Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Nghị quyết 57 đưa công nghệ Việt từ phòng thí nghiệm ra thị trường quốc tế

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã có báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW và các nhóm vấn đề chất vấn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gửi các đại biểu Quốc hội trước phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (dự kiến ngày 12-11).

Công nghệ Việt từng bước làm chủ, sản phẩm vươn ra thị trường

Trong báo cáo, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết việc triển khai nghị quyết đã tạo chuyển biến rõ nét, từ hoàn thiện thể chế, tăng cường nguồn lực đến phát triển hạ tầng số, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ.

Một trong những dấu ấn nổi bật là thứ hạng đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam năm 2026 tăng một bậc, lên vị trí 43/139 nền kinh tế, đứng thứ 3 ASEAN. Đặc biệt, tốc độ Internet di động đạt khoảng 230 Mbps, tăng mạnh so với mức 50,9 Mbps hồi tháng 4-2024, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 8 thế giới. Internet cố định đạt tốc độ trung vị 297,64 Mbps, thuộc nhóm 10 quốc gia dẫn đầu.

Hạ tầng viễn thông thế hệ mới cũng được mở rộng nhanh chóng. 

Đến hết quý III-2026, cả nước có 60.034 trạm 5G; vùng phủ sóng đạt 93,4% dân số. Số thuê bao 5G tăng lên 27,2 triệu vào tháng 8-2026, gần gấp đôi so với tháng 9-2025. Đáng chú ý, Internet vệ tinh đã được kích hoạt tại 196 điểm lõm sóng, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ số ở những địa bàn khó khăn. 

Trong nghiên cứu khoa học, Việt Nam tiếp tục cải thiện vị thế quốc tế. Theo thống kê của Scimago, năm 2025, Việt Nam xếp thứ 42 thế giới về số lượng công bố khoa học, tăng 3 bậc so với năm trước. 

Chỉ trong 10 tháng đầu năm 2026, cả nước có 26.107 công bố, vượt tổng số công bố của cả năm 2025.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực với khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hơn 200 quỹ đầu tư và 67 tổ chức có khả năng hỗ trợ đổi mới sáng tạo. 

Từ đầu năm đến ngày 25-10-2026, sàn giao dịch khoa học và công nghệ ghi nhận 80 giao dịch thành công, tổng giá trị 13.544 tỉ đồng.

Một điểm nhấn đáng chú ý trong báo cáo là năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam ngày càng được nâng lên.

Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, vắc xin phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu, riêng tháng 10-2026 hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines. Trong lĩnh vực bảo mật, chip bảo mật chuyên dụng do doanh nghiệp trong nước phối hợp với Ban Cơ yếu Chính phủ chế tạo đã thành công.

Đối với công nghệ chiến lược, Bộ đã công bố danh mục 3.030 tiêu chuẩn phục vụ phát triển công nghệ chiến lược, trong đó có 1.150 tiêu chuẩn Việt Nam và 1.880 tiêu chuẩn quốc tế, khu vực, nước ngoài. 

Theo tổng hợp của Bộ, doanh nghiệp trong nước đã làm chủ khoảng 85% công nghệ lõi mạng 5G, khoảng 70% công nghệ lõi thiết bị bay không người lái và khoảng 65% công nghệ camera AI.

Nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ cũng được tăng cường đáng kể. Nếu trước khi ban hành Nghị quyết 57, ngân sách nhà nước bố trí khoảng 12.000 tỉ đồng mỗi năm cho khoa học và công nghệ thì sau khi nghị quyết được triển khai, kinh phí năm 2025 là 75.000 tỉ đồng, năm 2026 là 95.000 tỉ đồng và dự kiến năm 2027 lên 120.000 tỉ đồng.

Đến ngày 30-10, tổng kinh phí năm 2026 được giao kế hoạch cho các bộ, ngành, địa phương là 55.486,7 tỉ đồng, trong tổng nguồn kinh phí 104.461,4 tỉ đồng. Tỉ lệ giải ngân đạt 42,12%, trong đó lĩnh vực khoa học và công nghệ đạt 53,43%.

Chuyển đổi số đi vào thực chất, AI hỗ trợ công vụ

Về chuyển đổi số, nhiều nền tảng và dịch vụ số đã được đưa vào vận hành, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và hoạt động quản lý nhà nước.

Cổng Dịch vụ công quốc gia cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến, trong đó 2.361 thủ tục được cung cấp toàn trình. Đến tháng 10-2026, cả nước đã cấp khoảng 36,16 triệu chứng thư chữ ký số, tăng 37,1% so với năm 2025.

Đặc biệt, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã kết nối hơn 60 bộ, ngành, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp với 32 cơ sở dữ liệu cung cấp dịch vụ chia sẻ, sử dụng. Lũy kế từ năm 2020 đến ngày 28-10-2026, hệ thống ghi nhận khoảng 4.998 tỉ giao dịch.

Hai nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt đang được cung cấp miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương. Khoảng 761.000 tài khoản đã được tạo, phục vụ các tác vụ như tra cứu, soạn thảo, tóm tắt, so sánh và rà soát văn bản.

Báo cáo của Bộ trưởng Vũ Hải Quân đồng thời xác định ba nhóm vấn đề trọng tâm phục vụ hoạt động chất vấn tại kỳ họp.

Nhóm thứ nhất tập trung vào kết quả thực hiện Nghị quyết 57, sử dụng nguồn lực và phát triển năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; trong đó có hoàn thiện thể chế, phân bổ ngân sách, phát triển công nghệ chiến lược, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thu hút đầu tư doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực.

Nhóm thứ hai là chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, kinh tế và xã hội; kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu, khắc phục tình trạng phân tán, thiếu đồng bộ giữa các hệ thống thông tin.

Nhóm thứ ba tập trung vào quản lý, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; xây dựng tiêu chuẩn, bảo đảm an toàn và phát triển kỹ năng AI, đáp ứng yêu cầu quản trị các công nghệ mới.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, đẩy mạnh giải ngân, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ; thúc đẩy kết nối dữ liệu, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến và tăng cường kiểm soát rủi ro trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Phải coi dữ liệu biển là hạ tầng chiến lược của quốc gia

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng phải coi dữ liệu biển là một loại hạ tầng chiến lược của quốc gia, cần hình thành năng lực nghiên cứu biển mạnh, có trọng tâm và có khả năng dẫn dắt.