Tàu sân bay khổng lồ USS Roosevelt di chuyển trên Biển Đông - Ảnh: Reuters

Theo AFP, ông Carter đặt chân xuống tàu sân bay hạt nhân USS Roosevelt trong thời điểm con tàu khổng lồ này đang di chuyển cách các đảo nhân tạo Trung Quốc xây trái phép trên Biển Đông khoảng 150-200 hải lý.

“Có rất nhiều lo ngại về hành vi của Trung Quốc ở vùng biển này” - ông Carter phát biểu trên tàu USS Roosevelt. Ông chủ Lầu Năm Góc mô tả sự hiện diện của con tàu “là dấu hiệu phản ánh vai trò trọng yếu của sức mạnh quân sự Mỹ trong một khu vực vô cùng quan trọng”.

Không thể phá hoại sự ổn định

Ông Carter khẳng định cam kết của Mỹ đối với khu vực và cho rằng Trung Quốc “nên trở thành thành viên của hệ thống an ninh châu Á thay vì đứng ngoài”.

“Khu vực đã ổn định trong một thời gian dài và sẽ là rất đáng tiếc nếu có kẻ phá hoại sự ổn định đó. Tôi không cho rằng điều đó sẽ xảy ra” - ông Carter nhấn mạnh.  

Ông Carter tới tàu USS Roosevelt bằng máy bay quân sự Osprey và ở trên tàu khoảng 3 giờ, trò chuyện với các sĩ quan và thủy thủ.

Chuyến đi của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tới Biển Đông diễn ra hơn một tuần sau khi Hải quân Mỹ triển khai tàu khu trục tên lửa USS Lassen tới tuần tra trong vùng 12 hải lý quanh một số đảo nhân tạo Trung Quốc xây trái phép.

Hôm nay tàu USS Lassen cũng di chuyển gần tàu USS Roosevelt và thuyền trưởng tàu USS Lassen Robert Francis bay bằng trực thăng tới tàu sân bay để trao đổi với các phóng viên quốc tế. Ông kể tàu USS Lassen đã đi vào vùng biển cách đá Su Bi khoảng 6 hải lý.

Quan sát Trung Quốc xây đảo trái phép

Khoảng cách đó đủ gần để các sĩ quan tàu USS Lassen quan sát thấy hàng loạt cần cẩu và tàu mà Trung Quốc triển khai để bồi lấn, xây đảo nhân tạo bất hợp pháp trên đá Su Bi thuộc chủ quyền của Việt  Nam.

Ông Francis kể một tàu khu trục Trung Quốc đeo bám tàu USS Lassen trong 10 ngày và hai bên thường xuyên trao đổi qua radio. Phía tàu Trung Quốc luôn khẳng định một cách vô lý rằng tàu USS Lassen “đi vào vùng biển Trung Quốc”.

Phản ứng lại, tàu USS Lassen luôn trả lời rằng đang di chuyển và tuần tra “trong khu vực được luật pháp quốc tế cho phép”.

Trong thời gian qua, cộng đồng quốc tế từng nhiều lần lên án hành vi xây đảo nhân tạo trái phép của Trung Quốc. Bộ trưởng Carter từng tuyên bố thẳng với Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn rằng Mỹ sẽ triển khai tàu và máy bay đến bất cứ khu vực nào luật pháp quốc tế cho phép.

Trong Hội nghị bộ trưởng quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) ở Kuala Lumpur (Malaysia) hôm 4-11, ông Carter một lần nữa nhắc lại thông điệp này. ADMM+ không ra được tuyên bố chung vì Mỹ, Nhật và nhiều nước Đông Nam Á muốn bày tỏ quan ngại về tình hình Biển Đông nhưng Trung Quốc phản đối.