Cơ hội xét tuyển cho thí sinh trượt nguyện vọng 1Điểm sàn ra sao khi phổ điểm đẹp?

Ông Đỗ Thanh Duy - Ảnh: N.Khánh

Đây là tỉ lệ thí sinh đạt mức điểm xét tuyển cơ bản vào các trường ĐH, CĐ mà Bộ GD-ĐT đã công bố ngày 8-8, tỉ lệ này với hệ CĐ còn cao hơn: 80%. Số liệu này bao gồm cả thí sinh đã chắc chắn trúng tuyển và thí sinh dù trượt nguyện vọng 1 vẫn đủ điểm để xét tuyển nguyện vọng 2 vào các trường còn chỉ tiêu.

Các trường có tự phân tầng?

Theo đó, khối A, A1, C, D có mức xét tuyển cơ bản từ mức 3 đến mức 1 tương ứng là: 13 điểm, 14 điểm, 17 điểm. Còn ba mức xét tuyển tương ứng của khối B là: 14 điểm, 15 điểm, 18 điểm. Với hệ CĐ, điểm xét tuyển cơ bản được xác định ở khối A, A1, C, D là 10 điểm và với khối B là 11 điểm. Có 65% thí sinh dự thi đạt được mức 3, tương đương 650.000 thí sinh trúng tuyển và đủ điều kiện xét tuyển nguyện vọng bổ sung. Số lượng này cao gần gấp đôi so với tổng chỉ tiêu tuyển sinh ĐH, tạo mức dôi dư nguồn tuyển tăng vượt bậc so với năm 2013.

Dù Bộ GD-ĐT đã công bố từ trước điểm sàn mới dành cho kỳ thi tuyển sinh 2014 sẽ gồm ba mức xét tuyển cơ bản cho ĐH và một mức xét tuyển dành riêng cho CĐ, nhưng đến khi các mức điểm xét tuyển cơ bản chính thức được công bố, không ít người vẫn băn khoăn: tại sao Bộ GD-ĐT không lấy một mức xét tuyển cơ bản thấp nhất (coi như điểm sàn tối thiểu) như mọi năm?

Đáp lại những băn khoăn này, chia sẻ bên lề buổi họp báo công bố các mức điểm xét tuyển cơ bản, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho rằng như mọi năm, các trường tốp trên không quan tâm nhiều đến mức điểm sàn, nhưng các trường nhóm trung bình (tốp giữa) và trường đang phát triển (tốp dưới) đều chung mức xét tuyển từ điểm sàn trở lên gây khó khăn nặng nề cho các trường tốp dưới.

Đó là lý do bộ quyết định đưa ra ba mức điểm xét tuyển để phân khúc nguồn tuyển. Bộ kỳ vọng các trường nhóm trên lấy mức cao nhất, các trường nhóm trung bình ở mức 2, và các trường mới thành lập, đang trong quá trình phát triển ở mức 3.

“Các trường khi chọn phải cân nhắc, có thể chọn dưới 0,5 điểm cũng rơi vào trường tốp khác, như vậy xã hội sẽ đánh giá về chất lượng cũng như uy tín của nhà trường dẫn đến tình trạng tìm việc làm của sinh viên sau khi ra trường sẽ khó khăn.

Đổi lại, nếu cân nhắc, cạnh tranh nhau để tuyển ở mức cao, có thể thiếu vài chỉ tiêu nhưng giữ ở mức cao sẽ tạo uy tín để năm sau thu hút được nhiều thí sinh hơn” - ông Ga nói.

Tuy nhiên, nếu năm sau chỉ còn một kỳ thi quốc gia, không còn cách xét tuyển theo “ba chung”, liệu mục tiêu xếp hạng dựa trên lựa chọn mức điểm xét tuyển cơ bản có được tiếp nối hay chỉ là “đẽo cày giữa đường”?

Ông Mai Văn Trinh, cục trưởng Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục Bộ GD-ĐT, cho rằng việc căn cứ vào ngưỡng xét tuyển chỉ là một trong những tham số để xếp hạng trường, nên dù hình thức thi nào cũng sẽ có những tiêu chí hết sức cụ thể để xác định chất lượng thí sinh của trường đó và thực hiện phân tầng các trường ĐH, CĐ.

Tiêu chí phân tầng này thực tế đã bị không ít trường manh nha từ chối để cố vét bằng được thí sinh. Không chỉ là chủ trương âm thầm của một số trường cứ lấy điểm chuẩn từ mức điểm xét tuyển thấp nhất bộ đặt trong cơn khát nguồn tuyển, thậm chí còn bộc lộ ngay trong phiên họp của hội đồng xác định tiêu chí bảo đảm chất lượng đầu vào.

Trước phiên họp này, Bộ GD-ĐT đã công khai chủ trương sẽ áp dụng mức điểm xét tuyển cơ bản cho CĐ thấp hơn 3 điểm so với mức xét tuyển thấp nhất dành cho ĐH.

Tuy nhiên trong phiên họp, sau khi đã thống nhất điểm xét tuyển cơ bản cho ĐH, có trường vẫn mong muốn giảm sâu hơn nữa mức điểm xét tuyển dành cho CĐ.

Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga hé lộ thông tin này và trần tình thêm: mức điểm xét tuyển cho CĐ là 10 điểm với khối A, C, D và 11 điểm với khối B đã giúp đến 80% thí sinh dự thi trúng tuyển, nếu hạ nữa thì sẽ vét sạch học sinh trung cấp.

Trong khi đó, một thành viên của hội đồng cho biết theo thống kê Bộ GD-ĐT công bố tại phiên họp, năm nay số thí sinh dự thi CĐ chỉ còn bằng khoảng một nửa so với chỉ tiêu tuyển sinh, nên các trường có xu hướng vơ vét nguồn tuyển bằng mọi giá.

TS Nguyễn Đức Nghĩa

Ngành có môn thi chính: ưu tiên... “bất ngờ”

Một phát sinh bất ngờ buộc Bộ GD-ĐT phải thảo luận và có quyết định ngay khi có thông báo kết luận về các mức điểm xét tuyển cơ bản: đó là cách tính điểm ưu tiên một cách “đặc thù” dành riêng cho thí sinh dự thi vào các ngành đào tạo có môn thi chính nhân hệ số.

Theo đó, những thí sinh này không chỉ được cộng điểm ưu tiên như bình thường mà tổng điểm cộng ưu tiên (theo khu vực, theo đối tượng ưu tiên) sẽ được nhân với hệ số 4/3.

Thực tế, đây là đề xuất của một trường ĐH ngay tại cuộc họp và Bộ GD-ĐT đã phải quyết định rất nhanh để các trường kịp triển khai công tác xét tuyển.

Theo lý giải của Bộ GD-ĐT, công thức này được áp dụng do thí sinh thi vào ngành có môn thi chính (nhân hệ số) được tính tổng điểm tối đa là 40, nên điểm ưu tiên phải nhân hệ số 4/3 để bảo đảm công bằng với việc cộng điểm ưu tiên khi thi các khối thi bình thường vốn được tính tổng điểm tối đa là 30 điểm/ba môn thi. Việc áp dụng cách tính mới này được xác định là “có lợi cho thí sinh”.

Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Đức Nghĩa, áp dụng một hệ số khác biệt về điểm cộng ưu tiên cho ngành có môn thi chính mang theo nhiều bất cập.

“Dễ thấy nhất là một chủ trương mới như vậy cần được công bố sớm, chứ không phải chỉ được tính đến tại phiên họp để công bố điểm xét tuyển vào ĐH, CĐ. Nhìn tổng quan, có thể số thí sinh thay đổi về khả năng trúng tuyển không nhiều, nhưng nếu tính ở phạm vi từng trường thì đây là vấn đề không hề nhỏ. Một số trường dự kiến điểm chuẩn với ngành có môn thi chính đã căn cứ trên chỉ tiêu đăng ký, nay có thể phải cân đối lại thí sinh gọi trúng tuyển, thậm chí phải thay đổi cả điểm chuẩn dự kiến ban đầu” - ông Nghĩa nhận định.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Vũ Viết Bình - phó trưởng ban đào tạo ĐHQG Hà Nội - băn khoăn nếu có sự thay đổi về cách tính điểm ưu tiên này thì các ngành, trường có môn thi chính cũng cần phải cập nhật phần mềm để xử lý dữ liệu điểm thi.

Ông Mai Văn Trinh xác nhận bộ sẽ cập nhật phần mềm tuyển sinh để hỗ trợ các trường trong công tác xét tuyển.