Theo thông cáo đặc biệt từ Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, ông Xaysomphone Phomvihane - Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch Quốc hội Lào - đã từ trần ngày 8-8-2026, hưởng thọ 70 tuổi.

Ông là con trai cả của Chủ tịch Kaysone Phomvihane - lãnh tụ kiệt xuất của cách mạng Lào, người sáng lập và đặt nền móng cho Nhà nước Lào, một trong những người đặt nền móng cho mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào.

Ông Xaysomphone Phomvihane kế thừa truyền thống cách mạng vẻ vang của gia đình và luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với việc gìn giữ, phát huy quan hệ đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước và Nhân dân hai nước.

Nhà lãnh đạo với bề dày kinh nghiệm 

Với gần 4 thập niên hoạt động liên tục trên các cương vị cùng bề dày kinh nghiệm, ông Xaysomphone Phomvihane được đánh giá là một trong những nhà lãnh đạo tài ba, có uy tín của Đảng và Nhà nước Lào, có nhiều đóng góp quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Lào.

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, ông được đào tạo bài bản về kinh tế - chính trị, thông thạo tiếng Nga, thạo tiếng Việt.

Quá trình công tác của ông gắn với hầu hết các lĩnh vực trọng yếu của bộ máy nhà nước Lào. Ông có thời gian công tác tại tỉnh Savannakhet (1987 - 1995), sau đó lần lượt giữ các chức vụ: Bộ trưởng Bộ Tài chính (1995 - 1998); Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Phủ Thủ tướng (1998 - 2001); Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2001 - 2006); Phó chủ tịch Quốc hội (2006 - 2016); Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào Xây dựng đất nước (2016 - 2020).

Từ tháng 3-2021 đến nay, ông là Chủ tịch Quốc hội Lào. Ông được bầu vào Bộ Chính trị từ tháng 1-2016 và tiếp tục được tín nhiệm qua các nhiệm kỳ sau.

Việc đảm nhiệm nhiều vị trí công tác đã đem đến cho ông tư duy toàn diện về quản trị quốc gia, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, xây dựng thể chế, đại đoàn kết toàn dân và tổ chức bộ máy nhà nước.

Trên cương vị Chủ tịch Quốc hội, ông luôn quan tâm nâng cao chất lượng công tác lập pháp, giám sát tối cao.

Ông đã chỉ đạo hoàn thiện hệ thống pháp luật phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế và thúc đẩy xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Lào.

Ông còn chú trọng tăng cường sự phối hợp giữa Quốc hội và Chính phủ trong việc xử lý các vấn đề về tài chính, ngân sách, đầu tư công và triển khai các chương trình phát triển quốc gia.

Bên cạnh đó, ông cũng có nhiều đóng góp trong lĩnh vực đối ngoại nghị viện, góp phần nâng cao vai trò và vị thế của Quốc hội Lào tại Hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA), Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) và các cơ chế nghị viện khu vực, quốc tế.

Sự quan tâm đặc biệt cho quan hệ Việt - Lào

Trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào Xây dựng đất nước và sau này là Chủ tịch Quốc hội, ông đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác giữa Quốc hội hai nước, cũng như giữa Mặt trận Lào Xây dựng đất nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Với ông, những vấn đề then chốt là triển khai hiệu quả các thỏa thuận của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước, tăng cường trao đổi kinh nghiệm về xây dựng pháp luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực.

Dưới sự lãnh đạo của ông, hai Quốc hội duy trì thường xuyên các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao, phối hợp chặt chẽ tại AIPA, IPU cùng các diễn đàn nghị viện đa phương.

Những cống hiến của ông trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, thúc đẩy đối ngoại nghị viện và không ngừng vun đắp quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào đã để lại dấu ấn sâu đậm, góp phần tạo nền tảng vững chắc để quan hệ hợp tác giữa Quốc hội hai nước tiếp tục được kế thừa, phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững.

Việt Nam - Lào duy trì mối quan hệ trước sau như một, đi vào chiều sâu, đơm hoa kết trái

Đó là khẳng định của Đại tướng Khamliang Outhakaysone, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào, tại buổi hội đàm với Đại tướng Phan Văn Giang, trong khuôn khổ Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3.