BHXH TP.HCM giải đáp về quyền lợi BHYT, thai sản... khi doanh nghiệp chậm đóng

Người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các chế độ an sinh của người lao động. Chương trình giao lưu trực tuyến do báo Tuổi Trẻ phối hợp BHXH TP.HCM tổ chức sẽ làm rõ quy định pháp luật, giải đáp vướng mắc và hướng dẫn người lao động cách kiểm tra, bảo vệ quyền lợi của mình.

Công ty chậm đóng, trốn đóng BHXH: Người lao động phải làm gì? - Ảnh 1.

Các khách mời tham gia chương trình - Ảnh: HỮU DUY

Sáng 30-10, Báo điện tử Tuổi Trẻ phối hợp với BHXH TP.HCM tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề: "Chậm đóng, trốn đóng BHXH: Hiểu đúng để bảo vệ quyền lợi".

Nhà báo Đinh Đức Thọ, Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, cho biết mới đây, cơ quan Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã công khai danh sách 100 đơn vị chậm đóng bảo hiểm xã hội từ 6 tháng trở lên, với tổng số tiền hơn 842,9 tỉ đồng. Trong số này có những doanh nghiệp sử dụng hơn 1.000 lao động.

Công ty chậm đóng, trốn đóng BHXH: Người lao động phải làm gì? - Ảnh 2.

Ông Đinh Đức Thọ, Phó Tổng biên tập Báo điện tử Tuổi trẻ, phát biểu tại chương trình - Ảnh: HỮU DUY

Viện Kiểm sát các khu vực tại TP.HCM cũng đã tiến hành khởi kiện hơn 20 doanh nghiệp nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động. Trước đó, một số doanh nghiệp đã bị xử lý hình sư do cố tình chây ì, không chấp hành quy định về đóng BHXH cho người lao động.

Theo nhà báo Đinh Đức Thọ, những thông tin này đặt ra nhiều câu hỏi về quy định pháp luật liên quan đến hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội. Khi quyền lợi bị ảnh hưởng, người lao động cần làm gì để tự bảo vệ mình? 

Tại chương trình giao lưu trực tuyến các chuyên gia sẽ giải đáp những thắc mắc liên quan đến vấn đề này.

Chương trình diễn được tường thuật trên nền tảng Báo Điện tử Tuổi Trẻ, fanpage Tuổi Trẻ.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

- Ông Nguyễn Quốc Thanh - Phó giám đốc BHXH TP.HCM

- Luật sư Đinh Thị Quỳnh Như - Đoàn Luật sư TP.HCM

- Bà Đỗ Thị Thu Hương - Phó trưởng phòng Chế độ BHXH, BHXH TP.HCM

- Bà Tô Thị Thanh Hà - Phó Trưởng Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia, BHXH TP.HCM

- Bà Nguyễn Thị Hằng - Phó trưởng Phòng Kiểm tra, BHXH TP.HCM.

Công ty chậm đóng, trốn đóng BHXH: Người lao động phải làm gì? - Ảnh 3.

Các khách mời nhận hoa cảm ơn từ Báo Điện tử Tuổi Trẻ - Ảnh: HỮU DUY

Nội dung buổi giao lưu:

- Thời gian qua, Báo điện tử Tuổi Trẻ nhận được phản ánh của nhiều bạn đọc về tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH. Vậy chậm đóng và trốn đóng BHXH khác nhau như thế nào?

+ Luật sư Đinh Thị Quỳnh Như:  Trước hết, cần phân biệt rõ thế nào là chậm đóng và trốn đóng BHXH để doanh nghiệp hiểu và thực hiện đúng quy định pháp luật.

Theo quy định tại Điều 28 Luật BHXH, khi người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai và lập hồ sơ tham gia BHXH trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia.

Bên cạnh trách nhiệm kê khai, lập hồ sơ, doanh nghiệp còn có trách nhiệm đóng BHXH đúng thời hạn. 

Theo quy định về phương thức và thời hạn đóng, đối với phương thức đóng hằng tháng, doanh nghiệp phải đóng chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng tiếp theo. Thời hạn này cũng được áp dụng đối với doanh nghiệp lựa chọn phương thức đóng ba tháng hoặc sáu tháng một lần.

Đối với trường hợp doanh nghiệp không đăng ký, không kê khai hoặc không lập hồ sơ tham gia BHXH cho người lao động đúng thời hạn, nếu sau 60 ngày kể từ thời điểm phải thực hiện mà vẫn không thực hiện thì có thể bị xác định là hành vi trốn đóng. Trường hợp doanh nghiệp đã lập hồ sơ nhưng hồ sơ không đầy đủ cũng được xem xét theo quy định tương ứng.

Đối với trường hợp doanh nghiệp đã lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH nhưng không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền phải đóng, nếu quá thời hạn quy định 60 ngày mà vẫn không khắc phục thì có thể bị xác định là hành vi trốn đóng; trước thời điểm đó, hành vi được xem xét là chậm đóng.

Ngoài ra, pháp luật cũng quy định một số trường hợp đặc thù. Nếu doanh nghiệp thuộc trường hợp bị xem xét là trốn đóng nhưng có lý do chính đáng khiến không thể thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH thì có thể được xem xét xác định là chậm đóng thay vì trốn đóng.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng lý do doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, không có đủ nguồn tài chính để đóng BHXH không đương nhiên được xem là lý do chính đáng. Những trường hợp được xem xét phải thuộc các lý do chính đáng theo quy định pháp luật. 

Công ty chậm đóng, trốn đóng BHXH: Người lao động phải làm gì? - Ảnh 4.

Ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó giám đốc BHXH TP.HCM - Ảnh: HỮU DUY

- Doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH thì quyền lợi của người lao động có bị mất không và ảnh hưởng ra sao?

+ Ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó giám đốc BHXH TP.HCM: Việc doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động, nhất là khi họ phát sinh các chế độ như: ốm đau, thai sản hoặc những chế độ khác có điều kiện hưởng gắn với thời gian tham gia BHXH.

Việc giải quyết từng chế độ được thực hiện theo điều kiện và quy định tương ứng của Luật BHXH.

Trường hợp doanh nghiệp không đóng hoặc đóng không đầy đủ, người lao động có thể bị ảnh hưởng khi cơ quan BHXH xác định quá trình đóng để giải quyết chế độ.

Nếu hành vi này gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm bồi thường theo quy định.

- Những doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng sẽ bị xử lý như thế nào?

+ Luật sư Đinh Thị Quỳnh Như: Về mức độ xử lý hành vi trốn đóng BHXH sẽ phụ thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm, số lượng người lao động bị ảnh hưởng và việc hành vi có tái diễn hay không.

Doanh nghiệp cần lưu ý, ngoài trách nhiệm xử phạt vi phạm hành chính. Trong những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội còn có thể cấu thành tội phạm và bị xử lý hình sự. Khi đó, trách nhiệm pháp lý sẽ nặng nề hơn rất nhiều.

Về phía người lao động, việc hằng tháng bị trừ tiền lương để đóng bảo hiểm xã hội không đồng nghĩa doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng. Người lao động cần chủ động kiểm tra quá trình tham gia bảo hiểm xã hội của mình.

Công ty chậm đóng, trốn đóng BHXH: Người lao động phải làm gì? - Ảnh 5.

Luật sư Đinh Thị Quỳnh Như tham gia giải đáp một số thắc mắc tại chương trình - Ảnh: HỮU DUY

- Làm sao để người lao động có thể kiểm tra doanh nghiệp đã đóng đầy đủ BHXH?

+ Ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó giám đốc BHXH TP.HCM: Người lao động không nên chỉ căn cứ vào bảng lương để xác định doanh nghiệp đã đóng BHXH cho mình hay chưa. Bảng lương có thể thể hiện khoản đã khấu trừ, nhưng điều đó chưa đủ để khẳng định doanh nghiệp đã thực hiện nghĩa vụ đóng.

Theo đó, người lao động có thể chủ động kiểm tra trên ứng dụng VssID. Ứng dụng cung cấp thông tin về thẻ BHYT, quá trình tham gia BHXH và việc giải quyết các chế độ. Khi xem mục "Quá trình tham gia", người lao động có thể biết đơn vị đang đóng BHXH đến thời điểm nào, có nợ đóng hay không và nợ bao nhiêu tháng.

Nếu phát hiện doanh nghiệp chậm đóng hoặc chưa đóng BHXH, người lao động nên trao đổi với giám đốc doanh nghiệp, đề nghị thực hiện đầy đủ nghĩa vụ để bảo đảm quyền lợi của mình.

Nếu doanh nghiệp không giải quyết, người lao động có thể kiến nghị cơ quan BHXH, tổ chức công đoàn hoặc cơ quan có thẩm quyền xem xét. Người lao động cũng có thể thực hiện quyền khiếu nại theo quy định; trước hết khiếu nại đến người sử dụng lao động, sau đó gửi cơ quan có thẩm quyền nếu vụ việc chưa được giải quyết.

Từ ngày 1-10-2026, sổ BHXH điện tử được sử dụng thay cho sổ giấy. Khi giải quyết chế độ, cơ quan BHXH căn cứ thông tin trên sổ điện tử.

Công ty chậm đóng, trốn đóng BHXH: Người lao động phải làm gì? - Ảnh 1.TP.HCM công khai 100 đơn vị chậm đóng BHXH hơn 842,9 tỉ đồng, có nơi hơn 10 năm

Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM vừa công khai 100 đơn vị chậm đóng BHXH từ 6 tháng trở lên với tổng số tiền hơn 842,9 tỉ đồng, trong đó nhiều đơn vị chậm đóng hơn 10 năm.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Dòng sự kiện: Bảo hiểm xã hội

    Xem thêm
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất