Phóng to

Thu hoạch lúa hè thu ở huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An. Ảnh: HOÀNG THẠCH VÂN

Nhà nước cần khuyến khích và bảo hộ những sự tích lũy tự nhiên về đất đai, vấn đề mà TS luật Phạm Duy Nghĩa đặt ra khi mở đầu hội thảo đã nhận được sự bàn luận sôi nổi. "Làm ruộng thời thị trường cũng tựa kinh doanh, cuộc ganh đua tự nhiên sẽ dồn đẩy người nông dân theo nhiều thái cực, trong đó chắc chắn sẽ có những người có năng lực qui tụ tài nguyên đất đai và nguồn lực con người, tổ chức kinh doanh có hiệu quả trên qui mô rộng hơn... Theo tư duy thị trường, người có năng lực phải được ban thưởng cho những nỗ lực của mình, tích tụ ruộng đất chắc phải là nền tảng cho một nền nông nghiệp mang tính cạnh tranh" - ông Nghĩa nói.

Từ thực tế của mình, người nông dân là anh hùng lao động Nguyễn Đắc Hải (Phú Xuyên, Hà Tây) cho rằng do chính sách hạn điền nên việc phát triển kinh tế trang trại ở địa phương gặp rất nhiều khó khăn, trong khi đó thời hạn giao đất cho nông dân đều chỉ ghi đến năm 2013 nên họ không dám đầu tư làm ăn lâu dài.

Chị Lại Thị Phương, nông dân ở xã Tân Hòa (huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình), nêu thực trạng: "Hiện nay lực lượng lao động trong độ tuổi từ 20-30 ở xã chỉ đạt 10%, đa số thanh niên trong xã bỏ đi làm ăn xa, sản xuất nông nghiệp đặt lên vai những người có tuổi. Bên cạnh đó, do chi phí đầu vào tăng lên, lãi suất quá cao nên bà con không thiết tha với ruộng đồng. Hiện nay, nếu tính chi phí trên một sào ruộng thì trung bình mỗi người nông dân chỉ làm được hơn 3.000 đồng".

Ông Trần Đức Viên (hiệu trưởng Trường đại học Nông nghiệp I) cho rằng để nâng cao thu nhập cho nông dân, một trong những giải pháp hàng đầu là làm tốt việc đào tạo nghề ở nông thôn. "Hiện chưa có tổ chức nào tham gia dạy nghề ở nông thôn, chưa nói đến những ngành nghề mới. Chúng tôi khảo sát ở Gia Lâm (Hà Nội) và Bắc Ninh thì thấy có tới 17% nông dân không biết trồng lúa, bởi vì trồng lúa theo yêu cầu mới đâu phải dễ".

Theo TS Đặng Kim Sơn (viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn), việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được coi là một trong những khâu đột phá trong dự thảo đề án.

Theo đó, đến năm 2010, con em hộ nghèo, hộ chính sách phải được hỗ trợ để học nghề. Xã hội hóa công tác đào tạo nghề theo hướng đa dạng hóa loại hình đào tạo, gắn đào tạo với sử dụng của doanh nghiệp và tăng đầu tư, đa dạng hóa hình thức hỗ trợ trực tiếp cho người được đào tạo.