Tổng thống Pháp Francois Hollande (trái) và Ngoại trưởng Laurent Fabius, hai kiến trúc sư làm nên thành công của hội nghị khí hậu Paris - Ảnh: Reuters

Theo AFP, cựu Phó tổng thống Mỹ Al Gore mô tả thỏa thuận biến đổi khí hậu Paris “là thành công ngoại giao xuất sắc nhất” trong hơn hai thập kỷ mà ông tham dự các hội nghị tương tự.

Chuyên gia khí hậu Tasneem Essop thuộc tổ chức WWF khẳng định việc hội nghị Paris đạt thỏa thuận đúng thời hạn là “kỳ lạ”, bởi “điều đó chưa bao giờ xảy ra”.

Một số nhà phân tích mô tả nhiệm vụ tổ chức hội nghị biến đổi khí hậu là “giải mã một chiếc rubik có 12 chiều”.

Nhưng khác với sự kiện Copenhagen năm 2009, hội nghị Paris đã diễn ra đầy thành công. Trên thực tế, sau sự thảm hại ở Copenhagen, việc tổ chức một hội nghị biến đổi khí hậu là nguy cơ lớn đối với uy tín nước Pháp.

Ngoại giao con thoi

Pháp ban đầu cũng không mặn mà lắm với nhiệm vụ đầy thử thách này. “Chúng tôi được lựa chọn, nhưng chúng tôi là ứng cử viên duy nhất” - Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius từng nói.

Và biến đổi khí hậu không hề là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp Francois Hollande khi ông lên nắm quyền năm 2012.

Nhưng càng đến gần ngày tổ chức hội nghị, ông Hollande càng nỗ lực. Ông liên tục đưa ra những phát biểu mạnh mẽ về quyết tâm chống biến đổi khí hậu, nêu bật mối nguy hiểm mà các quốc gia đang phát triển phải đối mặt.

Ông nhấn mạnh thế giới cần huy động hàng trăm triệu USD để đối phó với những tác động khủng khiếp của tình trạng trái đất nóng dần lên.

Hai năm trước, Ngoại trưởng Fabius bắt đầu công đoạn chuẩn bị cho hội nghị Paris.

“Tôi huy động mạng lưới ngoại giao, tổ chức các cuộc họp quốc tế, lập đội ngũ của mình” - ông Fabius kể. Ông thực hiện 12 chuyến công du đến Trung Quốc, bốn đến Ấn Độ và bốn đến Saudi Arabia, các quốc gia bị chỉ trích là phá hoại các hội nghị biến đổi khí hậu trước đây.

Vài ngày trước hội nghị, ông Fabius đi lại như con thoi đến Ấn Độ, Brazil và Nam Phi, các quốc gia đóng vai trò quan trọng hàng đâu tại hội nghị Paris.

Nhân vật trung tâm trong đội ngũ của ông Fabius là giáo sư Laurence Tubiana. Là nhà thương thuyết hàng đầu của chính phủ Pháp, bà Tubiana đã đi công du hàng chục nghìn km trước thềm hội nghị để thuyết phục các nước đạt thỏa thuận khí hậu.

“Tuyệt chiêu” đầy hiệu quả

Các nhà ngoại giao và giới phân tích cũng đánh giá việc chính phủ Pháp mời 150 nhà lãnh đạo quốc tế đến dự lễ khai mạc hội nghị Paris, thay vì lễ bế mạc như ở Copenhagen, là một “tuyệt chiêu ngoại giao”.

Ở Copenhagen, các bộ trưởng lo sợ, không dám ra quyết định vì biết các nhà lãnh đạo sắp tới và có thể khiển trách họ vì nhượng bộ.

Ngược lại, sau khi các nhà lãnh đạo quốc tế đến dự lễ khai mạc hội nghị Paris, họ gửi thông điệp là đặt mọi trọng trách đạt thỏa thuận lên vai các bộ trưởng và quan chức ngoại giao tham gia đàm phán.

“Nhờ đó tôi có thể nhắc nhở họ rằng sếp của các vị muốn chúng ta đạt kết quả tích cực” - Ngoại trưởng Fabius tiết lộ bí quyết.

Pháp cũng được ca ngợi vì đảm bảo sự minh bạch tối đa trong quá trình thương thuyết, qua đó ngăn chặn mọi thỏa thuận ngầm.

Giới chuyên gia cũng cho biết thành công của hội nghị Paris còn xuất phát từ mạng lưới ngoại giao rộng lớn của chính phủ Pháp, lớn thứ hai thế giới chỉ sau Mỹ.

“Các hội nghị quy mô lớn như vậy chỉ diễn ra một hoặc hai lần mỗi thập niên, và cực kỳ phức tạp. Đây là thành công của ông Fabius, người đã nỗ lực tối đa, và của ông Hollande, người đã vận động các nhà lãnh đạo, các chính phủ” - chuyên gia Camille Grand thuộc tổ chức Foundation for Strategic Research ở Paris đánh giá.