Giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ thông báo lịch nghỉ lễ, Tết trước 30-9 hằng năm, có thêm 1 ngày nghỉ

TIẾN LONG
và 1 tác giả khác

TIẾN LONG

THÀNH CHUNG

Chính phủ đề xuất giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ thông báo lịch nghỉ lễ, Tết hằng năm; đồng thời bổ sung ngày 24-11 là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương.

Đó là hai nội dung đáng chú ý về sửa đổi Bộ luật Lao động trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình Quốc hội sáng 21-10.

Đề xuất thêm ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương

Dự thảo gồm 7 điều, trong đó có một điều sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động, tập trung phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và cập nhật các quy định phù hợp với tổ chức bộ máy mới.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất chuyển nhiệm vụ thông báo lịch nghỉ lễ, Tết hằng năm từ quy định hiện hành sang giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ thực hiện (thay cho Thủ tướng như luật hiện hành). Việc thông báo phải hoàn thành ngày 30-9 của năm trước.

Cùng với đó, thẩm quyền quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Hội đồng Tiền lương quốc gia và phê duyệt Chương trình quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động được đề xuất chuyển từ Chính phủ sang Thủ tướng Chính phủ.

Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo luật bổ sung ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời quy định đây là ngày nghỉ và người lao động được hưởng nguyên lương.

Theo cơ quan soạn thảo, đề xuất nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, đưa chủ trương về văn hóa vào quy định pháp luật lao động.

Trình bày thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho hay Ủy ban cơ bản tán thành việc bổ sung Ngày Văn hóa Việt Nam và chế độ nghỉ hưởng nguyên lương cho người lao động.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho biết có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung ngày 27-7, Ngày Thương binh - Liệt sĩ, vào danh sách ngày nghỉ hưởng nguyên lương.

Đối với đề xuất điều chỉnh cơ chế quản lý hoạt động cho thuê lại lao động, Ủy ban cơ bản tán thành việc bỏ ngành nghề này khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, chuyển từ cơ chế cấp giấy phép sang đăng ký ký quỹ và thông báo hoạt động.

Dù vậy, cơ quan thẩm tra lưu ý việc cắt giảm điều kiện kinh doanh phải đi kèm cơ chế hậu kiểm đủ chặt chẽ, bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, tránh tạo khoảng trống pháp lý.

Ủy ban đề nghị bổ sung trách nhiệm xây dựng, khai thác cơ sở dữ liệu điện tử về doanh nghiệp cho thuê lại lao động và người lao động thuê lại; đồng thời hoàn thiện quy định về năng lực doanh nghiệp, ký quỹ và trách nhiệm liên đới của bên thuê lại trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm hoặc mất khả năng trả lương, đóng bảo hiểm xã hội.

Làm rõ thẩm quyền xử lý đình công, kiểm tra lao động

Dự thảo luật còn đề xuất phân định lại thẩm quyền giữa các cấp chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Theo đó, chủ tịch UBND cấp xã có thể thực hiện đăng ký nội quy lao động trong trường hợp được người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh ủy quyền; đồng thời chủ trì, phối hợp xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục.

Với quy định về đình công, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị làm rõ chủ tịch UBND cấp xã nào sẽ chủ trì xử lý khi doanh nghiệp có nhiều cơ sở hoạt động trên nhiều địa bàn. Vai trò của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh về lao động và đầu mối công đoàn trong quá trình xử lý cũng cần được xác định cụ thể.

Đối với Chương trình quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ căn cứ chuyển thẩm quyền phê duyệt từ Chính phủ sang Thủ tướng, xét đến tính chất liên ngành, phạm vi, nguồn lực và thực tiễn triển khai, bảo đảm thống nhất với pháp luật liên quan.

Một vấn đề khác là đề xuất sửa đổi, bãi bỏ các quy định về thanh tra lao động để phù hợp với Luật Thanh tra năm 2025. Dự thảo bãi bỏ Điều 215 và Điều 216, đồng thời sửa Điều 214 theo hướng việc kiểm tra chuyên ngành, thanh tra thực hiện theo pháp luật về thanh tra, kiểm tra.

Ủy ban đề nghị làm rõ nội hàm, thẩm quyền và trình tự kiểm tra, bảo đảm việc bãi bỏ các điều khoản không làm mất đi những nội dung đặc thù cần thiết của hoạt động thanh tra lao động. Trường hợp pháp luật về thanh tra và các quy định liên quan chưa bao quát đầy đủ, cần bổ sung hoặc dẫn chiếu rõ trong Bộ luật Lao động.