Phóng to

Thay vì “mạnh ai nấy làm”, sắp tới các địa phương sẽ hợp tác, liên kết trong sản xuất lúa gạo, thủy sản... - Ảnh: Đ.Vịnh

Lãnh đạo các tỉnh thống nhất với đề xuất đề án liên kết vùng do đại diện Bộ Kế hoạch - đầu tư trình bày. Với năm lĩnh vực chính gồm phát triển hạ tầng giao thông, hạ tầng phục vụ chống lũ; liên kết trong sản xuất chế biến tiêu thụ các sản phẩm chủ lực lúa gạo, trái cây, tôm, cá da trơn; liên kết trong phát triển giáo dục - y tế - văn hóa; liên kết trong bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhân lực.

Đồng thuận

Theo ông Nguyễn Phong Quang - phó trưởng Ban chỉ đạo Tây Nam bộ, từ nhiều năm nay các hoạt động liên kết song phương giữa các tỉnh thành với nhau, giữa các tỉnh thành trong vùng ĐBSCL với TP.HCM đã diễn ra. Song, luôn bị vướng do chưa có một “cơ chế pháp lý” rõ ràng và “một mô hình chỉ đạo, điều phối” liên kết vùng phù hợp nên việc liên kết mới chỉ dựa vào “mối quan hệ tốt đẹp” giữa các địa phương với nhau, chủ yếu là sự cam kết tự nguyện, thiếu ràng buộc trách nhiệm pháp lý nên hiệu quả chưa tốt, vì vậy chưa phát huy được lợi thế về nông nghiệp, thủy sản.

Đồng tình với ý kiến này, ông Lê Hùng Dũng - phó chủ tịch thường trực UBND TP Cần Thơ - cho rằng là vùng trọng điểm nông thủy sản nhưng mối liên kết giữa các địa phương lỏng lẻo dẫn đến tình trạng trúng mùa mất giá. Ông Dũng dẫn chứng do thiếu liên kết nên địa phương nào cũng đầu tư cảng manh mún dẫn đến kém hiệu quả.

Theo dự thảo mà Bộ Kế hoạch - đầu tư đưa ra có hai mối liên kết là liên kết bắt buộc và liên kết tự nguyện trong quy chế liên kết vùng ĐBSCL. Ông Võ Thành Hạo, chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre, cho rằng liên kết vùng tạo ra “cái phao” cho sự phát triển của ĐBSCL. Ông Hạo góp ý kiến không nên gọi là liên kết bắt buộc mà nên gọi là liên kết chiến lược trong tầm nhìn chiến lược của từng địa phương. Trước mắt, các địa phương có sản phẩm chủ lực là cây ăn trái như Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long nên liên kết lại tạo ra lễ hội trái cây cho cả vùng, vừa quảng bá sản phẩm trong và ngoài nước mà còn giúp nhà vườn tiêu thụ sản phẩm. Hay như Kiên Giang, An Giang, Đồng Tháp có vùng sản xuất lúa lớn liên kết trong chuỗi tiêu thụ lúa gạo.

Phát huy thế mạnh vùng

Đồng tình cao với đề án liên kết nhưng ông Huỳnh Thế Năng - phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang - lại đặt vấn đề trước mắt hai lĩnh vực bức xúc cần được liên kết ngay để cứu nông dân đó là hạ tầng giao thông và sản xuất lúa gạo, thủy hải sản. Theo ông Năng, hiện thị trường gạo cấp thấp của VN đang bị cạnh tranh gay gắt nhưng gạo cấp cao thị trường VN lại không đáp ứng được. Liên kết trong sản xuất lúa gạo giữa các địa phương sẽ giải quyết được bài toán này. Còn về hạ tầng giao thông, ông Năng nêu dẫn chứng: nếu đầu tư luồng Định An cho tàu 20.000 tấn ra vào, chi phí vận chuyển hàng hóa tại ĐBSCL sẽ giảm 10-15%, đầu tư vào vùng sẽ mạnh mẽ hơn, giá nông sản tăng...

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng thời gian qua các tỉnh trong vùng ĐBSCL đã nói nhiều về chuyện liên kết và thực tế đã manh nha liên kết ở một vài lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội... nhưng chưa chặt chẽ, manh mún trong từng lĩnh vực. Phó thủ tướng nhấn mạnh mối liên kết vùng lần này phải được đặt trong bối cảnh mới, hội nhập sâu rộng và cạnh tranh quyết liệt. Do đó, nội dung quy chế liên kết cần chặt chẽ để phát huy thế mạnh của vùng. Lĩnh vực tập trung ưu tiên trong liên kết vùng là tập trung giải quyết cho được câu chuyện đang rất “nóng bỏng” là tổ chức liên kết trong sản xuất tiêu thụ lúa gạo, thủy hải sản và trái cây của vùng. Có cơ chế chính sách phân bổ dành cho một số dự án lớn, quy hoạch và quản lý quy hoạch tạo nguồn nhân lực.

Phó thủ tướng yêu cầu trên cơ sở các ý kiến góp ý đề xuất của lãnh đạo các tỉnh, Bộ Kế hoạch - đầu tư nhanh chóng hoàn thiện quy chế liên kết vùng để sớm trình Chính phủ xem xét trong tháng 8-2013.