Trao đổi xung quanh vấn đề này, PGS.TS TÔN NỮ QUỲNH TRÂN - giám đốc Trung tâm Nghiên cứu đô thị và phát triển TP.HCM - nói:

Phóng to

Bà Tôn Nữ Quỳnh Trân - Ảnh: Q.Th.

Người báo tin “hố đen”

- Không chỉ có “hố tử thần”, không chỉ có cái chết do lọt cống... mà cách đây chưa lâu người dân rất đau xót, bức xúc trước những cái chết do rò rỉ điện. Và sau một trận mưa lớn, người dân phải đi lại trên những đường phố chìm trong nước, quả thật khó lường trước những bất trắc có thể đến.

* Để người dân vô tội chết oan uổng như vậy, theo bà, trách nhiệm của những cá nhân, đơn vị liên quan như thế nào?

- Tôi cho rằng tinh thần trách nhiệm và năng lực quản lý đô thị của những cá nhân, đơn vị liên quan “có vấn đề”. Còn những địa chỉ nào phải chịu trách nhiệm? Có những luồng dư luận cho biết cơ quan này đổ cho cơ quan nọ, “ông” này đổ cho “ông” kia.

Tôi nghĩ người ta quanh co vậy thôi chứ trên thực tế trách nhiệm rất rõ ràng. Bởi vì trong một dự án đã xác định trách nhiệm khá rõ ràng về mặt quản lý và trong quá trình triển khai dự án có rất nhiều bên giám sát, lại còn có hội đồng nghiệm thu nữa. Như vậy không thể nói không xác định được trách nhiệm ở đây.

Về năng lực quản lý đô thị, theo tôi, hầu hết các nhà quản lý đều có trình độ, nhiều bằng cấp, có cọ xát thực tiễn và đều được học qua những chương trình nâng cao năng lực quản lý.

Như vậy “vấn đề” về năng lực quản lý đô thị ở đây không chỉ đơn thuần là vấn đề trình độ, khả năng hiểu biết mà còn do thiếu năng lực liên kết giữa các ngành với nhau nên đưa đến nhiều sơ hở, lỗ hổng.

* Những lỗ hổng này không chỉ trả giá bằng nhân mạng, thiệt hại tài sản, mà còn kéo theo những hệ lụy xã hội khác?

- Đúng! Những lỗ hổng ấy chắc chắn sẽ đưa đến các hệ quả xã hội, trước hết là thiệt hại nhân mạng, tài sản như đã nói. Tiếp theo đó là thể hiện sự bất an của xã hội và về lâu dài sẽ làm người dân mất lòng tin. Đấy mới là điều quan trọng, bởi người dân nghĩ rằng những người có trách nhiệm đã xem thường họ, gây tai ương cho họ.

* Với tư cách là cư dân thành phố, cảm giác của bà như thế nào mỗi khi ra đường? Với tư cách là một nhà khoa học, bà đọc được ở những người xung quanh mình điều gì?

- Tôi rất khâm phục người dân thành phố, họ rất kiên nhẫn, chịu đựng. Tôi cho rằng ở họ có suy nghĩ: khổ hôm nay để hôm sau hạ tầng đô thị của thành phố tốt hơn. Nghĩa là bà con đang có niềm tin vào tương lai và đang kỳ vọng những điều tốt đẹp hơn về thành phố, về chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh là chúng ta không nên “tận dụng” quá mức sự kiên nhẫn của người dân. Bởi vì tôi thấy trên thực tế có nhiều người không còn kiên nhẫn nữa...

Hiện nay, điều tôi lo ngại hơn cả là đến lúc nào đó đám đông không còn kiên nhẫn nữa. Và nếu những bất trắc trên đường vẫn liên tiếp xảy ra mà nguyên nhân do lỗi chủ quan của những cá nhân, đơn vị liên quan như những vụ gây chết người gần đây thì khó tránh khỏi niềm tin và kỳ vọng nói trên của người dân sẽ bị lung lay.

Riêng bản thân tôi rất sợ đi ra đường vì tôi không đủ kiên nhẫn, nhất là giờ cao điểm, mưa ngập...

* Kiên nhẫn theo nghĩa thông thường là một đức tính rất tốt của con người. Nhưng kiên nhẫn trong trường hợp như bà vừa đề cập có phải bên trong nó chất chứa những nguy cơ về xã hội?

- Chính vì vậy tôi mới nói chúng ta đừng quá lạm dụng lòng kiên nhẫn của người dân. Bất kỳ người dân nào của thành phố cũng có quyền mưu cầu sự thuận lợi, an toàn trong việc đi lại, mưu sinh...

Nếu cứ để người dân mang tâm lý bất an mỗi khi ra đường thì họ sẽ mất lòng tin, không tin vào những tuyên bố hay những lời hứa nữa. Nếu để điều này xảy ra thì quả là thiệt hại quá lớn.

* Nhiều thành phố khác trên thế giới cũng xây dựng hạ tầng đô thị, nhưng có nhếch nhác như những gì đang xảy ra ở thành phố? Bà có thể chia sẻ thêm thông tin về vấn đề này?

- Đúng, rất nhiều thành phố khác trên thế giới cũng phải đào xới đường sá xây dựng hạ tầng, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nâng chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, họ quản lý, giám sát quá trình xây dựng rất chặt chẽ với tinh thần trách nhiệm cao và luôn đặt sự an toàn của người dân lên trên hết.

Sau khi hoàn tất công trình, đường sá không chỉ được trả lại nguyên trạng mà còn được tôn tạo đẹp hơn trước đó.

* Vậy theo bà, với TP.HCM, giải pháp nào để có một đô thị an toàn, một đô thị tốt?

- Nếu chỉ có những giải pháp đơn lẻ mà không có những giải pháp đồng bộ, được điều phối mang tính hệ thống thì khó có được một đô thị an toàn, một đô thị tốt.

Một đô thị tốt, đạt chuẩn ngày nay phải đảm bảo các yêu cầu: trong sạch, rõ ràng, hiệu quả trong quản lý, có điều kiện lựa chọn nơi ở cho mọi người với thu nhập khác nhau, có các cơ hội và việc làm đầy đủ, có điều kiện giải trí và nghỉ ngơi tốt, có môi trường trong sạch, an toàn, hệ thống giao thông, giáo dục, y tế tốt.

TP.HCM còn thiếu nhiều thứ trong số này và còn đang đối diện với nhiều thách thức, trong đó có những tác động của phát triển đô thị lên môi trường xã hội, lên người dân.

Phóng to “Hố đen” tại ngã tư Nguyễn Thái Học - Trần Hưng Đạo, Q.1 (TP.HCM) sâu, rỗng hàm ếch, vết nứt rộng ra xung quanh miệng hố, có thể sụp bất cứ lúc nào (ảnh chụp chiều 17-10) - Ảnh: H.T.Vân “Hố đen” xuất hiện ở trung tâm thành phố “Hố đen” nằm ngay ngã tư Nguyễn Thái Học - Trần Hưng Đạo (Q.1) to bằng chiếc mũ cối nhưng rất sâu và rỗng hàm ếch khá lớn phía bên dưới. Theo người dân trong khu vực, trước đây cái hố này từng xuất hiện, to bằng cái thúng và công nhân cầu đường đã vá lại nhưng làm cẩu thả nên giờ hố xuất hiện trở lại. Người dân phát hiện và gọi cho cơ quan chức năng từ ngày 16-10 nhưng chưa thấy ai đến sửa. Hiện lớp nhựa đường trên miệng hố trông rất mỏng, xe chạy qua chắc chắn sẽ sụp hố. *Trước nhà số 60 Nguyễn Văn Đậu, P.6 (Q.Bình Thạnh) cũng xuất hiện một “hố đen” mấy hôm nay. Người dân đã báo cơ quan chức năng nhưng chưa được sửa chữa. Đây là “hố đen” thứ ba xuất hiện trên đường Nguyễn Văn Đậu thời gian gần đây. Đức Tuyên

------------------------------------

* Tin bài liên quan:

Lại sụp hố giữa đường, xe container chổng vó“Hố đen” chực chờ gây tai họaLỗ thủng trách nhiệmÔtô lại sụp “hố tử thần”“Hố đen” ở chân cầu Kiệu