Học sinh tham gia Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 do báo Tuổi Trẻ tổ chức tại tỉnh Vĩnh Long - Ảnh: CHÍ QUỐC
Sự kết hợp giữa công nghệ mới và các lĩnh vực quen thuộc đang mở ra nhiều hướng nghề nghiệp mới cho người trẻ.
Đây cũng là băn khoăn của khá nhiều trong hàng ngàn học sinh lớp 12 cùng phụ huynh ở tỉnh Vĩnh Long và các địa phương lân cận có mặt tại Trường ĐH Cửu Long trong Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ Giáo dục và Đào tạo) tổ chức ngày 14-3.
Nghề nông vẫn rất... hiện đại
Một thí sinh bày tỏ băn khoăn rằng dù sống ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long với thế mạnh nông nghiệp nhưng gia đình lại khuyên không nên học các ngành nông nghiệp. Lý do vì cả nhà lo ngại làm nông sẽ vất vả, thu nhập thấp và khuyên thay vào đó nên chọn những ngành "làm văn phòng cho ổn định".
ThS Nguyễn Hứa Duy Khang, Phó trưởng phòng đào tạo ĐH Cần Thơ, cho rằng cách nhìn này hiện đã khác rất nhiều. Theo ông, nông nghiệp hiện đại đang chuyển mạnh sang mô hình nông nghiệp thông minh, nông nghiệp công nghệ cao ứng dụng các công nghệ như AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), truy xuất nguồn gốc số để quản lý sản xuất, tối ưu đầu vào, nâng năng suất và chất lượng nông sản.
Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước đứng trước yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu, nâng chất lượng nông sản và tăng giá trị xuất khẩu nên nhu cầu nhân lực nông nghiệp chất lượng cao sẽ còn rất lớn. Do vậy khi đưa công nghiệp vào nông nghiệp cũng là một chìa khóa để tạo ra giống lúa mới, giống cây trồng mới, nâng chất lượng và khả năng thích ứng của nông nghiệp Việt Nam.
"Nông nghiệp không hề là một lựa chọn cũ, ngược lại mở ra không gian cho những người trẻ muốn làm việc với công nghệ, giống mới, quy trình mới và chuỗi giá trị nông sản hiện đại", ông Khang chia sẻ.
ThS Phùng Quán - chuyên gia tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) - cho rằng cách nhìn về nông nghiệp cần được thay đổi trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh. Nhiều quốc gia có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt như các nước Trung Đông hay những vùng sa mạc ở Trung Quốc vẫn phát triển mạnh nông nghiệp nhờ ứng dụng khoa học - công nghệ.
Ông dẫn chứng các mô hình nông nghiệp trong nhà kính, hệ thống tưới nhỏ giọt, cảm biến môi trường, dữ liệu lớn hay AI đang được sử dụng để kiểm soát dinh dưỡng, nước và điều kiện sinh trưởng của cây trồng. Vì vậy những bạn trẻ yêu thích khoa học và công nghệ, nông nghiệp hiện đại có thể là một lĩnh vực hấp dẫn, nơi kiến thức về sinh học, hóa học, công nghệ và dữ liệu được kết hợp để tạo ra những giải pháp sản xuất bền vững trong tương lai.
TS Đặng Thị Ngọc Lan - Phó hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long - cho rằng nhiều lĩnh vực trong nông nghiệp ngày nay đang phát triển theo hướng liên ngành, kết hợp giữa khoa học sự sống, công nghệ và kỹ thuật. Sinh viên tốt nghiệp các ngành này có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau như nghiên cứu giống cây trồng, chế biến thực phẩm, quản lý chất lượng nông sản hoặc các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp.
"Đây cũng là một hướng nghề nghiệp có nhiều tiềm năng trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mạnh sang mô hình sản xuất hiện đại và bền vững", TS Lan phân tích.
AI và ngành ngôn ngữ
TS Phạm Tấn Hạ - Giám đốc trung tâm tuyển sinh Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM) - chia sẻ trong bối cảnh AI phát triển mạnh, nhiều thí sinh băn khoăn liệu học ngành ngôn ngữ Anh có còn lợi thế không.
"Các chương trình đào tạo sẽ cho sinh viên biết những ứng dụng của AI trong hỗ trợ dịch thuật, viết nội dung hoặc xử lý văn bản nhanh chóng. Song khả năng sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp và xử lý tình huống thực tế vẫn cần đến con người", TS Hạ tư vấn.
Theo ông, giá trị của người học ngôn ngữ Anh hiện nay không đơn thuần ở việc biết ngoại ngữ mà là khả năng vận dụng tiếng Anh trong môi trường quốc tế và liên văn hóa. Trong nhiều lĩnh vực như truyền thông, marketing, kinh doanh quốc tế, du lịch, giáo dục hay các tổ chức quốc tế, người làm việc cần hiểu ngữ cảnh, văn hóa và sắc thái giao tiếp của đối tác. "Đây là những yếu tố mà AI khó có thể thay thế hoàn toàn dù vẫn có thể bổ trợ rất hữu ích cho công việc thực tế", ông Hạ nói.
ThS Lê Quang Trung - Phó hiệu trưởng Trường CĐ Công nghệ quốc tế LILAMA 2 - cho biết những năm gần đây các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới trong đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của các nhà máy hiện đại.
Trong bối cảnh sản xuất công nghiệp chuyển nhanh sang tự động hóa và chuyển đổi số, chương trình đào tạo nghề cũng phải cập nhật các công nghệ như robot công nghiệp, tự động hóa, hệ thống điều khiển thông minh và các giải pháp của nhà máy số để sinh viên có thể thích ứng với môi trường làm việc thực tế.
Ông Trung nói tinh thần học hỏi liên tục và khả năng thích ứng với công nghệ sẽ là yếu tố quan trọng giúp sinh viên kỹ thuật có thể làm việc hiệu quả trong các nhà máy hiện đại và tham gia chủ động quá trình chuyển đổi số của ngành công nghiệp.
Ngoài tư vấn còn có các hoạt động trải nghiệm tại chương trình dành cho học sinh đến tham gia - Ảnh: CHÍ QUỐC
Chiến thuật chia 15 nguyện vọng thành ba nhóm
ThS Hoàng Thúy Nga - chuyên viên cao cấp Vụ Giáo dục ĐH (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cho biết theo quy chế tuyển sinh mới áp dụng từ năm 2026, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển ĐH trên hệ thống chung và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên.
Với nguyện vọng vào các trường công an và quân đội, thí sinh phải đăng ký nguyện vọng 1. Nếu muốn học sư phạm thì các ngành đào tạo sư phạm phải được đặt trong năm nguyện vọng đầu. Bà Nga tư vấn các bạn học sinh khi đăng ký có thể phân các nguyện vọng thành ba nhóm.
Nhóm thứ nhất là những ngành, trường mơ ước có thể cao hơn năng lực dự kiến khoảng 1-2 điểm nhưng vẫn nên đặt ở các vị trí đầu. Nhóm thứ hai là những nguyện vọng phù hợp với năng lực, mức điểm dự kiến có khả năng đạt được cao. Nhóm thứ ba là các nguyện vọng an toàn, tức là những ngành hoặc chương trình có mức điểm thấp hơn điểm dự kiến của thí sinh và khả năng trúng tuyển gần như chắc chắn.
Tuy nhiênbà Nga nhấn mạnh dù ở nhóm nào, mỗi nguyện vọng vẫn phải là ngành mà thí sinh thực sự muốn học chứ không nên đăng ký chỉ để cho đủ hoặc theo tâm lý thử vận may! "Việc quy định tối đa 15 nguyện vọng không có nghĩa là thí sinh đăng ký tràn lan mà rất cần được cân nhắc một cách có chiến lược để tăng khả năng trúng tuyển vào ngành phù hợp với bản thân", bà Nga lưu ý.
Cung cấp thông tin cập nhật nhất
Nhà báo Lê Thế Chữ - Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - nói năm 2026 có nhiều thay đổi liên quan đến chính sách giáo dục và tuyển sinh. Vì vậy chương trình tập trung cung cấp những thông tin cập nhật nhất về kỳ thi tốt nghiệp THPT, quy chế tuyển sinh cao đẳng - ĐH cũng như xu hướng ngành nghề trong thời gian tới.
"Đến với mỗi chương trình, học sinh và phụ huynh sẽ được tư vấn trực tiếp, trải nghiệm thực tế ngành nghề từ các gian tư vấn của các trường. Qua đó giúp hình dung và định hướng nghề nghiệp trong tương lai thực tế hơn", ông Chữ phát biểu.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận