Thỏa thuận được kỳ vọng sẽ xác lập một trong những khu vực giao thương lớn, mang ý nghĩa kinh tế và địa chính trị sâu sắc. Tuy nhiên, hành trình phía trước vẫn đối mặt với không ít rào cản trong quá trình phê chuẩn và thực thi.

"Lá chắn" trước chủ nghĩa bảo hộ

Theo báo Financial Times, lễ ký kết hiệp định diễn ra ngày 17-1 vừa qua tại Asunción, Paraguay với sự hiện diện của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cùng lãnh đạo Argentina, Uruguay, Paraguay và Ngoại trưởng Brazil.

Bolivia, thành viên mới nhất của Mercosur, hiện chưa nằm trong phạm vi hiệp định nhưng có thể tham gia trong những năm tới. Trong khi đó, Venezuela vẫn đang bị đình chỉ tư cách thành viên và không được đưa vào thỏa thuận.

Theo nội dung ký kết, hơn 90% thuế quan trong các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp giữa hai khu vực sẽ được dỡ bỏ dần theo các lộ trình, với những giai đoạn chuyển tiếp 10-15 năm.

Tờ Brussels Morning dẫn lời Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nhấn mạnh: "Thỏa thuận này phản ánh một sự lựa chọn rõ ràng và có chủ đích. Chúng tôi chọn thương mại công bằng thay vì thuế quan, chọn một quan hệ đối tác lâu dài và mang tính xây dựng".

Trên mạng xã hội X, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva khẳng định trong lúc "chủ nghĩa đơn phương cô lập thị trường và chủ nghĩa bảo hộ kìm hãm tăng trưởng", hai khu vực sẽ "chia sẻ các giá trị dân chủ và cam kết với chủ nghĩa đa phương".

Các nhà lãnh đạo Argentina, Paraguay cũng đồng tình rằng hiệp định là một "tín hiệu rõ ràng" và là "lá chắn" bảo vệ các thành viên trước "sự cưỡng ép kinh tế".

Chuyên gia Oliver Stuenkel từ Quỹ Carnegie vì hòa bình quốc tế nhận định thỏa thuận thể hiện cam kết của cả châu Âu và Nam Mỹ đối với trật tự dựa trên luật lệ và chủ nghĩa đa phương, đồng thời thể hiện mong muốn không bị chi phối bởi Washington hay Bắc Kinh.

Washington Post dẫn lời ông Ignacio García Bercero, cựu nhà đàm phán thương mại của EU, cho biết thỏa thuận đã có từ rất lâu, tuy nhiên EU không thể tiếp tục trì hoãn. Ông khẳng định trong bối cảnh địa chính trị hiện tại, việc ký kết thỏa thuận này là điều "quan trọng hơn bao giờ hết".

Thách thức chông gai

Dù mang theo kỳ vọng lớn lao về một kỷ nguyên hợp tác mới, con đường đưa hiệp định vào thực tế vẫn đầy rẫy chông gai. Lễ ký kết vốn được lên kế hoạch vào tháng 12 trước đó đã phải trì hoãn do làn sóng phản đối dữ dội từ một số thành viên, đứng đầu là Pháp.

Tuần trước, nông dân Pháp đã lái máy kéo chặn đứng các tuyến đường quanh tháp Eiffel và Khải Hoàn Môn để phản đối thỏa thuận này. Họ ví von đây là cuộc trao đổi "đổi bò lấy ô tô" - ám chỉ sự đánh đổi giữa thế mạnh nông sản của Nam Mỹ và năng lực công nghiệp của châu Âu.

Theo Đài France24, các hiệp hội nông dân EU còn liên tục cảnh báo làn sóng nhập khẩu thịt và nông sản quy mô lớn không chỉ đe dọa sinh kế nội địa mà còn gián tiếp thúc đẩy nạn phá rừng Amazon để mở rộng diện tích chăn nuôi.

Tổng thống Emmanuel Macron thậm chí lo ngại sự bất mãn này có thể đẩy cử tri về phía cực hữu trong cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2027.

Để tháo gỡ nút thắt này, Ủy ban châu Âu đưa ra gói trợ cấp bổ sung trị giá 45 tỉ euro (khoảng 52 tỉ USD) nhằm thiết lập mạng lưới an sinh cho nông dân EU. 

Đồng thời, hiệp định bổ sung các cơ chế bảo hộ nghiêm ngặt, cho phép tạm đình chỉ ưu đãi thuế nếu hàng nhập khẩu tăng đột biến gây bất ổn thị trường.

Pháp còn cho phép tái áp thuế nếu nhập khẩu từ các nước Mercosur vượt ngưỡng 5% ở các lĩnh vực nhạy cảm, đồng thời duy trì hạn ngạch khắt khe đối với những sản phẩm nông nghiệp chủ chốt.

Đáng chú ý, theo báo Politico, lễ ký kết vừa qua thực chất còn phản ánh một cuộc đấu tranh chính trị gay gắt trong nội bộ EU và trong từng quốc gia khối này.

Đức và Tây Ban Nha là những quốc gia ủng hộ mở rộng thương mại để giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ và Trung Quốc. Ngược lại, Pháp, Ba Lan, Áo, Ireland và Hungary là nhóm quốc gia ưu tiên bảo hộ sản xuất nội địa.

Ý sau thời gian dài do dự cuối cùng đã ủng hộ hiệp định khi nhận được các cam kết tài chính và biện pháp bảo vệ thỏa đáng, trong khi đó, Bỉ chọn lá phiếu trắng.

Theo Financial Times, sau lễ ký, hiệp định vẫn cần Nghị viện châu Âu và cơ quan lập pháp các quốc gia thông qua. Tại đây, sự phản đối từ các nhóm nông dân được dự báo sẽ tiếp tục gay gắt và quan điểm của các nghị sĩ vẫn chia rẽ theo đường ranh quốc gia. Nhiều quan chức EU dự đoán cuộc bỏ phiếu thông qua hiệp định - dự kiến diễn ra vào khoảng tháng 5 - đang ở thế "ngàn cân treo sợi tóc".

Ngoài ra, Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu về việc có chuyển thỏa thuận lên Tòa án Công lý châu Âu hay không - một động thái có thể khiến quá trình phê chuẩn bị trì hoãn thêm khoảng 18 tháng.

Do đó, dù đã được ký kết, tương lai của hiệp định vẫn chưa ngã ngũ, như cách Tổng thống Macron viết: "Việc ký hiệp định chưa phải dấu chấm hết của câu chuyện". Khác với EU, ở phía các nước Mercosur, khả năng hiệp định được thông qua được đánh giá là gần như chắc chắn.

Liên minh châu Âu cấm hóa chất trong sơn móng gel?

Nhiều người dùng mạng đã hiểu nhầm quy định cấm chất TPO có trong sơn móng tay dạng gel của Liên minh châu Âu (EU) thành lệnh cấm hoàn toàn sơn móng tay.