Phóng toSơn La được xem là nơi có tỉ lệ người nghiện ma túy, có những “cửa khẩu” buôn bán và có những bản án nghiêm khắc về ma túy nhiều nhất nước. Nhiều miền quê ở đây đang quyết chiến với ma túy bằng một chiến dịch và quyết tâm cao nhất từ trước tới nay.

“Nghĩa địa của linh hồn”

Ngồi sau xe tôi là một thanh niên người gốc Sơn La, tên Tuấn. Tuấn nhận việc dẫn chúng tôi vào những tụ điểm ma túy “nóng” nhất thị xã trước đây. Ánh mắt u buồn và giọng nói đầy mặc cảm của Tuấn là “dấu tích” của những tháng năm dầm mình trong ma túy. Nay Tuấn đã đoạn tuyệt. Và với Tuấn, trở lại đây chính là trở lại “nghĩa địa của linh hồn” mình.

Phóng to

Tuy đã giảm đi nhiều nhưng dưới chân núi của xã Chiềng Cơi vẫn còn những ống tiêm, ống nước cất

Nơi bán lẻ ma túy nhiều, đông dân chơi là bản Giảng Lắc và bản Puột thuộc xã Chiềng Cơi - Tuấn giới thiệu và chỉ tay về ngoại vi thị xã. Giảng Lắc lọt trong một thung lũng yên tĩnh với những quả đồi thoai thoải thả xuống mấy vệt đường mòn. Tuấn nói dừng xe và đi bộ vào một bụi cây dẫn lên quả đồi bên phải. Tôi băng lên đồi thì bị Tuấn giữ tay, bảo cẩn thận, anh chỉ xuống chân thấy những búi kim tiêm cắm chi chít hoặc nằm ngổn ngang dưới cỏ.

Tuấn giải thích: “Thông thường dân nghiện mua thuốc, mua xi xong thì lên đồi, vào hang để chích. Đây là một trong những bãi đáp!”. Càng đi ngược con đường lên đồi càng thấy nhiều kim tiêm. Trên 90% con nghiện vào những điểm “nóng” này là dân “phi” (chích), “hàng” chủ yếu là “ngựa” (hồng phiến) và “trắng” (heroin dạng cục hoặc rời). Ngoài những vạt đồi thanh bình và thơ mộng này, dân “phi” còn vào các khe núi, bãi cỏ, bụi cây, hay bất cứ hốc đá nào.

Thời “yêng hùng” Tuấn từng là loại con nghiện ở dạng “bùn” (nặng) nhất. Những “thánh địa” ma túy ở thị xã này theo Tuấn là Giảng Lắc, Puột (xã Chiềng Cơi), bản Mé, Huổi Hin (phường Quyết Thắng)... Và những điểm bán lẻ trong thị xã, trong những quán cà phê như ở “dốc Thanh Niên”, ở ngoài đường như dưới chân các cột đèn. Ông Bùi Đăng Du - bí thư Đảng ủy phường Tô Hiệu (một trong những phường trọng điểm về nạn ma túy) - nói: “Một năm trước đây, chúng tôi cứ bước ra đường là có thể nhìn thấy con nghiện hoặc dân buôn bán ma túy. Chúng mua bán điềm nhiên và đơn giản như mớ rau, gánh cỏ. Ma túy trà trộn vào đời sống một cách rùng rợn như vậy”.

Những cuộc đời bị đánh cắp

Phóng to

Bí thư Đảng ủy phường Tô Hiệu (thị xã Sơn La) Bùi Đăng Du (phải) là một trong những người thẳng tay với ma túy. Ngay bí thư đoàn phường khi bị tố giác đã được ông Du động viên cho nghỉ để đi cai nghiện. Ông cũng là người mạnh dạn công bố trường cấp II phường mình có HS sử dụng ma túy

Đang chạy xe trên đường Chu Văn Thịnh, Tuấn dừng lại trước ngã ba có tấm biển tôn khá lớn đề tên Công ty khai thác đá Moỏng Măng. Anh nói: “Đây là một trong những địa chỉ ruột của dân nghiện, trong đó có tôi”. Đó là nhà ông chủ ma túy khét tiếng nhất vùng có tên Dũng “SK”.

Trước mặt chúng tôi là căn nhà cấp 4, mái bằng, ba gian quét vôi vàng. Phía trước có mảnh sân con được bao bọc bởi lớp hàng rào mỏng mảnh, xiêu vẹo. Vài đứa trẻ ăn mặc lôi thôi đuổi nhau với đàn lợn con. Tuấn kể Dũng trước cũng là người dân bình thường, nhưng khi vào “nghề” buôn bán mạnh tay, phục vụ bất cứ giờ nào, bao nhiêu, loại gì và cho bất cứ ai. Xung quanh đây còn có hơn chục gia đình bán thuốc là nhà Hoa, hai anh em nhà Dâm - Diêm, Dinh “cụt”, bà Tám, bà Pâng... Có nhà bán cả thuốc lẫn xi, có nhà cho “chơi” tại chỗ.

Nhìn bề ngoài, những gia đình đó khá mộc mạc đơn giản, không có vẻ giàu có, bề thế hay kín cổng cao tường. Theo Tuấn, tất cả các chủ nhà đồng thời là người trực tiếp bán, không có bảo kê, canh gác hay người giúp việc. Ở đây rất dễ trở thành chủ ma túy bởi hàng quá sẵn và khách quá đông, vốn không cần nhiều, bỏ tiền buổi sáng đến chiều đã thu lãi. Thông thường thì bọn chúng chỉ cần vào các bản người Mông ở Cọ Mạ (huyện Điện Biên Đông) hoặc quá lên một chút là đến huyện Sông Mã hay sang Lào là lấy được hàng. Không cần phải thiết lập đường dây, hay người bảo lãnh, giới thiệu... Cứ vào tới bản, có tiền, nhìn mặt có “chất chơi” là được.

Ngồi trước mặt chúng tôi là một con nghiện khô quắt, cặp môi cai thuốc thâm đen, nứt nẻ. Anh tên Hùng, đã cai được hai năm nhưng nay Hùng ra đường vẫn phải có người nhà đi kèm. Hùng kể với chúng tôi chuyện về một giáo viên đẹp trai, khéo nói, tốt bụng và giàu ước mơ. Dạy ở Trường cấp II Chiềng Cọ, anh hăng say vượt đèo lội suối đưa các em đến trường. Đến một ngày kia, anh sa vào ma túy.

Làm đủ mọi cách để kiếm tiền, cuối cùng anh “phát minh” ra trò “mượn đồ” trang sức của học sinh. Và tất nhiên, anh không trả được nợ bao giờ. Thầy giáo từ đấy không thể lên bục giảng được nữa... Sau mấy ngày trao đổi với chúng tôi, thấy có vẻ thân tình, Hùng mới thú thật thầy giáo trong câu chuyện trên chính là mình. Ấp ủ ước mơ trở thành người thầy trên bản cao từ thời học sinh, Hùng hăng say học tập để đạt ước mơ đó. Tốt nghiệp cao đẳng sư phạm, được nhận việc như ý muốn, Hùng mừng muốn khóc. Nhưng “bóng ma” đã nhập vào anh.

Không chỉ riêng Hùng mà tình trạng người thầy ở miền quê Sơn La đã bị “con bạch tuộc” ma túy chôn vùi giấc mơ trên bục giảng khá nhiều. Báo cáo của Sở Giáo dục - đào tạo tỉnh Sơn La cho biết từ năm 2001 đến tháng 6-2006 đã phát hiện cả ngàn lượt HSSV, giáo viên có biểu hiện nghi nghiện. Riêng năm học 2005-2006, số liệu chưa đầy đủ cho thấy đã có hơn 600 lượt HSSV, giáo viên bị phát giác. 102 đối tượng đã có kết luận liên quan đến ma túy (sử dụng, buôn bán, tàng trữ).

Một số nhân tố đi đầu trong phong trào phòng chống ma túy cũng bị tố giác, đến khi xét nghiệm thì kết quả dương tính. Khi chúng tôi đến đơn vị đạt thành tích cao, điển hình trong phòng chống ma túy ở Sơn La là phường Tô Hiệu thì nhận được tin bí thư Đoàn phường vừa có kết quả xét nghiệm: đã từng chơi ma túy. Dũng cảm nhìn vào sự thật, Sơn La thấy rằng ma túy đã không chừa bất cứ lĩnh vực nào, đối tượng nào ở tỉnh.

______________________________

Chống ma túy bằng bàn tay sắt với những hình phạt nghiêm khắc và kỷ luật kiên quyết. Với Sơn La, có một bàn tay nữa vươn ra để tách bóng ma tội lỗi khỏi linh hồn những con người lầm lạc.

Kỳ tới:“Pháo đài” từ lòng bác ái