Phóng to

Nhân viên khách sạn Ritz Carlton ở New Orleans sắp xếp những búi tóc đã được cho vào vớ dùng để hút dầu trên biển - Ảnh: AFP

Người dân ở khắp nơi trên thế giới đang hiến tặng tóc, lông chó mèo và những đôi vớ vẫn mang hằng ngày để giúp người Mỹ làm hàng rào nổi ngăn chặn dòng dầu lan từ vịnh Mexico vào bờ biển.

Người người góp tóc

Cần 15 tỉ USD khắc phục hậu quả Đã ba tuần kể từ khi giàn khoan Deepwater Horizon phát nổ hôm 20-4, làm 11 công nhân thiệt mạng và khoảng 800.000 lít dầu thô bị tràn ra vịnh Mexico mỗi ngày. Ước tính chi phí làm sạch và bồi thường cho người dân sẽ ngốn của BP hơn 15 tỉ USD.

“Mọi người từ Pháp, Tây Ban Nha, Brazil, Úc, Canada và Mỹ đã đăng ký hiến tặng và đang gửi “hàng” tới” - Lisa Gautier, đồng sáng lập Quỹ từ thiện Matter of Trust chuyên về các sản phẩm tái chế như tóc và đang điều phối công việc thu gom tóc, lông và vớ để chống dầu loang, cho biết. “Có 370.000 cửa tiệm làm tóc đang gửi tóc tới, 100.000 cửa hàng chăm sóc thú cưng, hoặc nông dân chăn nuôi lạc đà không bướu, cừu và cả những nhóm người thích mặc quần áo của người khác giới như nhóm The Sisters of Perpetual Indulgence đã hiến tặng những đôi vớ rất dài của họ” - Gautier nói. Tính tới cuối tuần qua, mỗi ngày Quỹ Matter of Trust nhận được 204.000kg tóc và lông và cứ một phút lại có khoảng 50 người hoặc công ty đăng ký hiến tặng.

Ngoài ra, Petco - chuỗi cửa hàng chuyên cung cấp dịch vụ và thực phẩm cho thú cưng trên khắp nước Mỹ - cũng đang tham gia hạn chế dầu loang vào bờ biển Louisiana. “Chúng tôi có gần 1.000 tiệm chăm sóc thú cưng trên khắp nước Mỹ và có thể gửi hàng tấn lông thú mỗi ngày” - người phát ngôn của Petco Brooke Simon nói.

Tại tiệm làm tóc Michael Angelo ở Tampa, trên bờ biển vịnh Florida về phía đông giếng dầu, các nhân viên đang nhặt và chải lại tất cả tóc rơi mỗi ngày, đóng gói và gửi tới 15 nhà kho hiện có. Ở đó, những tình nguyện viên cho tóc và lông vào những đôi tất nilông, nhất là những loại tất cỡ lớn nhất bởi loại này có thể chứa nhiều tóc và lông. Sau đó, họ nối những đôi tất lại với nhau và dùng những tấm lưới nhựa giữ và tạo thành những hàng rào nổi.

Hút dầu gấp 6 lần

Lực lượng kỹ thuật quân sự của Mỹ đã quyết định sử dụng phương cách này do nhận thấy hiệu quả rõ rệt của nó. Dù không lớn như những hàng rào nổi được đặt trên hải phận vịnh Mexico, nhưng những hàng rào tự tạo của người dân lại có vai trò rất quan trọng để kiểm soát dầu lan tới bờ biển và các vùng đất ngập nước dễ bị tổn thương của đồng bằng Mississippi. Những hàng rào tóc và lông sẽ được đặt trên bờ biển, và hút tất cả vết dầu lan tới bờ.

Ý tưởng sử dụng tóc để hút dầu là từ một người thợ làm tóc ở Alabama có tên Phil McCrory khi chứng kiến những con rái cá biển ở Alaska bị thấm đẫm dầu trong vụ tràn dầu Exxon Valdez năm 1998. Anh đã gom tóc vương vãi trong tiệm của mình và mang về nhà, nhét vào những đôi tất của vợ và thử dùng để hút dầu đổ ra hồ bơi. Chỉ sau hơn một phút, anh ta thấy mặt nước sạch trở lại và dầu dính vào tất chứa tóc.

Peter Lane - chủ tịch Công ty Công nghệ sợi ứng dụng, nhà sản xuất hàng rào cản dầu lớn thứ hai trên thế giới - cho rằng ý tưởng làm các hàng rào nổi từ vật liệu tái chế như vậy đúng là có hiệu quả. Tóc và lông có thể hút lượng dầu gấp sáu lần trọng lượng của chúng. Tuy nhiên, so với hàng rào công nghiệp được làm bằng vi sợi tổng hợp thì hiệu quả không bằng vì hàng rào công nghiệp có thể hút được gấp 15 lần trọng lượng của nó.

Đến nay, các nỗ lực nhằm bịt giếng dầu đã bất thành. Hãng BP cho biết hoạt động làm sạch môi trường biển hiện đang tiêu tốn 10 triệu USD/ngày, tăng vọt so với mức 5 triệu USD trước đó. BP đang tính toán khả năng đặt phễu khổng lồ trên miệng giếng lần thứ hai trong vài ngày tới nhằm giảm thiểu thảm họa môi trường.