Mỹ, EU tăng cấm vận NgaMỹ tăng cường cấm vận, Nga tuyên bố trả đũa "gây đau đớn" EU tăng cường cấm vận Nga, miền đông Ukraine vẫn nóng

Phóng to

Thủ tướng Đức Angela Merkel (phải) và Tổng thống Pháp Francois Hollande (giữa), hai nhà lãnh đạo chủ chốt của EU, đã đạt được sự nhất trí về các lệnh cấm vận mới với Nga - Ảnh: euobserver.com

Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết Mỹ nhằm vào “những lĩnh vực chủ chốt của nền kinh tế Nga”, theo báo Mỹ The Washington Post. Mỹ và EU cũng cấm việc xuất khẩu các công nghệ nước sâu, khai thác dầu đá phiến và thám hiểm Bắc Cực sang Nga.

“Mọi chuyện lẽ ra không đến nước này”, ông Obama nói trong một tuyên bố ngắn ở Nhà Trắng - "Vẫn có những lựa chọn tốt hơn, những lựa chọn lẽ ra đã làm giảm căng thẳng”.

Ông Obama kêu gọi Tổng thống Nga Vladimir Putin ngừng ủng hộ lực lượng ly khai ở đông Ukraine, rút quân khỏi biên giới và bắt đầu thương lượng giữa phe ly khai và chính quyền Kiev được phương tây hậu thuẫn.

Châu Âu né những lĩnh vực quan trọng để bảo vệ lợi ích

Chi tiết các lệnh cấm vận của châu Âu sẽ được công khai trên tạp chí chính thức của EU vào ngày 31-7, nhưng các nhà ngoại giao ở Brussels nói với Reuters rằng nhiều lĩnh vực quan trọng đã bị loại ra do các nước EU đều muốn bảo vệ lợi ích quốc gia của mình trong các quan hệ kinh tế, thương mại với Nga.

Lệnh cấm vũ khí chẳng hạn, chỉ áp dụng cho các hợp đồng trong tương lai, chứ không phải đang được thực hiện, như việc Pháp bán các tàu chiến trị giá 1,7 tỉ USD cho Nga. Các lệnh cấm vận mới có vẻ cũng sẽ không ảnh hưởng tới công ty dầu khí nhà nước Nga Gazprom.

Ở Mỹ, khi được hỏi phải chăng chiến tranh lạnh đã lại bắt đầu giữa Nga và phương tây, ông Obama nói: “Không, đây không phải là một cuộc chiến tranh lạnh mới. Vấn đề cụ thể ở đây liên quan tới việc Nga không sẵn sàng chấp nhận việc Ukraine có quyền tự lựa chọn con đường cho họ”.

Tuy nhiên, các biện pháp này “có ý nghĩa là một lời cảnh báo mạnh mẽ rằng sự sáp nhập các vùng lãnh thổ một cách bất hợp pháp và chủ ý gây bất ổn cho một nước láng giềng có chủ quyền là không thể chấp nhận ở một châu Âu thế kỷ 21”, Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EC) Herman Van Rompuy nói trong một tuyên bố về các lệnh cấm vận.

Mỹ đã bổ sung thêm ba ngân hàng của Nga, VBT, Ngân hàng Matxcơva và Ngân hàng nông nghiệp Nga, vào danh sách các định chế tài chính bị cấm giao dịch trung và dài hạn với Mỹ.

Như vậy, tổng cộng năm ngân hàng của Nga đã bị đưa vào danh sách này. Cùng nhau, các ngân hàng này nắm giữ 30% tài sản trong ngành ngân hàng ở Nga, theo lời các quan chức Mỹ.

Tổng công ty đóng tàu thống nhất của Nga cũng bị đưa vào một danh sách đã gồm tám công ty quốc phòng bị cấm sử dụng hệ thống tài chính của Mỹ hoặc tham gia vào các giao dịch với những pháp nhân Mỹ.

Nhiều doanh nghiệp lớn ở phương tây đã nhanh chóng phản ứng với các lệnh cấm vận này. BP, hãng dầu khí Anh đang sở hữu 20% công ty năng lượng lớn nhất của Nga Rosneft, nói trong một thông báo ngày 29-7 rằng các lệnh cấm vận mới có thể “ảnh hưởng lớn lên quan hệ và đầu tư của chúng tôi ở Rosneft, cũng như các mục tiêu kinh doanh và chiến lược của chúng tôi ở Nga”.

Exxon Mobil, một hãng Mỹ, nói họ đang đánh giá lại hợp đồng thăm dò dầu khí chung với Rosneft ở ngoài khơi Bắc Băng Dương.

Nga cấm nhập khẩu nông sản

Đáp lại, ngày 29-7, Nga tuyên bố họ đang xem xét cấm nhập khẩu gà từ Mỹ và trái cây từ châu Âu, đồng thời điều tra phô-mai của công ty đồ ăn nhanh McDonald vì lý do an toàn.

Nga hiện là thị trường xuất khẩu gà lớn thứ hai của Mỹ, chỉ sau Mexico, với kim ngạch vào khoảng 309 triệu USD trong năm 2013, theo số liệu từ Hội đồng xuất khẩu gia cầm và trứng Hoa Kỳ.

Nghị sĩ Nga Evgeny Fedorov cũng đã trình cho quốc hội dự luật có thể dẫn tới việc những công ty kiểm toán lớn và dịch vụ tài chính lớn của phương tây như Deloitte, Erns & Young, PricewaterhouseCoopers, Boston Consulting Group, McKinsey và KPMG bị cấm hoạt động ở Nga.

“Đó không phải là những lệnh cấm vận nhắm vào Mỹ. Chúng tôi không muốn gây hại cho người dân Mỹ”, hãng tin Bloomberg dẫn lời ông Fedorov. “Đó là những công ty có vị trí nhạy cảm với chủ quyền và an ninh kinh tế của Nga”.

Trước đó, Nga đã ban hành các lệnh hạn chế nhập khẩu với những sản phẩm từ sữa, thịt bò và thịt heo từ Mỹ, cấm bán một số loại gia cầm đông lạnh nhập từ Mỹ được dùng trong các loại thức ăn cho trẻ em.

Nga cũng xem xét sẽ cấm một số loại trái cây và hạt nhập từ châu Âu, có thể là của cả khối EU, hoặc của từng nước thành viên, theo lời ông Alexei Alekseenko, trợ lý của Giám đốc cơ quan an toàn thực phẩm Nga Sergei Dankvert.

Theo TTXVN, báo "Izvestia" (Tin tức) của Nga ngày 30-7 cho rằng các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào các ngân hàng của Nga sẽ không ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của những ngân hàng này vì chúng không phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn nước ngoài.

Bình luận về biện pháp trừng phạt nhằm vào Công ty đóng tàu United Shipbuilding Corp, Phó Thủ tướng Nga Dmitry Rogozin cho rằng hành động của Mỹ càng chứng tỏ sự thành công trong lĩnh vực tổ hợp công nghiệp - quân sự của Nga.

Viết trên trang mạng xã hội Twitter, Phó Thủ tướng Nga Rogozin nhấn mạnh quyết định áp đặt trừng phạt đối với United Shipbuilding Corp là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy ngành công nghiệp đóng tàu quân sự của Nga là mối quan tâm lớn đối với "các đối thủ" của nước này.