Dân xứ rừng vẫn thường truyền tai nhau câu nói đầy chiêm nghiệm: "Cá chết vì lưới, lươn chết vì mồi". Giữa muôn vàn cách đánh bắt sản vật đồng quê, ống trúm đặt lươn của lưu dân thời mở đất vẫn được xem là một sáng tạo độc đáo, nếp sinh hoạt văn hóa gói trọn sự tinh tế trong cách ứng xử với thiên nhiên. Dân gian xưa nể trọng thợ bắt lươn chỉ sau thầy rắn và bà mụ vườn là vì lẽ đó.

Cứ chừng tháng 6 đến tháng 12 âm lịch, trời đổ mưa dầm, thảm thực vật dưới chân rừng sản xuất ở U Minh Hạ phát triển dày đặc. Lươn đồng bắt đầu tìm về các con kênh có cỏ năng, cỏ lác, bèo để trú ẩn và săn mồi.

Ống trúm xưa làm bằng tre gai già, được đục thông mắt tỉ mỉ và chừa lại mắt chót. Ngày nay, phần vì tre hiếm gặp phần vì muốn gọn nhẹ nên người đặt trúm thường thay bằng ống nhựa. 

Nhưng dù chất liệu nào, phần "hồn" của ống trúm vẫn nằm ở cái hom làm bằng nan trúc chẻ mỏng. Hom phải nhẵn bóng để lươn trườn vào ăn mồi thì dễ nhưng chẳng thể nhởn nhơ quay đầu bò ra được.

Cái hom quan trọng, tuy nhiên món "thần dược" mới là yếu tố chính để dụ lươn đến được ống trúm và chui vào hom. 

Ngoài mồi truyền thống các loại như là ốc, cua, cá, nhái băm nhuyễn, xào với xác dừa khô cùng với cá chiên thơm phức thì thợ rừng U Minh Hạ còn có bí quyết riêng: thêm vài cọng rau mùi như ngò om, ngò gai, cùng ít dầu cá. 

Dầu cá cùng mùi thơm của các loại rau theo dòng nước chảy lan xa, kích thích khứu giác loài lươn. Tỏi ớt được thêm vào làm mồi có vị cay nhẹ, lươn ăn vào cứ chép miệng lia lịa, tạo ra âm thanh như tiếng gọi đồng loại đến "dùng đại tiệc".

Cuộc thi Lan tỏa năng lượng tích cực 2026: Từ bữa ăn an toàn, gieo những mầm xanh khỏe mạnh

Với một đứa trẻ, một bữa ăn ở trường không chỉ là để no. Đó còn là nguồn dinh dưỡng giúp các em lớn lên, học tập và phát triển mỗi ngày.