Ngày 27-8, Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM phối hợp Câu lạc bộ Chuyên gia kỹ năng nghề Việt Nam tổ chức tọa đàm xoay quanh năng suất lao động và chuẩn hóa kỹ năng nghề.

Là doanh nghiệp trong ngành spa - thẩm mỹ, bà Võ Ngọc Thanh - Giám đốc điều hành KIAI Wellness Group - đặt ra bốn câu hỏi khi tuyển một kỹ thuật viên mới.

Đó là người này đã đủ khả năng làm việc độc lập với khách hàng chưa? Chứng chỉ đang có chứng minh được điều gì? Cần đào tạo lại bao nhiêu? và ai xác nhận năng lực đó ngoài chính doanh nghiệp?

Theo số liệu doanh nghiệp cung cấp, một nhân sự mới cần khoảng 3 tháng đào tạo lại toàn thời gian, tương đương khoảng 500 giờ.

Thời gian để đạt năng suất vận hành đầy đủ có thể lên tới 12 tháng, trong khi khoảng 30% nhân sự nghỉ việc trong 12 tháng đầu.

Do phần đầu tư cho nhóm nghỉ việc không được thu hồi, chi phí đào tạo thực tế cho mỗi nhân sự đạt năng suất được doanh nghiệp tính cao hơn mức danh nghĩa khoảng 40%.

Bà Thanh lưu ý đây là dữ liệu tại một doanh nghiệp, không đại diện cho toàn ngành. Tuy nhiên theo doanh nghiệp, điều còn thiếu hiện nay là một hệ thống chung để đánh giá và xác nhận người lao động thực sự làm được gì sau đào tạo.

"Đồng thời cần có tiêu chí thực hiện quan sát được, bằng chứng năng lực, người đánh giá và cơ chế kiểm định độc lập", bà Thanh nói.

TS Đặng Minh Sự - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Chuyên gia Kỹ năng nghề Việt Nam - cho rằng cần nhận diện ba khoảng cách giữa đào tạo và việc làm, giữa tốc độ thay đổi của công nghệ với năng lực người sử dụng và giữa tăng trưởng kinh doanh với khả năng quản trị rủi ro.

Theo ông Sự, đào tạo trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần chuyển sang tiếp cận năng lực thực hiện, tức người học học đến đâu phải thực hành và chứng minh năng lực đến đó.

"Ngược lại, doanh nghiệp cũng cần tham gia từ khâu xác định vị trí việc làm, góp ý chuẩn đầu ra, tổ chức thực hành đến đánh giá người học.

Với AI và công nghệ số, công cụ này có thể hỗ trợ tư vấn, quản trị, cá nhân hóa dịch vụ và đào tạo, nhưng không thay thế phán đoán chuyên môn và trách nhiệm của con người", ông Sự nói.

Ông Sự đề xuất có thể hình thành nhóm chuyên gia liên ngành để nghiên cứu khung năng lực và bộ tiêu chí kỹ năng ban đầu, đồng thời xây dựng kiến nghị về tiêu chuẩn nghề và cơ chế phối hợp.

Chẳng hạn với nghề thẩm mỹ, nhóm chuyên gia có thể xây dựng chuẩn cho từng vị trí như kỹ thuật viên spa, chăm sóc da, massage, phun xăm hay quản lý cơ sở. Bộ chuẩn cũng cần nêu rõ yêu cầu về thiết bị, điều kiện làm việc, an toàn khách hàng và ranh giới giữa dịch vụ thẩm mỹ với hoạt động thuộc lĩnh vực y tế.

NGƯT.ThS Lâm Văn Quản - Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM - cho rằng các trường cao đẳng, trung cấp trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp cần quan tâm hơn đến việc sau đào tạo, sinh viên làm được gì, ở mức độ nào và có đáp ứng yêu cầu thực tế của doanh nghiệp hay không, thay vì số người đã được đào tạo.

"Chuẩn hóa không có nghĩa các trường và doanh nghiệp phải đào tạo giống nhau. Các trường nên xác định những năng lực cốt lõi đối với từng vị trí việc làm, từ đó làm căn cứ xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, đánh giá năng lực và tuyển dụng", ông Quản nói.

Cậu học trò Nghệ An chọn trường làng, 6 năm sau thành thủ khoa bác sĩ nội trú

Từng là á khoa thi tốt nghiệp khối B00 của tỉnh Nghệ An năm 2020, sau 6 năm học y khoa tại Trường đại học Y Hà Nội, Anh Quân tiếp tục đến với kỳ thi 'khắc nghiệt nhất' trường y và xuất sắc trở thành thủ khoa kỳ thi bác sĩ nội trú.