Vì sao phải đạp hết ga nhanh để đo khí thải với xe có động cơ diesel?

Theo ông Nguyễn Tô An - Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, quy trình đo khí thải ô tô có động cơ diesel được thực hiện theo các bước 9.4.1 và 10.1.6 của TCVN 7663:2007.

Trong đó, chu trình gia tốc tự do được thực hiện ít nhất ba lần. Giá trị trung bình cộng của ba giá trị đo sau cùng được lấy làm kết quả đo. Kết quả đo được công nhận khi chênh lệch giữa giá trị đo lớn nhất và nhỏ nhất của ba chu trình gia tốc tự do sau cùng không vượt quá 10 (% HSU).

Theo đó, xe lắp động cơ diesel phải thực hiện theo chu trình gia tốc tự do. Để đảm bảo chu trình đo và kết quả đo khí thải đúng quy định, đăng kiểm viên phải đạp bàn ga nhanh đến hết hành trình để động cơ phải đạt số vòng quay (vòng tua) lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất ở chế độ không tải.

Trên thực tế, có nhiều xe đến kiểm định có bộ điều tốc (có chức năng giữ số vòng quay tối đa của động cơ không vượt quá giá trị thiết kế của nhà sản xuất) không hoạt động đúng thiết kế hoặc hư hỏng. Việc này khiến số vòng quay tối đa của động cơ thực tế vượt quá giá trị thiết kế hoặc không khống chế được số vòng quay tối đa của động cơ, dẫn đến các hư hỏng như: gãy tay biên, vỡ nắp xi lanh…

Hiện nay, dữ liệu của các cơ sở đăng kiểm đang thiếu giá trị số vòng quay tối đa của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất để có căn cứ đối chiếu.

Tuy nhiên, hầu hết các xe động cơ diesel đều có đồng hồ chỉ thị số vòng quay thực tế của xe. Trên đồng hồ có hiển thị "vùng màu đỏ" thể hiện vòng quay nguy hiểm của động cơ. Tùy thuộc vào từng hãng xe sẽ khuyến cáo không hoạt động hoặc không hoạt động lâu dài tại vùng này.

Nếu vòng tua vượt thiết kế vẫn từ chối kiểm định dù chủ xe ký cam kết

Để đảm bảo giảm thiểu các phát sinh hỏng hóc động cơ xe trong quá trình đo khí thải, Cục Đăng kiểm đã hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm đảm bảo xe phải đáp ứng được các yêu cầu cụ thể trước khi đo gồm:

Mức dầu bôi trơn nằm trong phạm vi quy định, nhiệt độ dầu tối thiểu là 60 độ C và không bị quá nhiệt; xe không có các hiện tượng bất thường như có tiếng gõ lạ, không bị tắc nghẽn, hở ống xả, động cơ không có hiện tượng giật cục hoặc tăng tốc mất kiểm soát khi đạp ga; số vòng quay tối đa của động cơ không được vượt quá giá trị lớn nhất theo thiết kế.

Qua kiểm tra, nếu phát hiện các bất thường nêu trên đều phải dừng việc đo khí thải để chủ xe đưa xe đi bảo dưỡng, sửa chữa.

Với trường hợp kiểm tra số vòng quay lớn nhất của động cơ trước khi đo khí thải phát hiện số vòng quay lớn nhất nằm trong vùng màu đỏ (vùng nguy hiểm đối với động cơ), phải xác định: nếu không vượt quá số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế thì vẫn thực hiện đo khói.

Nếu không có căn cứ xác định số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế thì đăng kiểm viên phải giải thích cho chủ xe hiểu để đưa xe đi bảo dưỡng, sửa chữa, điều chỉnh bộ điều tốc về đúng với giá trị theo thiết kế trước khi kiểm định. Trường hợp này, chủ xe vẫn muốn thực hiện kiểm định thì phải có văn bản cam kết.

Nhưng nếu có căn cứ xác định số vòng quay thực tế của động cơ xe vượt quá số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế thì kể cả trường hợp chủ xe ký bản cam kết cũng không thực hiện đo khí thải do xe bị lỗi bộ điều tốc, dễ dẫn đến hỏng hóc động cơ trong quá trình đo khí thải.

Theo ông An, việc ký cam kết chỉ là giải pháp tạm thời trong thời gian mới triển khai việc đo khí thải theo quy định mới và chỉ áp dụng đối với các trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ vượt quá số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế; đồng thời chủ xe vẫn muốn thực hiện việc đo khí thải sau khi đã được đăng kiểm viên giải thích lý do.

"Các trường hợp cơ sở đăng kiểm hoặc đăng kiểm viên yêu cầu chủ xe ký cam kết ngoài trường hợp nêu trên hoặc yêu cầu ký cam kết mà không giải thích lý do đều không thực hiện đúng với hướng dẫn của Cục Đăng kiểm" - ông An cho biết thêm hiện Cục Đăng kiểm Việt Nam đang thu thập cơ sở dữ liệu từ các nhà sản xuất để cung cấp cho các trung tâm đăng kiểm số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế. Sau khi hoàn thành việc cung cấp cơ sở dữ liệu này thì không cần thiết phải sử dụng bản cam kết nêu trên.

Cận cảnh quy trình kiểm tra khí thải mới khi đi đăng kiểm tại Trung tâm 50-03S

Sáng 3-3, ghi nhận tại Trung tâm đăng kiểm 50-03S, quy trình kiểm tra kỹ thuật xe diễn ra trơn tru hơn, các tài xế không phải chờ lâu. Tuy nhiên đến khâu chờ dán tem đăng kiểm còn lâu khiến các tài xế 'khó chịu'.