Kiểm tra tình hình thực hiện luật đất đai:

Phóng to

Trưởng đoàn Lê Quốc Trung tiếp xúc với các hộ dân khiếu kiện về đất đai ở huyện Mang Yang, Gia Lai

TT - Khiếu kiện tồn đọng nhiều, dân bức xúc vì đền bù giải tỏa, cán bộ cơ sở yếu kém, doanh nghiệp “xí” đất nhưng không triển khai dự án... là những vấn đề mà các đoàn kiểm tra luôn nhấn mạnh và cho rằng cần phải có biện pháp giải quyết một cách căn cơ.

Hà Tây: đền bù giá thấp, quên tạo việc làm

“Đây là lần thứ tư tôi về Hà Tây làm việc về đất đai. Không có tỉnh nào tôi phải đi nhiều như vậy”. Câu nói của ông Mai Ái Trực, bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT), tại buổi làm việc với UBND tỉnh Hà Tây về tình hình thi hành Luật đất đai chiều 12-8 đã cho thấy Hà Tây là một điểm nóng nhức nhối.

Sau một tuần kiểm tra tại Hà Tây, ông Phùng Văn Nghệ, vụ trưởng Vụ Đăng ký - thống kê đất đai, trưởng đoàn kiểm tra, cho biết một trong những vấn đề nổi cộm ở Hà Tây là việc bồi thường giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư khi thu hồi đất.

Theo ông Nghệ, rất nhiều người dân phản ánh việc địa phương đưa ra mức giá đền bù đất thấp và khi thu hồi đất lại không bố trí tái định cư, hoặc khi bố trí tái định cư nhưng không quan tâm tới việc làm của người dân sau tái định cư.

Bộ trưởng Mai Ái Trực bổ sung: “Lâu nay mình vẫn đền bù giá thấp nhưng lại bán đất cho người dân giá cao”.

Theo ông Phùng Văn Nghệ, trong thời gian ở Hà Tây, đoàn kiểm tra đã nhận được nhiều đơn tố cáo liên quan tới việc xã chuyển nhượng đất trái phép, lấy đất làm công trình công cộng bán đấu giá, phân chia đất giãn dân bất hợp lý... Ông Nghệ đề nghị tỉnh xem xét các nội dung do dân tố cáo.

Đồng Nai: sẽ công khai hướng xử lý 879 đơn khiếu nại

879 đơn thư của người dân (riêng TP Biên Hòa có trên 400 đơn) gửi đến đoàn kiểm tra tình hình thực hiện luật đất đai của Bộ TN-MT sẽ được công khai cả danh sách lẫn hướng xử lý trên báo Đồng Nai và Đài phát thanh - truyền hình Đồng Nai. Lãnh đạo tỉnh Đồng Nai cho biết như vậy chiều 12-8.

Trước đó, nhận định về công tác qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất, ông Nguyễn Khải (trưởng đoàn kiểm tra) đề nghị lãnh đạo tỉnh phải “nhìn xa, trông rộng” để tránh tình trạng dân vừa bị thu hồi đất, vừa di chuyển sang chỗ mới được năm năm lại phải... dỡ nhà đi tiếp (do qui hoạch điều chỉnh) như ở huyện Trảng Bom; phải công khai qui hoạch và công tác bồi thường, tái định cư; tuyệt đối không được để xảy ra trường hợp dân bị giải tỏa trắng, chưa có chỗ tái định cư mà bị cưỡng chế di dời.

Ông Khải yêu cầu chính quyền địa phương phải xem xét xử lý đúng luật định đối với các doanh nghiệp đầu tư kiểu “xí chỗ” ở huyện Nhơn Trạch (được giao đất, bồi thường xong bỏ không để chờ thời).

Đà Nẵng: làm tốt việc cấp đất tại các KCN

Trong ngày làm việc cuối cùng của Đoàn kiểm tra số 13 do ông Trịnh Văn Toàn làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Ban quản lý các KCN và Công ty phát triển hạ tầng KCN Đà Nẵng.

Tại đây, theo báo cáo và qua kiểm tra thì đến nay có khoảng sáu trường hợp doanh nghiệp thuê đất tại các KCN nhưng không sử dụng, ngoài những trường hợp đã tự nguyện trả lại đất, số còn lại TP Đà Nẵng đã ra quyết định thu hồi đất; một số khác được TP gia hạn để tiếp tục kêu gọi đầu tư. Theo nhận xét của ông Trịnh Văn Toàn, địa phương đã làm tốt việc cấp đất tại các KCN.

An Giang: địa chính xã không phải “ba đầu sáu tay”

Hôm qua 12-8, đoàn kiểm tra số 6 do ông Phạm Ngọc Chuyển làm trưởng đoàn đã làm việc buổi cuối cùng tại tỉnh An Giang. Theo ông Chuyển, qua năm ngày làm việc cho thấy nhiều bất cập trong việc quản lý, thực hiện, vận dụng luật ở cấp xã.

Ông Cao Văn Be, giám đốc Sở TN-MT, cũng đồng ý như vậy và nói dí dỏm: “Cán bộ địa chính xã không phải ba đầu sáu tay để có thể thực hiện một khối lượng công việc đồ sộ, đôi khi vượt ngoài hiểu biết của họ”.

Trưởng đoàn Phạm Ngọc Chuyển chia sẻ, đồng thời cho rằng cần có kiến nghị nghiên cứu về vấn đề cán bộ địa chính xã, phường, thị trấn.

Gia Lai: đất nông lâm trường bị chuyển mục đích sử dụng

Đoàn kiểm tra số 7 do ông Lê Quốc Trung - phó chánh thanh tra (Bộ TN-MT) - làm trưởng đoàn đã làm việc tại Gia Lai từ ngày 8 đến ngày 12-8.

Vấn đề “nóng” tại huyện Mang Yang chủ yếu phát sinh từ việc hình thành khu trung tâm hành chính của huyện (mới thành lập từ năm 2000).

Ông Lê Quốc Trung nhận xét: “Đặc điểm lớn nhất liên quan đến nhiều vụ khiếu kiện ở các tỉnh Tây nguyên là trong một thời gian dài, đất đai được giao cho các nông - lâm trường quốc doanh quản lý. Nhu cầu đô thị hóa với sự hình thành mới của nhiều trung tâm hành chính đã nảy sinh mâu thuẫn”.

Khi giải phóng mặt bằng, cấp huyện không thể đền bù thỏa đáng, thường chỉ đền bù cây cối, hoa màu và vật kiến trúc, không đền bù đất đai vì xét về nguồn gốc, nó vẫn thuộc về quyền quản lý của các nông - lâm trường.

Ông Nguyễn Dũng - chủ tịch UBND huyện Chư Sê - cho biết đất giao cho nông - lâm trường quản lý trồng cây công nghiệp dài ngày nhưng một số đơn vị không sử dụng hết, chuyển sang sử dụng vào mục đích khác nên địa phương rất khó thu hồi để giải quyết cho dân.

Vĩnh Long: từ khu công nghiệp thành nền nhà bán

Đến tối 12-8, trên 120 hộ dân khiếu nại về các vấn đề qui hoạch giải tỏa ở Khu công nghiệp Bình Minh, tuyến dân cư Cổ Chiên, Bệnh viện tỉnh Vĩnh Long đã được ông Trần Hùng Phi - vụ phó Vụ Đăng ký thống kê đất đai, Bộ TN-MT - hưởng dẫn và trả lời cụ thể.

Bà Nguyễn Thị Kim Chi (ấp Mỹ Lợi, xã Mỹ Hòa, huyện Bình Minh) thắc mắc: “Tỉnh bảo thu hồi bồi hoàn đất của dân với giá thấp để thực hiện dự án khu công nghiệp nhưng sau đó lại thấy Công ty TNHH dịch vụ địa ốc Hồng Quân phát tờ bướm rao bán nền nhà giá trên 1,8 triệu đồng/m² làm khu đô thị. Rõ ràng là chúng tôi bị lừa!”.

Ông Nguyễn Tấn Hưng, 81 tuổi, cán bộ hưu trí ở Bình Minh, trình bày: “Việc xét bồi hoàn bán nền nhà cho dân không công bằng dân chủ, mất quyền lợi của dân, khiếu nại kéo dài mà lãnh đạo tỉnh không hề biết. Tôi nói thật nơi nào có thu hồi đất của dân là nơi đó có vấn đề”.

Khánh Hòa: đoàn kiểm tra “leo cây”

Chiều 12-8, đoàn kiểm tra do trưởng đoàn Bùi Ngọc Tuân dẫn đầu đã đến để kiểm tra và tiếp xúc với dân theo lịch thông báo trước cho huyện Ninh Hòa, Khánh Hòa, nhưng tại UBND huyện không có một cán bộ lãnh đạo nào làm việc với đoàn kiểm tra.

Đoàn kiểm tra phải gọi điện thoại để hỏi thì mới được chủ tịch UBND huyện Ninh Hòa cho biết là huyện đã bố trí cho đoàn đến xã Ninh Đa... Thế nhưng, tại UBND xã không có cán bộ nào của xã làm việc. Đoàn kiểm tra tại Ninh Hòa đành phải quay về.

Còn tại thành phố Nha Trang, Thứ trưởng Đặng Hùng Võ cho rằng: “Thậm chí đã có tình trạng cưỡng chế người dân một cách rất thô bạo xảy ra ở nhiều nơi. Người dân không nhìn thấy được tương lai của mình mà chính quyền địa phương của chúng ta lại ép, cưỡng chế để thực hiện dự án cho sớm nhưng không làm đúng các qui định trình tự giải quyết cho dân. Đó là trái pháp luật...”.

Mở đầu cuộc tiếp xúc với hơn 200 người dân, Thứ trưởng Đặng Hùng Võ nói: “Tôi xin hứa sẽ là người cuối cùng rời khỏi nơi này sau khi nghe bà con phản ánh”... Cuộc tiếp xúc đã có khá nhiều nước mắt của những người dân khi trình bày các nỗi oan ức, thậm chí vô lý đến “khó hiểu” của mình khi bị giải tỏa, thu hồi đất, cưỡng chế dỡ nhà...

Trong đó, nhiều nhất là người dân ở các khu vực bị thu hồi đất giao cho các dự án Rusalka, Sông Lô, Đất Lành, khu vực một trường dạy nghề của quân đội ở phía bắc TP Nha Trang...

Cho đến 20g10 đêm qua Thứ trưởng và cả đoàn kiểm tra của Bộ TN-MT mới rời khỏi hội trường tiếp dân tại Nha Trang.

Tây Ninh: phải công khai qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Cuối ngày làm việc hôm 12-8 tại tỉnh Tây Ninh, ông Võ Tử Can đề nghị tỉnh này cần chú trọng hơn nữa việc công khai qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Theo ông Can, hiện phạm vi công khai còn hẹp, chủ yếu chỉ tập trung ở một số nơi như UBND xã, UBND huyện nên thông tin về qui hoạch chưa được người dân nắm bắt rộng rãi, một số nơi đoàn đến kiểm tra việc công khai này còn nặng tính hình thức.

Về các trường hợp thực hiện không đúng qui hoạch sử dụng đất, ông Can yêu cầu tỉnh rà soát lại các quyết định công bố qui hoạch đã quá hạn (quá ba năm), như khu dân cư số 2, phường 3 từ năm 2001 đến nay việc thực hiện qui hoạch chỉ mới đạt từ 0,41 - 18,47% diện tích.

Qua kiểm tra thực địa đoàn phát hiện ba công ty có vốn đầu tư nước ngoài là Công ty TNHH nông sản Trung Việt, Công ty nông nghiệp Đông Nam và Công ty Phát triển nông nghiệp Tây Ninh sử dụng đất không đúng mục đích cho thuê ban đầu hoặc không triển khai dự án theo tiến độ, đề nghị tỉnh sớm thu hồi.

Trong buổi sáng, đoàn đã có buổi tiếp và nhận hồ sơ khiếu nại, thắc mắc của dân. Qua tổng hợp đã có 149 hồ sơ các loại, trong đó có nhiều hồ sơ đã hết hiệu lực hoặc đã có quyết định cuối cùng của UBND tỉnh nhưng người dân vẫn cứ “buộc” đoàn phải nhận.