Chiều 19-8, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi các luật: Đất đai năm 2024, Nhà ở năm 2023 và Kinh doanh bất động sản. 

Đề nghị bỏ khái niệm 'chung cư có thời hạn' để tránh người dân hiểu nhầm

Thảo luận tại tổ TP.HCM, đại biểu Trương Thị Bích Hạnh cho biết vấn đề chung cư có thời hạn đang được cử tri và dư luận đặc biệt quan tâm, nhất là những người có nhu cầu mua nhà tại các đô thị lớn.

Theo bà Hạnh, với mỗi người dân, căn hộ không chỉ là tài sản mà còn là khoản tiền gia đình tích lũy trong nhiều năm, là nơi dự định sinh sống lâu dài và có mong muốn để lại cho thế hệ sau.

Đại biểu lưu ý dự thảo Luật Nhà ở lần này đưa vào Điều 2 khái niệm mới là "chung cư có thời hạn", được giải thích là chung cư được xác định thời hạn sử dụng theo pháp luật về xây dựng.

"Tôi cho rằng đây là hai khái niệm khác nhau rất lớn về mặt bản chất", bà Hạnh nói, khi phân biệt "chung cư có thời hạn" với "thời hạn sử dụng chung cư" đã được quy định trong Luật Nhà ở năm 2023.

Theo bà, "chung cư có thời hạn" dễ được hiểu là căn hộ được mua với quyền sở hữu có thời hạn, trong khi thời hạn sử dụng chung cư gắn với tuổi thọ và an toàn công trình. 

Khi hết thời hạn sử dụng theo thiết kế, cơ quan có thẩm quyền phải đánh giá chất lượng công trình. Nếu vẫn bảo đảm an toàn thì chung cư có thể tiếp tục được sử dụng, "chứ không phải là hết thời hạn là người dân mất cái nhà đó".

Nữ đại biểu đoàn TP.HCM cho rằng dự thảo đã có điều quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư, căn cứ vào thời gian sử dụng công trình theo thiết kế và tình trạng chất lượng, an toàn thực tế. 

Khi chung cư hết thời hạn theo thiết kế và xuống cấp, có thể thực hiện cải tạo, xây dựng lại theo quy định. Đây là quy định, theo bà Hạnh, "rất phù hợp", giải quyết được tình trạng chung cư cũ, có nguy cơ mất an toàn.

Bà cũng dẫn Nghị quyết 21, trong đó định hướng giao đất có thời hạn lâu dài đối với đất xây dựng nhà ở thương mại để bán, ưu tiên chủ yếu là nhà chung cư; đồng thời quy định thời hạn sử dụng chung cư theo niên hạn xây dựng công trình, gắn với quyền tài sản của chủ sở hữu căn hộ.

"Nghị quyết 21 này cũng hoàn toàn không nói gì về việc chung cư có thời hạn", bà Hạnh nhấn mạnh.

Từ đó đại biểu đề nghị không đưa khái niệm "chung cư có thời hạn" vào dự luật, nhằm tránh cách hiểu và vận dụng không đúng, đồng thời "nhằm tránh gây hoang mang trong dư luận, lo lắng cho người mua và những người đang có ý định mua nhà chung cư".

Hết niên hạn thiết kế không đồng nghĩa chấm dứt quyền sở hữu

Cùng ý kiến, đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (TP Cần Thơ) nói quy định "chung cư có thời hạn" chưa phân định rõ giữa niên hạn thiết kế, thời hạn sử dụng thực tế của công trình và thời hạn của quyền sở hữu căn hộ. 

Việc hết niên hạn thiết kế chỉ là căn cứ để kiểm định chất lượng, không đồng nghĩa với việc công trình đương nhiên phải phá dỡ hoặc quyền sở hữu tự động chấm dứt.

Đại biểu dẫn các Điều 158, 160, 163 và 237 của Bộ luật Dân sự quy định: quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt; được pháp luật bảo hộ và chỉ chấm dứt theo căn cứ luật định.

"Khi nhà chung cư bị phá dỡ, mặc dù vật kiến trúc cũ không còn, quyền tài sản của chủ sở hữu liên quan đến quyền sử dụng đất chung, phần sở hữu chung, giá trị còn lại của căn hộ, quyền được bồi thường, tái định cư hoặc nhận căn hộ xây dựng lại vẫn phải được bảo đảm", đại biểu nêu.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc khái niệm 'chung cư có thời hạn' trong Luật Nhà ở

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm "chung cư có thời hạn" trong dự thảo luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến "thời hạn sử dụng nhà chung cư".