Đó là những dòng tâm sự của HS mà tiến sĩ Tạ Thúy Hạnh, trưởng ban giáo dục Tổ chức Cứu trợ trẻ em Thụy Điển, nhận được trong quá trình khảo sát vấn đề giáo dục đạo đức HS trong nhà trường phổ thông. Tiến sĩ Hạnh đã đưa những dòng tâm sự này ra hội thảo “Giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh bằng phương pháp kỷ luật tích cực” do Bộ GD-ĐT tổ chức tại TP.HCM sáng 26-5.

Không chỉ thế, với HS, việc bị bêu xấu, trừng phạt tinh thần còn nặng nề hơn cả bạo lực thân thể. 80% HS THCS được khảo sát ở Bắc Giang cho rằng các em rất sợ bị bêu xấu bởi lẽ: bị đánh rồi có lúc hết đau, bị bêu xấu sẽ để lại vết thương đau rất lâu.

Bạn Lê Thị Hà My và Nguyễn Thị Ngọc Tuyết (HS Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM) cho rằng: “Cách xử phạt của người lớn phần lớn chưa thuyết phục được chúng em. Cách suy nghĩ áp đặt, đôi khi hơi bảo thủ, không đặt mình vào hoàn cảnh của người phạm lỗi. Đó là chưa kể đến những biện pháp xử lý quá nặng, có tính xúc phạm khiến người bị phạt tổn thương, không tâm phục, tạo ra tâm lý chống đối, càng phạt thì càng phạm cho “bõ ghét”. Từ góc độ HS, chúng em phản đối việc dùng biện pháp mạnh để phạt, như la mắng quở trách nặng nề, không ngừng nhắc lại lỗi HS vi phạm là không nên. Người lớn nên dành chút thời gian tìm hiểu rõ nguyên nhân phạm lỗi, đồng thời có cái nhìn độ lượng hơn để chúng em nhận ra khuyết điểm. Ngoài ra, có chê thì cũng phải có khen. Người lớn cần tuyên dương khi chúng em làm việc tốt hay đã nhận lỗi và cố gắng sửa lỗi. Mỗi lần phạm lỗi, chúng em cần những lời giảng giải, tâm tình từ người lớn. Nhất là tìm hiểu nguyên nhân sâu xa của hành vi trước khi có hình thức xử lý. Nếu người bị phạt không hiểu sẽ dẫn đến không phục, phản ứng tiêu cực hoặc kháng cự”.

Tại hội thảo, có ý kiến cho rằng việc giáo viên thiếu kỹ năng giao tiếp, khả năng xử lý tình huống là một sự thật. Chẳng những thế, hầu hết các trường thiếu người làm công tác tâm lý, lắng nghe tâm tư HS. Nhiều trường hiện không có nội quy hoặc nội quy không được phổ biến, đến khi vi phạm, bị xử lý HS mới biết mình làm điều cấm.

Tiến sĩ Tạ Thúy Hạnh cho rằng nhiều khi chỉ vì mong muốn nhanh chóng chấn chỉnh thái độ ứng xử của HS mà giáo viên bỏ qua tìm hiểu nguyên nhân cốt lõi của vấn đề, dẫn đến những hành vi không đúng. Và những giải pháp tổ chức này đã triển khai tập huấn cho giáo viên cũng như thực hiện ở nhiều tỉnh thành cả nước là giáo viên thay đổi cách ứng xử trong lớp học, khuyến khích động viên tích cực, làm gương trong cách cư xử, quan tâm đến những khó khăn của HS...