Chọn chiến thắng theo cách nào: 'Thông minh' hay chính trực?

MẸ DAISY

Khi đứng giữa việc chọn lựa một hướng giải quyết có lợi cho mình nhưng lại hơi nhỏ nhen ích kỷ, và một lựa chọn có khi gây thiệt hại cho bản thân nhưng lại chính trực, người làm cha mẹ chúng ta nên dạy con đi theo hướng nào?

Mỗi một ngày đồng hành với con trẻ, người làm cha làm mẹ lại thêm những tình huống ứng xử không chỉ ở vai dạy con, mà còn là hành trình đúc rút kinh nghiệm cho chính mình như câu chuyện của bạn đọc "mẹ Daisy" đã gửi đến:

Tình huống:

Con gái tôi học trường quốc tế. Mỗi cuối năm học, trường có cuộc thi biểu diễn tài năng. Mỗi khối sẽ chọn ra tiết mục đại diện của mình bằng cách bỏ phiếu chọn tiết mục mình thích nhất.

Năm ngoái, lớp 3, thầy cô không đưa ra luật cụ thể, nên cô gái 9 tuổi nhà tôi thật thà bỏ phiếu cho tiết mục bé thích nhất mà không phải là màn biểu diễn của chính bé. Trong khi đó các bạn khác cùng tranh tài thì bỏ phiếu cho chính mình.

Chính lá phiếu đó của bé làm con bị thua cuộc, không được đại diện lớp lên sân khấu của trường. Về nhà, bé rất buồn vì không làm như các bạn khác mà lại tự làm mất cơ hội của mình.

Phân tích:

Cô bé nhà tôi bình thường rất lanh lợi, từ hè lớp 1 bé đã thích rủ các bạn đi bán nước chanh, kẹo bông, bánh quy… để kiếm tiền cho vào quỹ từ thiện riêng của mình. Cho nên, con chắc chắn không phải dạng khờ khạo đến mức không biết bảo vệ lợi ích của mình.

Chỉ có điều, từ khi con còn nhỏ, trong những tình huống hằng ngày tương tự, tôi đã luôn chú trọng phân tích mặt đúng - sai, lợi - hại của từng cách xử lý cho con. Ở nhà tôi, không bao giờ có câu "con là con nít, biết gì mà nói" hay là "con là trẻ con, phải nghe theo người lớn", mà thường là "nếu làm theo hướng này, thì kết quả sẽ thế này".

Hoặc nếu con làm thế này, kết quả sẽ có lợi cho con, nhưng mà như thế bạn con sẽ không thích con nữa. Con muốn bạn thích con, hay không thích con?...

Và mỗi khi có một tình huống trong phim, hay ngoài đời mà tôi cảm thấy đó sẽ là một bài học tốt cho con, tôi thường dừng lại và dạy con ngay: "Con thấy chưa, chú này làm như thế thì không đúng. Làm như vậy quá tham lam, quá vì lợi ích của chú ấy. Người khác không thích chú ấy đâu. Sau này, con gặp tình huống tương tự thì con nên làm như này nhé…".

Từ những bài học từ lúc nhỏ đó, tôi nghĩ đã thấm vào tư duy của cô bé 10 tuổi, khiến cho con trong 2 tình huống đứng giữa việc bầu chọn công bằng hay bầu chọn có lợi cho mình, đều đã tự đưa ra được sự lựa chọn đáng tự hào.

Đôi lúc, tôi cũng có phần băn khoăn về cách dạy con của mình. Có khi nào dạy thế, bé lớn lên dễ bị thua thiệt không? Tôi cũng không dám chắc về tương lai. Có thể đến lúc nào đó, bé sẽ cảm thấy quá thua thiệt và trở nên ích kỷ hơn bây giờ.

Nhưng tới giờ, dạy cho bé cái gốc của chân - thiện - mỹ có vẻ vẫn là lựa chọn của tôi. Là người làm cha làm mẹ, bạn nghĩ về tình huống này thế nào?

Trước khi tôi bấm gửi bài này cho tòa soạn, cô gái vừa gọi báo cho mẹ là tiết mục của con đã được vào vòng trong. Fair-play đã chiến thắng!

Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: 'Đừng để thuật toán nuôi dạy con mình'

Thạc sĩ - nghiên cứu sinh xã hội học Nguyễn Thị Thanh Bình (Trường đại học Quốc tế Sài Gòn) nói đáng lo khi nhiều gia đình vô tình "giao phó" tuổi thơ, cảm xúc và quá trình hình thành nhân cách của con cho thuật toán.