Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) vừa đưa ra các cảnh báo dành cho người tiêu dùng khi mua sắm qua truyền hình.

Mua sắm qua truyền hình được đánh giá mang tính mới lạ, hiệu quả, tiết kiệm thời gian, phù hợp với đối tượng người tiêu dùng quá bận rộn, có ít thời gian đi mua sắm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hình thức mua sắm này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tổn hại đến quyền và lợi ích của người tiêu dùng. Đó là:

- Quảng cáo sai sự thật: Khi mua sắm qua truyền hình, người tiêu dùng không có cơ hội quan sát trực tiếp cũng như cầm, thử và đánh giá sản phẩm, vì thế không ít người tiêu dùng phản ánh, sau khi đặt mua và nhận được sản phẩm, người tiêu dùng nhận thấy sản phẩm thật thường không giống với trên quảng cáo, tính năng không đầy đủ, hoạt động không hiệu quả như quảng cáo, hoặc làm bằng chất liệu khác hoàn toàn so với quảng cáo.

Các sản phẩm bị quảng cáo sai sự thật rất đa dạng, từ sản phẩm đắt tiền như nữ trang, đồng hồ, điện thoại… cho đến sản phẩm sử dụng hàng ngày như chổi đa năng, quần áo định hình, đai giảm mỡ bụng, mỹ phẩm, đồ gia dụng,…

- Nguồn gốc sản phẩm không rõ ràng: Điều này thể hiện qua việc trên sản phẩm không có thông tin về nguồn gốc, xuất xứ, mã vạch, hoặc chỉ dẫn địa lý cho biết nơi sản xuất hoặc phân phối sản phẩm.

Trên thực tế, có nhiều trường hợp sản phẩm người tiêu dùng đặt mua chỉ có tên sản phẩm, ngoài ra không có thông tin nào khác về nguồn gốc, xuất xứ. Thậm chí, doanh nghiệp thông báo tới người tiêu dùng sản phẩm được sản xuất tại Hoa Kỳ, Nhật Bản… nhưng khi nhận được sản phẩm, người tiêu dùng nhận ra trên sản phẩm ghi dòng chữ với ý nghĩa “sản xuất tại Trung Quốc”.

Sản phẩm liên quan trong lĩnh vực này rất đa dạng, bao gồm mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, trang sức, máy tập thể dục…

- Lừa đảo người tiêu dùng về việc trúng thưởng: Một số doanh nghiệp bán hàng qua kênh truyền hình thực hiện việc lừa đảo người tiêu dùng bằng cách thông báo người tiêu dùng đã trúng thưởng. Phần thưởng được doanh nghiệp thông báo thường có giá trị cao (vàng, đồ điện tử, trang sức…).

Tuy nhiên, theo như phản ánh từ các đơn khiếu nại, để nhận được giải thưởng này, doanh nghiệp yêu cầu người tiêu dùng mua thêm một món hàng nữa với giá trị lớn, hoặc đóng 10% tiền thuế, hoặc chuyển khoản vào tài khoản của công ty…

Sau khi làm theo yêu cầu trên và nhận được quà trúng thưởng, người tiêu dùng phát hiện phần thưởng là hàng giả, kém chất lượng, đôi khi là đồ chơi và không thể sử dụng.

- Không thực hiện đúng quy định về hợp đồng giao kết từ xa: Theo quy định của pháp luật, khi thực hiện việc giao kết hợp đồng từ xa, người tiêu dùng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng đã giao kết trong thời hạn 10 ngày, nếu sản phẩm nhận được không đúng như thông tin doanh nghiệp cung cấp (trừ trường hợp các bên đã có thỏa thuận khác).

Trong trường hợp này, người tiêu dùng không phải trả bất kỳ chi phí nào liên quan đến việc chấm dứt đó và chỉ phải trả chi phí đối với phần hàng hóa.

Tuy nhiên, trên thực tế, khi người tiêu dùng yêu cầu trả lại hàng hóa và hoàn lại tiền khi gặp những vấn đề như sản phẩm không đúng như quảng cáo, nguồn gốc không rõ ràng, bị lừa đảo,… thì doanh nghiệp thường trốn tránh trách nhiệm và không giải quyết yêu cầu của người tiêu dùng, gây bức xúc và thiệt hại kinh tế lớn cho rất nhiều người tiêu dùng.

- Khuyến cáo đối với người tiêu dùng

Từ thực tiễn nói trên, theo Cục Quản lý cạnh tranh, khi mua sắm qua truyền hình, người tiêu dùng cần lưu ý những vấn đề sau:

+ Xác minh lại các thông tin quảng cáo trước khi đưa ra quyết định mua sắm qua kênh truyền hình.

+ Thận trọng với những sản phẩm sử dụng hàng ngày nhưng giá quá cao (dầu gội, thuốc nhuộm tóc, kem dưỡng da, đồ gia dụng…).

+ Luôn đặt câu hỏi với những sản phẩm được quảng cáo “rất tốt”, “ưu việt”, “số 1 thị trường”….

+ Cảnh giác với những sản phẩm không có thương hiệu.

+ Không nên ngay lập tức tin vào những thông báo trúng thưởng kèm theo điều kiện từ phía doanh nghiệp, như điều kiện trả thêm một số tiền để được nhận phần thưởng hoặc cung cấp các thông tin về bí mật cá nhân, tài khoản ngân hàng.

Trong trường hợp gặp vấn đề với sản phẩm/dịch vụ được mua qua truyền hình, người tiêu dùng có thể khiếu nại/phản ánh tới Sở Công Thương/Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng các tỉnh/thành phố hoặc liên hệ trực tiếp với Cục Quản lý cạnh tranh thông qua các kênh sau:

Tổng đài hỗ trợ, tư vấn người tiêu dùng miễn phí 18006838. Gửi đơn khiếu nại tới Cục Quản lý cạnh tranh qua trang web: www.vca.gov.vn hoặc địa chỉ email: bvntd@moit.gov.vn hoặc địa chỉ 25 Ngô Quyền, Q. Hoàn Kiếm, Hà Nội.