chủ yếu để chở các thiết bị lớn phục vụ xây dựng và sửa chữa công trình hạ tầng.

Phòng thủ Bắc Mỹ

Trên hình ảnh vệ tinh, căn cứ không quân Thule còn có một công trình khổng lồ không thể che giấu là tháp liên lạc Globecom. Các kỹ sư Mỹ phải nỗ lực rất nhiều để xây được tòa tháp hơn 378m, một công trình nhân tạo cao thứ ba thế giới ở thời điểm đó. 

Kết cấu chính của tháp Globecom là một đài ăng ten cao 378,25m truyền dẫn sóng dài phục vụ không quân và các hoạt động quân sự khác ở Greenland. Vượt qua khó khăn lớn của nền địa chất băng vốn không ổn định, các kỹ sư Mỹ đã sớm hoàn thành tháp vào năm 1954. 

Nhân viên vận hành tháp có thang máy để lên xuống dễ dàng độ cao công trình nhân tạo vào hàng thứ ba thế giới ở thời điểm đó, chỉ sau tháp truyền hình KWTV ở Oklahoma City và tòa tháp Empire State, Mỹ.

Ngoài không lưu, tòa tháp này còn có thể hỗ trợ hệ thống ra đa cảnh báo sớm tên lửa tấn công (Ballistic Missile Early Warning Systems, BMEWS). Đây chính là hướng "sinh tử" mà quân đội Mỹ tính toán Liên Xô sẽ phóng tên lửa đạn đạo vào Bắc Mỹ nếu xảy ra chiến tranh tổng lực. Tầm bắn này ngắn nhất, khó đánh chặn nhất và sẽ nguy hiểm thảm khốc nếu đó là cuộc chiến tranh hạt nhân.

Không chỉ phục vụ quân đội Mỹ, tháp thông tin Globecom còn được sử dụng cho nhiệm vụ phòng thủ và triển khai sức mạnh không quân của khối đồng minh NATO. Từ Greenland, điện tín quân sự được truyền đến căn cứ CFB Goose Bay của Canada. 

Căn cứ này phục vụ các hoạt động của NORAD (Bộ Tư lệnh phòng thủ hàng không và vũ trụ Bắc Mỹ) để bảo vệ không phận Bắc Mỹ. Về sau Mỹ có các phương tiện và công nghệ khác thay thế, tháp thông tin gần như ngừng hoạt động nhiều năm được quân đội Mỹ tháo dỡ vào năm 1992.

Sau căn cứ không quân Thule, từ năm 1959 Mỹ triển khai xây dựng Camp Century (căn cứ Thế kỷ) mà chủ yếu là các đường hầm sâu dưới băng giá Greenland để sẵn sàng cho chiến tranh hạt nhân. 

Nhiều bí mật dưới các đường hầm chằng chịt đến nay vẫn đang dần được tiết lộ. Trong đó có dự án bố trí tên lửa chiến lược để sẵn sàng tấn công hoặc trả đũa hạt nhân Liên Xô.

---------------------------

Ngày 21-1-1968, oanh tạc cơ chiến lược B-52G bí mật chở theo bốn quả bom nguyên tử đã bất ngờ bị tai nạn rớt xuống biển băng gần Thule. Một sự cố gây rúng động quân đội Mỹ và ảnh hưởng đến ngoại giao với Đan Mạch - nước chủ nhà kiểm soát Greenland - đang cho Mỹ hoạt động căn cứ quân sự.

Kỳ tới: Camp Century và sự cố bom hạt nhân chấn động

Greenland - đảo quốc băng giá khổng lổ - Kỳ 2: Tiền đồn hiểm yếu

Mặc dù quá xa xôi, cách trở và điều kiện sống cực kỳ khắc nghiệt, Greenland vẫn được nhiều cường quốc nhắm đến.