Con người có thể khiến kỷ băng hà tiếp theo đến muộn hàng trăm nghìn năm

Nghiên cứu mới cho thấy biến đổi khí hậu do con người gây ra đã làm gián đoạn quá trình mở rộng của các chỏm băng ở Bắc Cực, vốn được cho là dấu hiệu khởi đầu một chu kỳ băng hà mới.

Về mặt kỹ thuật, Trái đất vẫn đang trong một kỷ băng hà kéo dài từ khoảng 34 triệu năm trước, do Nam Cực và Greenland vẫn có các chỏm băng lớn tồn tại quanh năm.

Tuy nhiên, trong kỷ băng hà này, hành tinh luân phiên trải qua các thời kỳ lạnh hơn, gọi là thời kỳ băng hà, và những giai đoạn gian băng ấm hơn. Thời kỳ gian băng ấm áp trên Trái đất ngày nay đã bắt đầu khoảng 11.700 năm trước.

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học thuộc Đại học Columbia, Đại học Colorado Boulder (cùng ở Mỹ) và cộng sự đã nghiên cứu chỏm băng Barnes trên đảo Baffin, thuộc lãnh thổ Nunavut của Canada.

Đây là phần còn sót lại của dải băng Laurentide từng bao phủ một vùng rộng lớn ở Bắc Mỹ trong giai đoạn từ 95.000 - 20.000 năm trước, theo trang IFLScience ngày 29-10.

Nhóm nghiên cứu phân tích thảm thực vật được lưu giữ dưới lớp băng và đồng vị phóng xạ beryllium-10 trong đá. Đồng vị này hình thành khi đá tiếp xúc với ánh sáng Mặt trời, giúp xác định thời điểm băng rút đi và để lộ bề mặt đất.

Kết quả cho thấy chỏm băng đạt kích thước nhỏ nhất khoảng 3.000 năm trước, sau đó bắt đầu mở rộng trở lại khoảng 2.000 năm trước khi khí hậu lạnh hơn.

Quá trình này vẫn tiếp diễn cho đến khoảng 60 năm trước, trước khi nhiệt độ tăng lên khiến băng ngừng mở rộng.

Theo ông Nicolás Young, tác giả nghiên cứu và là nhà địa hóa học thuộc Đài quan sát Trái đất Lamont-Doherty của Đại học Columbia, đây là minh chứng cho thấy hoạt động của con người có thể làm thay đổi mạnh mẽ hệ thống khí hậu vốn vận hành theo các chu kỳ tự nhiên.

Trong bài bình luận đăng kèm nghiên cứu, nhà băng hà học Shaun Marcott thuộc Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ) nhận định biến đổi khí hậu do con người gây ra có thể trì hoãn kỷ băng hà tiếp theo hàng trăm nghìn năm.

Tuy nhiên, thời điểm xuất hiện chu kỳ băng hà mới còn phụ thuộc vào lượng khí thải trong tương lai. Việc giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch có thể giúp hạn chế sự mất cân bằng khí hậu song chưa thể xác định chắc chắn Trái đất sẽ bỏ qua bao nhiêu chu kỳ băng hà.

Các nhà khoa học cảnh báo tác động này có thể kéo dài qua nhiều thế hệ, ảnh hưởng đến những hệ sinh thái và quá trình địa chất vốn phát triển cùng các chu kỳ băng hà trong hàng triệu năm.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Science.

Hồ cổ đại kỷ băng hà tái xuất sau trận mưa kỷ lục

Các đợt bão liên tiếp vào mùa thu đã tạo nên hồ nước tạm thời có tên Manly, xuất hiện trong lòng chảo nằm thấp hơn mực nước biển 86m.