Để tìm được một suất đất lo hậu sự cho người thân, nhiều người phải chạy vạy khắp nơi và phải chấp nhận bị “làm giá”.

Quá tải

Nghĩa trang Quán Dền (phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân) nằm ngay trung tâm quận, có diện tích 18.000m² nhưng mấy năm nay đã chật ních các phần mộ, hiện không còn nhận an táng mà chỉ nhận cải táng. Nghĩa trang xã Tân Triều (Từ Liêm) cũng đã quá tải, không còn đất để mở rộng. Nghĩa trang này từ lâu đã nằm chen chúc giữa các xưởng sơ chế nhựa, phế liệu, lông vũ, thậm chí xen giữa cả những khu nhà ở của dân. Nghĩa trang của xã Trung Văn (huyện Từ Liêm) thì chính quyền xã đã cắm tấm bảng nghiêm cấm tiếp tục mai táng. Nghĩa trang Láng Hạ (quận Đống Đa) cũng vậy, đã chi chít các phần mộ và không còn nhận an táng.

Theo Sở Lao động - thương binh và xã hội (LĐ-TB&XH) Hà Nội, nghĩa trang liệt sĩ TP chỉ quản lý bốn nghĩa trang nhân dân lớn ngoài gồm nghĩa trang Thanh Tước, Văn Điển, Vĩnh Hằng và Yên Kỳ. Tại các nghĩa trang này cũng đã xuất hiện tình trạng quá tải. Nghĩa trang Yên Kỳ khả năng đáp ứng mai táng không còn nhiều, nghĩa trang Vĩnh Hằng dù mới sử dụng nhưng sắp quá tải.

Đất nghĩa trang bị “làm giá”

Theo quy định của ban quản trang nghĩa trang Quán Dền, mộ muốn được cải táng tại đây phải là người làng Nhân Chính nằm trong dự án xây dựng đường bao quanh nghĩa trang, những người mất sau tháng 7-2011 phải an táng nơi khác, nếu là người làng nhưng đã cải táng nơi khác cũng không đưa về. Tại nghĩa trang Mễ Trì, Láng Hạ cũng đưa ra quy định tương tự. Thực tế thông tin trên nhiều bia mộ ở các nghĩa trang Nhân Chính, Mễ Trì cho thấy người được an táng không phải là người của làng.

Theo tìm hiểu, muốn có một suất an táng tại nghĩa trang Mễ Trì phải bỏ ra 30 triệu đồng, một suất cải táng dao động từ 10-15 triệu đồng, nhưng nếu không quen biết thì bỏ ra nhiều tiền vẫn khó có thể tìm được một suất đất ở đây. Ông Nguyễn Văn Vương (phường Thượng Đình, Thanh Xuân) cho biết gia đình ông đã bán hết đất ở quê chuyển lên Hà Nội sống. Vậy mà khi mẹ mất, ông đành phải đưa bà quay ngược về quê an táng vì đã chạy khắp nơi cũng không tìm được một suất lo hậu sự. “Nơi thì điều kiện khắt khe không đồng ý, nơi có chỗ thì họ đòi giá cao quá. Tưởng chết là hết, nhưng không đơn giản tí nào” - ông Vương thở dài ngao ngán.

Tháng 4-2010, UBND TP Hà Nội ban hành quy chế quản lý và sử dụng nghĩa trang, trong đó nghiêm cấm việc mua bán, chuyển nhượng đất nghĩa trang, không được giao đất mai táng cho các đối tượng để dành. Tuy nhiên, quy định này không được chấp hành nghiêm do sức ép chênh lệch giữa cung (ngày càng ít) và cầu (ngày nhiều thêm). Thông tin từ phòng bảo trợ xã hội (Sở LĐ-TB&XH Hà Nội) - đơn vị phụ trách việc quản lý các nghĩa trang nhân dân trên địa bàn TP - cho biết hiện nay sở đang chỉ đạo các phòng LĐ-TB&XH của quận huyện rà soát các nghĩa trang (hơn 2.000 nghĩa trang thuộc địa bàn 29 quận huyện), phân ra các cấp huyện, phường, xã, dòng tộc... để có biện pháp quản lý hiệu quả. Ngoài ra, sở đề nghị UBND TP Hà Nội yêu cầu Sở Tài chính khảo sát và xây dựng phương án về mức giá an táng chung tại các nghĩa trang để trình TP phê duyệt.