Robot Hespian của người Anh tại Diễn đàn robot Matxcơva có thể đọc thơ bằng nhiều thứ tiếng, ca hát và nhảy múa

Một câu chuyện thú vị được kể tại Diễn đàn robot Matxcơva: Ngày 17-3 năm nay, trên trang web của Los Angeles Times có một thông tin nhỏ về một trận động đất ở Los Angeles. Điều khác biệt duy nhất với các sản phẩm báo chí tương tự: nó do một robot viết.

Quy trình như sau: robot này theo dõi các thông số về động đất và những diễn biến tội phạm tại hiện trường rồi viết tin theo các mẫu được lập trình. Sau đó, bản tin được một biên tập viên kiểm tra và cho post lên mạng! Thời gian từ lúc xảy ra động đất cho đến khi bản tin được đưa lên Internet chỉ tốn ba phút! Những thăm dò sau đó cho thấy độc giả không hề phân biệt được đó là bản tin của robot.

Từ trước tới giờ, chúng ta luôn cho rằng loài người cần những người máy tổng hợp giống hệt con người, có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau. Thế nhưng theo ông Kim Mun Sang - giám đốc Trung tâm kỹ thuật người máy thông minh thuộc Viện Công nghệ Hàn Quốc (KIST) tại Diễn đàn robot Matxcơva, thì khoa học chưa thể đáp ứng mong muốn này vì hai lý do:

1) giá thành của một người máy loại này rất đắt, 2/ Về mặt tâm lý, con người chưa chắc đã sẵn lòng chấp nhận một kiểu người máy giữ nhà thịt sắt, mắt đỏ kiểu như trong phim Transformers. Tốt nhất chỉ nên là một cỗ máy biết nhận ra giọng chủ và làm việc theo lệnh của chủ.

Vì vậy, ông Kim Mun Sang cho rằng phổ biến nhất chỉ nên là một robot chức năng hẹp có thể thực hiện một số nhiệm vụ chuyên nào đó. Một loạt công ty đang xây dựng những bộ phận cơ bản có thể lắp ráp thành một người máy, gắn cho nó những nhiệm vụ nào người ta cần vào lúc đó.

Machinoid thay cho humanoid

Các chuyên gia cho biết người tiêu dùng hiện nay đã chấp nhận robot không nhất thiết phải giống người. Chẳng hạn, với robot giúp việc nhà, người ta không cần một cô người máy xinh đẹp mang tạp dề, mà chỉ cần một cỗ máy tương tự cái máy lau sàn, có thể chùi nhà bóng lộn, dọn bàn ăn, điều chỉnh hệ thống sưởi ấm và dọn dẹp nhà cửa ngăn nắp cho chủ nhân. Các nhà khoa học gọi những robot này là “machinoid”, thay vì tạo ra những robot hình người “humanoid”.

Các chuyên gia của Công ty phân tích ABI cho rằng thị trường toàn cầu đối với các robot cá nhân loại này tới năm 2018 sẽ vượt mức 19 tỉ USD. Nhiều tập đoàn lớn, kể cả Intel hay Microsoft, đã lao vào cuộc đua này.

Hiện có hai xu hướng chính trong chế tạo robot. Vài năm trước đây trên Internet đã xuất hiện cửa hàng ứng dụng đầu tiên của robot - RobotAppStore. Chỉ vài đôla, bạn có thể tải về ứng dụng cập nhật cho một robot hình người kích cỡ Nano, tức giống một nhân vật hoạt hình tí hon. Dù thực tế một robot tí hon này trị giá tới 15.000 euro.

Hướng thứ hai phổ biến hơn là các robot trông trẻ và robot chăm người bệnh. Trên thị trường Hàn Quốc và Nhật có khoảng mười công ty đang sản xuất các robot này. Như robot MySpoon chuyên cho bệnh nhân liệt ăn, hay robot vệ sinh giúp tắm rửa cho những người già. Một vài miệng lưỡi độc ác còn gọi robot này là “máy giặt cho con người”, nhưng có hề gì nếu ở Nhật, giá lao động quá cao mà tuổi thọ con người đang ngày càng tăng?

Bộ quy tắc đạo đức cho robot?

Giáo sư Matthias Schuetz (Đại học Tufts) tại hội nghị Liên Hiệp Quốc tháng 5 vừa qua đã lo ngại về mức độ bổ sung vào quân đội thường trực hiện nay các người máy - giết người. Ông giải thích, nếu một người lính là con người thường sẽ không bắn vào trẻ em và phụ nữ, nhưng một cỗ máy hoàn toàn có thể làm điều đó. Ông có cơ sở phát biểu vì chính ông được giao chế tạo một loại người máy “có đạo đức”, có thể đưa ra những quyết định phức tạp.

Người Mỹ đã bắt tay vào việc soạn ra các chuẩn mực đạo đức cho người máy từ hai năm trước, khi tuyên bố số người máy trên Trái đất đã khá đông và đã tới lúc phải điều phối các hoạt động của chúng. Tuy nhiên đến nay, những người tiên phong trong lĩnh vực đạo đức cho người máy chính là Hàn Quốc với bộ luật đạo đức soạn ra từ năm 2007.

Bộ luật này quy định: các chủ nhân phải bảo đảm để người máy của họ không gây hại cho kẻ khác. Mỗi người máy phải có phù hiệu nhất định, như số xe vậy, để người ta có thể nhận ra chủ nhân của chúng. Đặc biệt luật này cũng quy định robot có quyền được sống! Việc cố ý hủy hoại chúng được xem là tội ác, mặc dù sẽ rất thú vị nếu áp dụng quy định này cho những cỗ máy gia dụng!