Bà Nguyễn Thị Xuyến (42 tuổi, ngụ xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long) dù có thâm niên trồng hoa phục vụ thị trường Tết từ nhiều năm nay và được truyền qua nhiều thế hệ nhưng vẫn không sao lý giải được vì sao vườn cúc mâm xôi hơn 2.500 chậu của mình năm nay "đột nhiên" nở sớm.

Bà Xuyến cho biết từ giữa năm 2025, gia đình bà đã xuống giống 2.500 chậu cúc mâm xôi. Mỗi chậu bà đầu tư khoảng 30.000 - 40.000 đồng chưa tính công chăm sóc. Đất trồng được người quen cho mượn miễn phí, nhưng chi phí phân bón, thuốc, giống, chậu… cộng dồn đến thời điểm này đã gần 100 triệu đồng.

"Cúc mâm xôi thường phải canh cho nở đúng mấy ngày cận Tết, vậy mà năm nay chưa tới tháng chạp hoa đã bung vàng hết trơn", bà Xuyến thở dài, tay vuốt nhẹ một giỏ hoa đã nở tròn rồi nói tiếp: "Giờ có kêu bán gấp cũng khó, vì còn hơn một tháng nữa mới tới Tết, rất hiếm người mua hoa vào dịp này".

Hoa nở sớm đồng nghĩa với việc mất mùa, mất giá. Cúc mâm xôi là loại hoa Tết đặc thù, chỉ bán được trong một khoảng thời gian rất ngắn. Nở sớm quá thì không ai mua, mà giữ lại thì hoa tàn, không thể "neo" chờ Tết.

Những năm trước, thời điểm này thương lái đã đến đặt cọc với giá 170.000 đồng mỗi cặp. Trừ chi phí, với số lượng hoa nói trên bà Xuyến ước chừng lãi khoảng 100 triệu đồng. Năm nay, do hoa nở sớm bất thường, thương lái dè dặt thu mua. Đến nay bà mới bán được khoảng 200 chậu với giá 140.000 đồng mỗi cặp, thấp hơn 30.000 đồng so với mọi năm. Phần lớn số hoa còn lại chưa có đầu ra.

Không riêng gì bà Xuyến, nhiều hộ trồng cúc mâm xôi ở Cái Mơn năm nay có chung cảnh ngộ. Ông Lê Văn Hùng, trồng hơn 3.000 giỏ cúc, cho biết gia đình anh đã tính toán kỹ lịch xuống giống, canh ngày bấm ngọn, điều chỉnh ánh sáng. Nhưng thời tiết năm nay quá "lạ".

"Ban ngày nắng nhiều nhưng nhiệt độ thấp, thậm chí ban đêm trời lạnh như mọi năm. Không hiểu vì sao hoa nở rất nhanh, không kịp trở tay", ông Hùng - một nhà vườn trên địa bàn xã Chợ Lách - nói.

Ông Trần Hữu Nghị, Phó chủ tịch UBND xã Chợ Lách, cho biết địa phương có hơn 2 triệu sản phẩm hoa, kiểng phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trong đó chủ yếu là cúc mâm xôi, cúc Hà Lan và mai vàng. Hiện khoảng 50% sản phẩm đã được thương lái đặt hàng, với giá từ 150.000 - 200.000 đồng mỗi cặp.

"Có thể do hai đợt mưa trái mùa trong tháng 12-2025, khoảng 30% - 40% diện tích cúc mâm xôi bị nở sớm", ông Nghị nói và cho biết ngành nông nghiệp tỉnh đang hướng dẫn nhà vườn xử lý kỹ thuật để hạn chế thiệt hại.

Cũng theo ông Nghị, trong tuần này, xã sẽ phối hợp Sở Công Thương tỉnh tổ chức bán hoa giúp bà con trên địa bàn trong 2 ngày. "Chúng tôi sẽ có đội ngũ bán hàng xuống từng vườn để livestream bán hàng, giảm thiệt hại cho bà con", ông Nghị cho biết thêm.

Hoa Tết Sa Đéc gặp lạnh: Cúc mâm xôi chậm nở, nhà vườn lẫn thương lái đứng ngồi không yên

Khoảng một tuần nay, thời tiết ở miền Tây trở lạnh, nhiệt độ thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái, nông dân trồng hoa Tết ở làng hoa Sa Đéc lo lắng cúc mâm xôi chậm nở.