Ngày 25-5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã làm việc với thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Rà soát, đề xuất chính sách phát triển công nghệ lượng tử

Phát biểu tại đây, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng hơn, phức tạp hơn với yêu cầu tăng trưởng hai con số.

Dẫn ví dụ việc Tổng Bí thư họp về chiến lược phát triển công nghệ lượng tử, ông cho rằng, Ủy ban cần rà soát lại các luật, nghị quyết đã ban hành thời gian qua để xem đã có nội dung nào đề cập đến lĩnh vực công nghệ lượng tử chưa, nếu có ở mức độ nào.

Nếu chưa có, thời gian tới phải phối hợp với Chính phủ để nghiên cứu, đề xuất chính sách phát triển lĩnh vực này.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, ủy ban phải có tư duy đi tắt, đón đầu. Không chỉ ban hành chính sách, mà còn phải giám sát xem chính sách đó được thực hiện như thế nào, có trúng không, có đúng không, có hiệu quả không.

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, cần lưu ý hoàn thiện thể chế khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật.

Chỉ rõ các quy định nào mâu thuẫn, chồng chéo, lỗi thời, không còn phù hợp phải đề xuất sửa ngay, không để kéo dài. Đồng thời tiếp tục nghiên cứu, phối hợp hoàn thiện các dự luật trọng điểm liên quan đến công nghệ số, kinh tế số, đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, pháp luật phải quy định rõ cơ chế bảo vệ cán bộ, nhà khoa học dám nghĩ, dám làm, dám đột phá công nghệ, cắt giảm tối đa các thủ tục xét duyệt, nghiệm thu mang tính hành chính, quan liêu trong nghiên cứu khoa học.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 7 dự luật do ủy ban chủ trì thẩm tra trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai đều là các luật quan trọng như dự Luật Điện lực (sửa đổi), dự Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)... Do đó phải chuyển mạnh từ thẩm tra hồ sơ sang thẩm tra chính sách, tham mưu chiến lược, chủ động trong khảo sát, nghiên cứu…

"Nếu chờ Chính phủ gửi hồ sơ sang rồi mới xem xét, thẩm tra, thì thời gian không cho phép, chất lượng cũng khó cao. Phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, vì cái chung.

Mục tiêu cuối cùng là tháo gỡ điểm nghẽn. Tháo gỡ cho ai? Là tháo gỡ cho doanh nghiệp và người dân, để đất nước phát triển, để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Phải xây dựng được cơ sở dữ liệu để theo dõi, giám sát thường xuyên

Về công tác giám sát, ông nêu rõ muốn giám sát đúng, giám sát trúng phải có chương trình giám sát cụ thể theo quý, theo tháng, theo năm, đồng thời phải có cơ chế giám sát thường xuyên đối với những vấn đề cần theo dõi liên tục.

Ông cũng yêu cầu giám sát đối với các dự án phát triển hạ tầng chiến lược. Để phát triển đất nước, Việt Nam phải phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt nội thị, đường sắt kết nối các vùng. Nhưng phát triển theo định mức, tiêu chuẩn, công nghệ gì thì Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phải thực hiện chức năng giám sát.

"Ủy ban không làm thay công việc của Chính phủ, nhưng phải giám sát để bảo đảm các chủ trương, chính sách được thực hiện đúng hướng, hiệu quả", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Ông nhấn mạnh nỗi thành viên ủy ban phải mang tư duy biện chứng của nhà khoa học, nhưng đồng thời phải có tinh thần dấn thân, quyết liệt của người kiến tạo chính sách. Quyết tâm đưa khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lượng trở thành đôi cánh đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới...

Chủ tịch Quốc hội ký các nghị quyết về nhân sự mới

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ký các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiện toàn Trưởng Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội cùng nhân sự Ủy ban Văn hóa và Xã hội.