Bang California vừa triển khai dự án thí điểm được gọi là "đường cao tốc thông minh" đầu tiên trên tuyến liên bang I-15, đoạn nối giữa hai thành phố Temecula và Murrieta thuộc hạt Riverside.

Dự án có tổng kinh phí 33 triệu USD, kéo dài trong hai năm và được kỳ vọng sẽ trở thành giải pháp mới cho bài toán ùn tắc giao thông kéo dài tại bang đông dân nhất nước Mỹ.

Chờ lâu hơn để đi nhanh hơn

Khác với các dự án giao thông truyền thống thường tập trung mở rộng mặt đường hoặc bổ sung làn xe, hệ thống mới tận dụng mạng lưới cảm biến, các trạm điều tiết xe nhập làn được đồng bộ hóa cùng thuật toán quản lý giao thông để kiểm soát lượng xe lên cao tốc.

Điều này đồng nghĩa một số tài xế có thể phải chờ tới 4 phút tại các đường dẫn trước khi được phép nhập vào cao tốc I-15.

Theo giới chức địa phương, đây là sự đánh đổi cần thiết để duy trì lưu lượng giao thông ổn định trên toàn tuyến.

Đoạn đường từ ranh giới hạt Riverside - San Diego đến nút giao I-215 chỉ mất chưa tới 10 phút để di chuyển trong điều kiện lý tưởng. Tuy nhiên vào giờ cao điểm buổi chiều, thời gian này có thể kéo dài từ 25 - 45 phút vì ùn tắc.

Các trạm điều tiết tại Temecula Parkway, Rancho California Road và Winchester Road hiện được kết nối với nhau. Hệ thống cảm biến liên tục theo dõi mật độ phương tiện theo thời gian thực, trong khi thuật toán tính toán số lượng xe phù hợp được phép nhập làn ở từng thời điểm.

Ngoài ra các bảng điện tử trên tuyến đường cũng đưa ra tốc độ khuyến nghị nhằm hạn chế tình trạng tăng giảm tốc liên tục - nguyên nhân phổ biến gây ra các "làn sóng ùn tắc" trên cao tốc.

Không phải AI như nhiều người nghĩ

Một số phương tiện truyền thông gọi đây là hệ thống điều hành giao thông bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên Ủy ban Giao thông hạt Riverside cho biết cách mô tả này chưa chính xác.

Theo cơ quan này, dự án sử dụng công nghệ quản lý giao thông được lập trình sẵn dựa trên dữ liệu từ cảm biến và các thuật toán điều khiển, thay vì các mô hình AI tự học.

Ông David Knudsen, người phát ngôn của cơ quan, cho biết mục tiêu của dự án là tạo ra dòng giao thông ổn định trên toàn tuyến cao tốc.

"Nếu duy trì được lưu lượng xe đều đặn, chúng tôi có thể giảm đáng kể tình trạng xe liên tục dừng rồi tăng tốc trở lại - điều khiến nhiều tài xế cảm thấy mệt mỏi khi di chuyển trên cao tốc", ông nói.

Kỳ vọng giảm mạnh thời gian di chuyển

Mô hình điều tiết xe nhập làn không phải công nghệ mới trên thế giới. Tại thành phố Denver của Mỹ, hệ thống tương tự được ghi nhận giúp giảm khoảng 20% thời gian di chuyển trên các tuyến đường áp dụng.

Ở Úc, nơi công nghệ này được triển khai rộng rãi hơn, các nghiên cứu cho thấy tốc độ lưu thông trung bình trên nhiều tuyến đường tăng từ 35 - 65%, tùy từng khu vực.

Nếu dự án tại Temecula đạt hiệu quả như kỳ vọng, các cơ quan chức năng sẽ phối hợp với Caltrans để mở rộng mô hình sang nhiều khu vực khác trong hạt Riverside và xa hơn là trên toàn bang California.

Trong bối cảnh chi phí mở rộng hạ tầng giao thông ngày càng cao, các giải pháp điều tiết thông minh như vậy đang được xem là hướng đi mới nhằm giảm ùn tắc mà không cần xây thêm đường.

Mở rộng cầu Nhơn Trạch lên 8 làn xe cao tốc với những phương án nào?

Ngoài phương án xây thêm một cầu để khai thác 6 làn xe cao tốc, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đang nghiên cứu mở rộng cầu Nhơn Trạch lên 8 làn xe.