'Cậu bé không sống quá tuổi 20' quật ngã nhà vô địch cờ tướng Trung Quốc

HUY ĐĂNG

Triệu Phàn Vĩ, kỳ thủ luôn phải ngồi trên chiếc xe lăn tạo nên địa chấn làng cờ tướng thế giới khi đánh bại Doãn Thăng - người sở hữu một loạt danh hiệu vô địch của kỳ đàn Trung Quốc.

Kỳ tài bất hạnh của làng cờ Trung Quốc

Người hâm mộ cờ tướng Việt Nam ắt hẳn chưa thể quên khoảnh khắc xúc động, khi Triệu Phàn Vĩ bật khóc sau trận thua Lại Lý Huynh ở bán kết giải cờ tướng danh giá nhất kỳ đàn Trung Quốc - Ngũ Dương Bôi.

Vừa rơi lệ, Triệu Phàn Vĩ vừa cố nán lại, trò chuyện với Lại Lý Huynh thêm một lúc trước khi rời đi. Đó là những khoảnh khắc đầy cảm xúc, thể hiện đầy đủ các cung bậc của sự tiếc nuối, khao khát, và cả tinh thần "luận võ giao kỹ" nơi bàn cờ.

Một ngày sau khoảnh khắc rơi lệ đó, kỳ thủ khuyết tật 34 tuổi khiến làng cờ Trung Quốc sửng sốt khi đánh bại Doãn Thăng cả 2 ván cờ ở trận tranh hạng 3, qua đó kết thúc Ngũ Dương Bôi với vị trí quý quân (hạng 3).

Giải thưởng cho vị trí quý quân là 100.000 nhân dân tệ, tương đương 375 triệu đồng. Đây là phần thưởng cực lớn, cao hơn cả chức vô địch của rất nhiều giải đấu lớn trong làng cờ.

Và với Triệu Phàn Vĩ, đó lại càng là phần thưởng không thể tưởng tượng được. Mới vài năm trước, anh vẫn còn miệt mài thi đấu ở các giải dành cho người khuyết tật, nơi chỉ có phần thưởng khiêm tốn, và giàu sự thương cảm hơn là tôn vinh.

Sinh ra tại Tứ Xuyên (năm 1992), Triệu Phàn Vĩ tiếp xúc với cờ tướng từ rất sớm. Tuy nhiên ở tuổi 15, anh được chẩn đoán mắc phải bệnh loạn dưỡng cơ tiến triển (Progressive Muscular Dystrophy) - một chứng bệnh di truyền khiến cơ bắp suy yếu dần theo thời gian, cuối cùng dẫn tới mất khả năng vận động và các vấn đề hô hấp nghiêm trọng.

Với căn bệnh này, các bác sĩ từng lường trước rằng anh sẽ không thể sống quá 20 tuổi, bởi triệu chứng tiến triển nhanh chóng và ảnh hưởng khắp đến hệ cơ thể.

Những lời chẩn đoán của bác sĩ là một nhát búa giáng vào cha mẹ, gia đình, người thân của Triệu Phàn Vĩ, nhưng lại không thể khuất phục được anh.

Từ trước đó, Triệu Phàn Vĩ đã có thiên phú chơi cờ, cũng như học rất giỏi. Vì bạo bệnh, Triệu Phàn Vĩ quyết định chỉ tập trung vào 1 thứ - đó là chơi cờ, thay vì theo đuổi cùng lúc con đường kỳ thủ lẫn học vấn như tiềm năng to lớn của mình.

Làng cờ Trung Quốc mong Lại Lý Huynh 'năm nào cũng được đặc cách dự giải'ĐỌC NGAY

Sức sống mạnh mẽ

Những năm tiếp đó, Triệu Phàn Vĩ chật vật chữa bệnh - thứ tiêu tốn phân nửa thời gian của anh mỗi ngày, với những ca hóa trị liên miên.

Nhưng điều đó không làm Triệu Phàn Vĩ nản lòng. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn vào hơn 10 năm trước, anh tiết lộ rằng "bản thân tôi vạch ra một kế hoạch, đó là sẽ sống thật ý nghĩa đến năm 26 tuổi. Tôi tiết kiệm, trân quý từng phút từng giây được sống, được học hỏi, và được chơi cờ".

Khi đó, y học đã phát triển, khiến Triệu Phàn Vĩ tạm thời đẩy lui lời chẩn đoán khủng khiếp "không sống quá tuổi 20".

Nhưng đồng thời anh cũng phải chấp nhận một sự thật, đó là phải ngồi xe lăn gần trọn đời, và các vùng cơ xương ngày càng teo tóp.

Sau từng giải đấu, người ta luôn thấy Triệu Phàn Vĩ mập hơn, nặng nề hơn, và dễ xúc động hơn. Khoảnh khắc rơi lệ vì bại trận trước Lại Lý Huynh là một ví dụ.

Nhưng tất cả những điều đó không thể che mờ thiên phú của Triệu Phàn Vĩ với cờ tướng, cũng như vô vàn nỗ lực mà anh đã không ngừng thúc đẩy bản thân.

Trước năm 2023, tên tuổi Triệu Phàn Vĩ chủ yếu gắn với các giải nghiệp dư cùng giải khuyết tật. Năm 2023, Triệu Phàn Vĩ vụt sáng với chức vô địch Trí vận hội toàn quốc.

Cùng thời điểm đó, hàng chục đặc cấp đại sư cho đến đại sư cờ tướng Trung Hoa vướng vòng lao lý, hoặc bị cấm thi đấu vì bán độ. Điều này đã mở ra cơ hội vươn lên cho những kỳ thủ như Triệu Phàn Vĩ.

Chỉ trong 2 năm, Triệu Phàn Vĩ nhảy vọt từ làng cờ nghiệp dư lên top đầu Trung Quốc. Cuối năm 2025, anh lần đầu gia nhập top 20 quốc gia với vị trí thứ 19, và xuất sắc vượt qua vòng loại Ngũ Dương Bôi.

Ở giai đoạn vòng bảng, Triệu Phàn Vĩ lại xuất sắc vượt qua loạt cao thủ, trong đó có kỳ thủ top 10 quốc gia là Túc Thiếu Phong.

Dù không thắng được Lại Lý Huynh ở bán kết, kỳ thủ ngồi xe lăn này lại bất ngờ quật ngã Doãn Thăng ở trận tranh hạng 3.

Trong lứa kỳ thủ sinh sau năm 2000, Doãn Thăng được xem là số 1. Anh từng vô địch nhiều giải đấu danh giá trong nước lẫn quốc tế, và là đại diện số 1 được Trung Quốc cử đi dự Giải vô địch thế giới 2025 (thua Lại Lý Huynh ở chung kết).

So với Doãn Thăng, Triệu Phàn Vĩ lớn hơn 13 tuổi, khoảng cách của một thế hệ. Dù vậy, kỳ thủ ngồi xe lăn này thậm chí bước vào làng cờ chuyên nghiệp chậm hơn đối thủ, và chưa bao giờ được xếp ngang hàng với Doãn Thăng - người thuộc nhóm ưu tú, đại diện cho một thế hệ rực rỡ mới của kỳ đàn Trung Hoa.

Và rồi, "cậu bé không sống quá tuổi 20" đã tạo nên chiến tích có lẽ là chấn động nhất lịch sử Ngũ Dương Bôi. Một kỳ thủ khuyết tật lại có thể đánh bại những nhà vô địch thuộc thế hệ ưu tú.