BS CKII Nguyễn Nam Trung: Phẫu thuật đục thủy tinh thể chính xác hơn nhờ laser

Theo BS CKII Nguyễn Nam Trung - Giám đốc điều hành Bệnh viện Mắt Sài Gòn Nha Trang, đục thủy tinh thể (hay còn gọi là cườm khô) là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực ở người lớn tuổi.

Khi thủy tinh thể dần mờ đục, người bệnh nhìn như qua tấm kính phủ sương, chói khi gặp ánh sáng mạnh, khó đọc chữ, khó lái xe và dễ té ngã. Phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo hiện là cách điều trị duy nhất.

Ở nhiều bệnh viện, phẫu thuật phaco - dùng sóng siêu âm tán nhuyễn thủy tinh thể đục rồi hút ra qua một đường mổ nhỏ - đã trở thành kỹ thuật tiêu chuẩn. Tuy vậy, không phải ca nào cũng dễ.

Có những mắt mà thủy tinh thể quá đục và cứng, tế bào nội mô giác mạc thấp, hoặc cấu trúc nâng đỡ thủy tinh thể lỏng lẻo. Ở những mắt này, từng thao tác của phẫu thuật viên đều đòi hỏi độ chính xác rất cao.

Khi laser thay cho lưỡi dao

Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Nha Trang, kỹ thuật femtocataract (phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng laser femtosecond) đã được áp dụng trên những ca khó. Phương pháp này còn được gọi là "phaco không dao", vì các bước vốn do phẫu thuật viên thực hiện thủ công nay được laser thực hiện, dưới sự hướng dẫn của hệ thống hình ảnh ba chiều.

Theo BS CKII Nguyễn Nam Trung, laser giúp cuộc mổ an toàn và chính xác hơn. Về nguyên lý, hệ thống chụp ảnh cấu trúc bên trong nhãn cầu, sau đó laser xung cực ngắn tạo các đường rạch ở giác mạc và mở bao thủy tinh thể theo đúng kích thước, vị trí đã được lập trình.

Nhân thủy tinh thể cũng có thể được laser phân mảnh, nhờ đó giảm năng lượng siêu âm. Với những mắt có tế bào nội mô giác mạc thấp, điều này có ý nghĩa đáng kể.

Ở góc độ điều trị, ưu thế lớn nhất nằm ở tính nhất quán. Một đường mở bao tròn đều, đúng tâm giúp thủy tinh thể nhân tạo nằm ổn định hơn. Điều này đặc biệt quan trọng khi bệnh nhân được cấy các loại kính nội nhãn cao cấp, vốn đòi hỏi vị trí rất chuẩn xác để phát huy hiệu quả thị giác.

Công nghệ nằm trong một hệ sinh thái

Việc đưa femtocataract vào ứng dụng, theo bác sĩ Trung, là minh chứng cho sứ mệnh mà bệnh viện theo đuổi: điều trị và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh và cộng đồng bằng những ứng dụng kỹ thuật tiên tiến.

Song song với mảng đục thủy tinh thể, bệnh viện cũng đồng bộ các kỹ thuật chuyên sâu về khúc xạ như Femto LASIK, ReLEx SMILE, SmartSurface. Bệnh viện cũng triển khai PresbyMAX điều trị lão thị, EYESignature (công nghệ xóa cận thị cá nhân hóa) và phẫu thuật đặt kính nội nhãn Phakic.

Sự phát triển này nhằm đáp ứng nhu cầu nhãn khoa ngày càng đa dạng của người dân tại Nha Trang và khu vực Nam Trung Bộ, từ giới trẻ văn phòng mong muốn tháo kính cận đến người cao tuổi cần phục hồi thị lực.

Máy móc chỉ là một nửa câu chuyện

Dù vậy, yếu tố then chốt theo bác sĩ Trung không nằm ở thiết bị. "Công nghệ hiện đại chỉ thực sự có ý nghĩa khi được vận hành bởi đội ngũ chuyên môn vững vàng, trong một hệ thống quy trình chặt chẽ, lấy người bệnh làm trung tâm.

Một thiết bị laser đắt tiền không tự động làm cuộc mổ tốt hơn. Bác sĩ phải biết chọn đúng ca, đúng chỉ định, lường trước biến chứng và xử trí khi có tình huống ngoài dự kiến.

Điều dưỡng, kỹ thuật viên, bộ phận vô khuẩn và khâu chăm sóc sau mổ đều là những mắt xích không thể thiếu. Với một ca đục thủy tinh thể khó, laser giúp một số bước chính xác hơn, nhưng phần quyết định vẫn là con người và quy trình.

Hiện bệnh viện đã đạt chứng nhận JCI (Joint Commission International), bộ tiêu chuẩn được nhiều cơ sở y tế lớn trên thế giới sử dụng để đánh giá chất lượng và an toàn trong chăm sóc người bệnh.

Các quy trình chuyên môn và hệ thống quản lý chất lượng, an toàn người bệnh của bệnh viện đã được xây dựng, chuẩn hóa và thẩm định theo các tiêu chuẩn này.

Với người bệnh, những yếu tố như định danh đúng người, kiểm soát nhiễm khuẩn, kiểm tra an toàn trước mổ hay theo dõi sau mổ thường ít được nhắc tới, nhưng chính chúng bảo vệ họ trong những khoảnh khắc quan trọng nhất.

Theo bác sĩ Trung, việc bệnh viện đạt tiêu chuẩn JCI còn góp phần hỗ trợ định hướng phát triển du lịch y tế của tỉnh Khánh Hòa. Với người bệnh từ nơi khác hoặc từ nước ngoài, chứng nhận quốc tế là cơ sở để yên tâm về chất lượng và an toàn khi chọn Nha Trang làm nơi điều trị, kết hợp nghỉ dưỡng.

Điều người bệnh cần biết

Bác sĩ Trung thông tin thêm, dù là kỹ thuật mới, femtocataract không phải lựa chọn bắt buộc cho mọi người. Phần lớn ca đục thủy tinh thể thông thường vẫn có thể được điều trị hiệu quả bằng phaco truyền thống. Việc có cần dùng laser hay không phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của từng mắt, được xác định sau khi thăm khám và đo đạc kỹ lưỡng.

Người bệnh, nhất là người cao tuổi, nên đi khám mắt định kỳ để phát hiện sớm đục thủy tinh thể, thay vì chờ đến khi thị lực giảm nặng. Khi thủy tinh thể đục quá cứng, cuộc mổ sẽ khó hơn và nguy cơ biến chứng cũng cao hơn. Trước mổ, nên trao đổi rõ với bác sĩ về chỉ định, lựa chọn kính nội nhãn, lợi ích và rủi ro của từng phương pháp.

Với những ca khó, việc có thêm một công cụ hỗ trợ độ chính xác như femtocataract là tín hiệu tích cực. Nhưng giá trị thực sự của công nghệ chỉ được khẳng định khi đi cùng đội ngũ vững tay nghề và một quy trình đặt an toàn của người bệnh lên hàng đầu.

Bệnh viện Mắt Sài Gòn Nha Trang: hành trình kỳ diệu từ đôi mắt sáng khỏe

Tại TP Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), Bệnh viện Mắt Sài Gòn Nha Trang được biết đến là bệnh viện chuyên khoa mắt hàng đầu tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên.