Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa có báo cáo Bộ Xây dựng về nghiên cứu mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) thuộc giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ.

Các vị trí TOD đường sắt TP.HCM - Cần Thơ 

Tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ có tổng chiều dài khoảng 175,2km, điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP.HCM), điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ). 

Theo nghiên cứu của liên danh tư vấn, dọc tuyến đường sắt dự kiến hình thành 28 khu TOD nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất, tạo động lực phát triển đô thị.

Trong đó, TP.HCM được đề xuất nhiều nhất với 8 khu TOD, gồm: ga An Bình, trạm Vĩnh Phú, trạm Thạnh Xuân, ga Tân Chánh Hiệp, trạm Tân Tạo và ga Tân Kiên. Riêng ga Vĩnh Lộc không có TOD.

Tại tỉnh Tây Ninh có 5 vị trí TOD, tại Vĩnh Long có 2 vị trí, còn TP Cần Thơ và Đồng Tháp mỗi địa phương có 7 vị trí. 

Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận cho biết trong tháng 6 và 7-2026 đã gửi văn bản và làm việc trực tiếp với các địa phương để phối hợp nghiên cứu mô hình TOD dọc tuyến. Đến nay, các địa phương có văn bản phản hồi, cung cấp thông tin quy hoạch, đề xuất quỹ đất, quy hoạch khu vực TOD lân cận các ga gắn với dự án.

Dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ được đề xuất đầu tư phục vụ vận chuyển cả hành khách và hàng hóa. 

Tư vấn xác định sơ bộ tổng mức đầu tư dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ theo 2 phương án.

Phương án 1 là đường sắt kết hợp đi chung cầu đường bộ với chiều dài đi chung khoảng 4,7km tại vị trí vượt sông Hậu, tổng mức đầu tư khoảng 171.300 tỉ đồng. Phương án 2 là cầu đường sắt đi riêng tách biệt với cầu đường bộ, tổng mức đầu tư khoảng 175.110 tỉ đồng.

Về hình thức đầu tư, tư vấn đề xuất hình thức đầu tư dự án đường sắt TP.HCM là đầu tư công. Dự án có mục tiêu phấn đấu khởi công vào quý 3-2028 và cơ bản hoàn thành xây dựng năm 2035.

Nhiều tuyến đường sắt ở TP.HCM đang được nghiên cứu, đoạn An Bình - ga Sài Gòn đi trên cao

Theo quy hoạch, ga An Bình sẽ trở thành ga hàng hóa, ga lập tàu và trung tâm điều hành toàn bộ mạng lưới đường sắt khu đầu mối TP.HCM. Đây cũng là đầu mối logistics quan trọng, phục vụ vận chuyển hàng hóa, hành khách và tổ chức vận tải liên vận quốc tế.

Không chỉ là điểm đầu của tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ, ga An Bình còn là nơi kết nối nhiều tuyến đường sắt quốc gia khác, hiện đang được nghiên cứu.

Trong đó, tuyến Bàu Bàng - An Bình - Cái Mép được xác định là hành lang vận tải chiến lược, phục vụ vận chuyển hàng hóa và hành khách, kết nối các khu công nghiệp, trung tâm logistics với hệ thống cảng biển.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, tuyến đường sắt này nằm danh mục các công trình ưu tiên đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 theo chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM. Hiện Tập đoàn Becamex đang nghiên cứu phương án đầu tư dự án. 

Bên cạnh đó, theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Bộ Xây dựng phê duyệt ngày 30-6-2026, tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu Hà Nội - TP.HCM (khổ đường 1.000mm) sẽ có điểm cuối tại ga An Bình.

Cùng với đó, quy hoạch cũng bổ sung đoạn An Bình - Sài Gòn (Hòa Hưng) - Tân Kiên thành tuyến đường sắt quốc gia khổ 1.435mm. Riêng đoạn An Bình - Sài Gòn (Hòa Hưng) dài khoảng 17km sẽ được quy hoạch đi trên cao thay vì đi dưới mặt đất như hiện nay. 

Theo quy định của Luật Đường sắt năm 2025, các tuyến đường sắt quốc gia thuộc thẩm quyền đầu tư của Bộ Xây dựng hoặc doanh nghiệp và phải thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư theo quy định.

Trường hợp giao địa phương làm cơ quan chủ quản, việc triển khai phải có sự thống nhất với Bộ Xây dựng, kiến nghị Chính phủ xem xét chủ trương.

Để có cơ sở triển khai, thời gian tới TP.HCM sẽ làm việc với Bộ Xây dựng nhằm thống nhất kế hoạch, lộ trình và phương án thực hiện các tuyến đường sắt quốc gia qua địa phương. 

Thống nhất đầu tư giai đoạn 1 đường sắt TP.HCM - Cần Thơ là đường đơn

Lãnh đạo Bộ Xây dựng thống nhất phương án đầu tư giai đoạn 1 tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ theo quy mô đường đơn và yêu cầu khẩn trương hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để trình Bộ trong tháng 7-2026.