Hơn nữa, giảm 1% lãi suất chỉ là khởi đầu của chặng đường đi tìm vốn bớt gian nan hơn của doanh nghiệp.

Tại sao doanh nghiệp không lạc quan với việc giảm lãi suất? Từ lâu rồi, doanh nghiệp chẳng còn quan tâm đến các chương trình giảm lãi suất mà ngân hàng (NH) đưa ra vì thực tế có rất ít đơn vị vay được do nguồn vốn lãi suất thấp không đáng kể. Vì thế có lúc doanh nghiệp bức xúc đề nghị để tránh hiểu nhầm là họ đang được vay vốn rẻ, NH nên công bố các mức lãi suất cho vay, thay vì chỉ quảng cáo rầm rộ các gói lãi suất thấp dành cho một số ít đơn vị.

Ngay lúc này, dù NH Nhà nước chưa công bố quyết định giảm lãi suất nhưng cũng đã có NH đón đầu, rầm rộ công bố gói cho vay lãi suất thấp. Kịch bản sẽ lặp lại, vốn bớt đắt đỏ hơn trước vẫn không nhiều, bởi hơn một năm qua các NH đã huy động vốn với lãi suất khoảng 14%/năm, tới đây mới huy động theo trần lãi suất 13%. Rồi NH cũng sẽ nại lý do vốn huy động giá rẻ chưa nhiều nên chưa thể đồng loạt giảm lãi suất cho vay.

Hiện với mặt bằng lãi suất huy động 14%/năm, lãi suất cho vay phổ biến là 16-20%/năm. Vay làm hàng xuất khẩu, phục vụ nông nghiệp - nông thôn dù được ưu đãi nhưng thấp cũng là 15%/năm. Đây là những mức lãi suất “khủng” vốn đã bào mòn “sức khỏe” của doanh nghiệp. Vì vậy, nếu lãi suất cho vay có giảm 1% hoặc nhỉnh hơn một chút cũng không có gì gọi là đột phá.

Chính vì thế, câu hỏi mà doanh nghiệp cần được NH Nhà nước trả lời là những mức lãi suất “khủng” này tồn tại đến bao giờ? Có chuyên gia phân tích theo lộ trình mà NH Nhà nước đưa ra, nếu thuận lợi thì phải đến cuối năm 2012 trần lãi suất huy động mới giảm còn 10%/năm. Như vậy có nhanh thì phải đến giữa năm 2013 doanh nghiệp mới được vay vốn với lãi suất 13-14%/năm, vẫn thuộc loại cao của thế giới.

Thực tế cho thấy chính NH đã làm chậm lộ trình giảm lãi suất cho vay khi NH Nhà nước giữ trần lãi suất ở mức 14%/năm trong thời gian dài để giúp một số NH duy trì được thanh khoản. Nay theo thống đốc NH Nhà nước, như công bố trước báo chí, có nhiều thuận lợi (lạm phát giảm dần, thanh khoản của NH được cải thiện...) để giảm lãi suất.

Cái khó khi giảm lãi suất chính là thanh khoản của nền kinh tế và các NH. Nhưng trách nhiệm giải quyết thanh khoản cho nền kinh tế, cho các NH thuộc về NH Nhà nước. Điều này cũng có nghĩa lãi suất vẫn “khủng”, tiếp tục đắt đỏ hay giảm dần là do điều hành của NH Nhà nước.

Nếu cứ đủng đỉnh giảm lãi suất theo lộ trình, cái khó tiếp tục đổ lên doanh nghiệp, nhẹ thì doanh nghiệp sống lây lất, nặng thì thêm doanh nghiệp thua lỗ, phá sản, công ăn việc làm mất đi.

Cái cần lúc này là NH Nhà nước nên công bố một lộ trình ngắn và linh hoạt hơn để giảm lãi suất cho mọi doanh nghiệp có thể định hướng làm ăn và quan trọng hơn là để họ giám sát quá trình đó.