Chó ‘đọc’ được cảm xúc người lạ qua khuôn mặt

Nghiên cứu mới cho thấy não chó có thể phân biệt các cảm xúc như sợ hãi, giận dữ và buồn bã trên gương mặt người lạ.

Chỉ nhìn gương mặt, chó có thể biết bạn đang buồn hay sợ - Ảnh 1.

Não chó có thể phân biệt một số cảm xúc tiêu cực trên khuôn mặt người - Ảnh: BUSINESS INSIDER

Nghiên cứu vừa công bố tháng 8-2026 trên tạp chí khoa học iScience cho thấy não chó có thể phân biệt một số cảm xúc tiêu cực cụ thể trên gương mặt con người.

Nhóm nghiên cứu, trong đó có các nhà thần kinh học tại Đại học Vienna (Áo), sử dụng phương pháp chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) để quan sát hoạt động não của những con chó trong lúc chúng nhìn ảnh khuôn mặt người.

Tổng cộng 14 chó nuôi, gồm cả các giống như chó chăn cừu Border Collie và Golden Retriever, được huấn luyện đặc biệt để có thể nằm yên trong máy MRI khi hoàn toàn tỉnh táo.

Nhờ đó, các nhà khoa học có thể theo dõi trực tiếp cách não chúng phản ứng với từng biểu cảm.

Ở một thí nghiệm, chó được cho xem khuôn mặt của những người xa lạ mang biểu cảm vui vẻ hoặc trung tính. Kết quả cho thấy gương mặt vui kích hoạt mạnh hơn một vùng thuộc hệ thống xử lý phần thưởng của não so với gương mặt trung tính.

Khi những con chó nhìn các khuôn mặt thể hiện vui vẻ, giận dữ, sợ hãi và buồn bã, phân tích cho thấy mô hình hoạt động trong não chó thay đổi tùy biểu cảm. 

Đặc biệt, các nhà khoa học có thể phân biệt hoạt động não khi chó nhìn gương mặt sợ hãi với gương mặt giận dữ, cũng như gương mặt sợ hãi với gương mặt buồn bã.

Theo nhóm nghiên cứu, đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy não chó có thể phân biệt những biểu cảm tiêu cực cụ thể của con người. 

Trước đây, nhiều nghiên cứu đã chứng minh chó nhận biết sự khác biệt giữa các biểu cảm tích cực và tiêu cực, song khả năng xử lý chi tiết từng cảm xúc tiêu cực trong não vẫn chưa rõ ràng.

Đáng chú ý, lần này những người xuất hiện trong ảnh đều xa lạ với chó. Trong môi trường thí nghiệm, chúng cũng không thể dựa vào những tín hiệu quen thuộc như giọng nói, mùi cơ thể, dáng đi hay chuyển động để đoán tâm trạng.

Nghĩa là riêng thông tin trên gương mặt đã có thể tạo ra những phản ứng thần kinh khác nhau.

Chỉ nhìn gương mặt, chó có thể biết bạn đang buồn hay sợ - Ảnh 2.

Chó tham gia thí nghiệm của các nhà khoa học Đại học Vienna - Ảnh: LAURA V. CUAYA

Nhà thần kinh học Laura Cuaya, Đại học Vienna, cho rằng kết quả cung cấp thêm manh mối về cách chó cảm nhận thế giới xã hội của con người. Khả năng xử lý cảm xúc này có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn những thay đổi đã diễn ra trong quá trình chó sống và tương tác lâu dài với con người.

Tuy nhiên, nhóm tác giả cũng thận trọng với kết luận. Số lượng chó tham gia nghiên cứu còn nhỏ và chúng đều là những cá thể có khả năng trải qua quá trình huấn luyện để nằm yên trong máy MRI. 

Khoa học đã biết gì về khả năng 'đọc' cảm xúc của chó?

Năm 2015, một nghiên cứu đăng trên Current Biology cho thấy chó có thể phân biệt khuôn mặt người vui vẻ và giận dữ. Các nhà khoa học huấn luyện chó nhận biết một trong hai biểu cảm, sau đó kiểm tra chúng bằng những hình ảnh mới. Kết quả cho thấy chó vẫn lựa chọn chính xác, kể cả khi chỉ được nhìn một phần khuôn mặt.

Phát hiện này cho thấy chó không đơn thuần ghi nhớ một bức ảnh cụ thể mà có khả năng nhận ra những đặc điểm gắn với biểu cảm trên gương mặt người.

Năm 2016, nghiên cứu công bố trên Biology Letters cho thấy khả năng này còn liên quan đến nhiều giác quan. Khi được xem hình ảnh khuôn mặt đồng thời nghe giọng nói mang sắc thái cảm xúc, chó có xu hướng chú ý lâu hơn nếu thông tin từ hình ảnh và âm thanh phù hợp với nhau.

Các nhà khoa học cho rằng điều này gợi ý chó có thể kết hợp thông tin thị giác và thính giác để hình thành nhận biết về trạng thái cảm xúc.

Những nghiên cứu hành vi sau đó tiếp tục ghi nhận phản ứng của chó thay đổi trước các khuôn mặt người thể hiện vui vẻ, tức giận, sợ hãi hay những cảm xúc khác. Một số biểu cảm tiêu cực còn liên quan đến thay đổi về hướng nhìn và phản ứng sinh lý.

Chỉ nhìn gương mặt, chó có thể biết bạn đang buồn hay sợ - Ảnh 4.Bí mật ngọt ngào đằng sau bộ não ngày càng lớn của loài người

Nghiên cứu mới cho rằng đường tự nhiên từ trái cây, mật ong có thể đã cung cấp nguồn năng lượng quan trọng giúp bộ não tổ tiên loài người lớn lên.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Dòng sự kiện: Nghiên cứu mới

    Xem thêm

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất