Thời giờ đâu để trò nhận xét, phân tích... Giáo dục đạo đức công dân cũng theo một cách đó thôi. Trò muốn theo kịp cũng chỉ còn cách lo chép, và muốn được nhắc lại thêm một lần nữa cho dễ nhớ thì hãy đến lớp... học thêm. Với chương trình cải cách do các tiến sĩ soạn theo hướng cập nhật cho đầy thông tin kiến thức như vậy ở các môn học, trường không còn là nơi dạy trò cách học, mà biến trò thành vẹt mất rồi.

Chuyện thi cử cũng chẳng khác những gì Nguyễn Hiến Lê viết cách đây 50 năm trước: “Cho dù lối thi có nghiêm khắc tới đâu, trừ được sự gian trá thì nó vẫn còn cái hại này: chỉ chú trọng tới sức nhớ nhiều của học sinh; có khi loại hẳn những trò rất thông minh, có tài ăn nói, chỉ huy, có đức hạnh..., có nhiều tài riêng mà chế độ khoa cử đã loại bỏ; ra trường làm việc thì không biết trông xa, cứ theo thủ tục, không có sáng kiến, không dám lãnh trách nhiệm... và thế lại thành tai họa của thời đại” (Thế hệ ngày mai - NXB Trẻ, 1996, trang 119-120).

Trong khi “phần lớn các trường đại học VN hiện nay ở trong tình trạng khép kín, khép kín giữa các trường ĐH với nhau và khép kín giữa trường ĐH với thực tiễn cuộc sống” (TT ngày 31-3-2004) thì nay mai sẽ còn thêm nhiều trường đại học, cao đẳng nữa ở các địa phương, mà “trường nào cũng ôm đồm mở thật nhiều ngành, kể cả những ngành chẳng liên quan đến chức năng đào tạo của trường, trong khi đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất hoàn toàn không đáp ứng được yêu cầu đào tạo...” (TT ngày 25-3-2004).

Có vị đã cảnh báo: rất cần mở rộng cơ hội học tập, nhưng đừng mở đại học như phong trào xây dựng nhà máy mía đường, thiệt hại khôn lường, thật là quá đúng. Hi vọng Quốc hội kỳ họp này có một quyết định, cần những người biết sửa chữa hơn là người chỉ biết xin lỗi.Tôi chẳng dám nói thật với bọn trẻ về quốc sách giáo dục.