Cục CSGT thông báo về việc bắt đầu xử phạt lỗi không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc. Theo đó, việc xử lý vi phạm bắt đầu từ ngày 27-8 và áp dụng trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - quốc lộ 45 - Nghi Sơn.

Dù chưa áp dụng toàn quốc nhưng chủ đề này cũng đang được nhiều người quan tâm, tranh luận.

Một số ý kiến cho rằng hạ tầng cao tốc hiện nay chưa phải lúc nào cũng đáp ứng được lưu lượng phương tiện thực tế. Khoảng cách an toàn là cần thiết, nhưng khoảng cách quá lớn trong dòng xe đông có thể làm giảm năng lực lưu thông, cũng như làm ảnh hưởng đến việc lưu thông.

Tuổi Trẻ tổng hợp một số ý kiến từ nhiều người lái xe có kinh nghiệm lâu năm:

Khoảng cách an toàn rất quan trọng

Anh Lê Thượng Tiến (Reviewer - người chuyên đánh giá) cho rằng tầm quan trọng của khoảng cách an toàn mà Cục CSGT đề ra là rất cần thiết. Việc giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc là yếu tố ưu tiên hàng đầu vì liên quan trực tiếp đến giới hạn vật lý và phản xạ của con người. Pháp luật cần được xây dựng để đảm bảo mọi đối tượng đều có thể lái xe an toàn và không gây hại cho người khác.

Phản xạ của con người suy giảm theo độ tuổi, ví dụ như từ người 18 tuổi có phản xạ tốt đến người 60 tuổi có phản xạ chậm hơn. Do đó, người lớn tuổi cần khoảng thời gian dài hơn có thể gấp đôi người bình thường để xử lý tình huống và phanh xe.

Phần lớn tài xế mới có bằng lái chưa quen với cách điều khiển xe và thường có tâm lý đạp phanh vừa phải vì sợ đạp quá gắt. Ngoài ra, khả năng bám đường và hiệu quả phanh của từng dòng xe như xe Đức hay xe Nhật cũng rất khác nhau, nên việc giữ khoảng cách an toàn giúp phòng ngừa rủi ro khi xe phía trước phanh gấp.

Theo anh Tiến, dù xe đi phía trước có chạy chậm, tài xế phía sau vẫn phải duy trì khoảng cách an toàn cho mình. Việc tự tin có thể lấp qua phải hay trái để né chỉ áp dụng cho người phản xạ tốt, trong khi phần lớn người bình thường chưa chắc đủ khả năng xử lý tình huống đó.

Văn hóa lái xe "điền vào chỗ trống"

Anh Nguyễn Quốc Hiếu (tự do) cho biết vào các dịp lễ, Tết hay khi xảy ra ùn tắc, việc giữ khoảng cách theo mét là không khả thi do lưu lượng xe quá đông và hiện tượng kẹt xe cục bộ. Lúc này, quan trọng nhất là duy trì khoảng cách an toàn giữa xe trước và xe sau để phòng tránh tai nạn.

Điều đặc biệt anh Hiếu chia sẻ là văn hóa lái xe tại Việt Nam còn nhiều điểm hạn chế, nhiều tài xế thường xuyên chạy chen lấn, "điền vào chỗ trống" hoặc liên tục tạt trái tạt phải.

Ví dụ, với tốc độ 100 km/h, khoảng cách tối thiểu giữa hai xe phải là khoảng 70m, nhưng khoảng trống này thường bị các xe khác điền vào. Như vậy, buộc tài xế phải giảm tốc độ, kéo theo các xe sau cũng phải giảm để đảm bảo khoảng cách đều là 70m giữa các xe.

Theo anh Hiếu, khi đi cao tốc tài xế cần luôn quan sát gương chiếu hậu, gương hai bên và gương giữa để bảo vệ phương tiện và chủ động né tránh khi xe phía trước ép hoặc phanh gấp. Khi bị xe khác bám sát quá gần, tài xế có kinh nghiệm thường quan sát làn bên cạnh nếu trống thì có thể chuyển làn nhường đường cho xe đi nhanh hơn rồi sau đó quay lại làn của mình.

Kinh nghiệm thực tế cho thấy di chuyển ở làn số 2 trên cao tốc thường an toàn hơn làn số 1 vì có nhiều không gian linh hoạt hơn để xử lý sự cố.

Cần kiểm soát thường xuyên

Theo thạc sĩ Huỳnh Minh Châu (chuyên gia giao thông), về bản chất, ông hoàn toàn ủng hộ dưới góc độ an toàn giao thông, khoảng cách không phải là "khoảng trống" để chen vào. 

Ví dụ xe đang chạy 100km/h, mỗi giây xe đi gần 28m, nếu xe phía trước phanh gấp, người phía sau cần thời gian để nhìn thấy, nhận biết, đạp phanh và hệ thống phanh phát huy tác dụng. Nếu bám quá sát, dù người lái phản ứng rất nhanh thì khoảng cách vật lý vẫn có thể không đủ.

Tuy nhiên ông cũng quan tâm tình huống xe khác "điền vào chỗ trống". Nếu lúc này bị coi là không giữ khoảng cách thì không hợp lý về mặt thực tế giao thông. Bởi khoảng cách bị thu hẹp không phải do lái xe chủ động bám đuôi, mà do một phương tiện khác cắt vào.

Ông cho rằng khi xử lý bằng camera, CSGT cần xem xét diễn biến liên tục của tình huống và về lâu dài tôi nghĩ đây phải trở thành một hành vi được kiểm soát thường xuyên chứ không chỉ là một đợt ra quân. 

Việt Nam yêu cầu giữ khoảng cách tới 100m trên cao tốc, có nước lại tính bằng giây

Trong khi Việt Nam quy định khoảng cách an toàn trên cao tốc theo từng dải tốc độ, nhiều quốc gia lại hướng dẫn tài xế duy trì khoảng cách với xe phía trước bằng thời gian, phổ biến ở mức 2 - 3 giây.