Hạn chế ùn tắc giao thông trước mắt:

Bỏ đèn đỏ, thiết lập tiểu đảo...

TT - Đây là một trong những đề xuất của các chuyên gia nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông hiện nay trên địa bàn TP.HCM tại hội thảo “Hạn chế ùn tắc giao thông - những giải pháp khả thi trung và ngắn hạn trong điều kiện hiện nay tại TP.HCM” tổ chức ngày 9-10.

Một người nước ngoài đứng ra điều khiển giao thông tại nơi giao nhau giữa đường ray xe lửa với đường Nguyễn Trọng Tuyển (P.8, Q.Phú Nhuận, TP.HCM) - Ảnh: T.T.D.

Hội thảo do Hội Cầu đường cảng TP.HCM và Viện Nghiên cứu phát triển TP tổ chức. Đã có 30 tham luận của các nhà khoa học đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết ách tắc giao thông ở TP.HCM.

Xem xét lại đèn tín hiệu

Theo ông Nguyễn Văn Quang - viện phó Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, tình hình kẹt xe tại TP không chỉ diễn ra trong những giờ cao điểm mà còn diễn ra cả ngày và vấn đề giao thông đi lại tại TP.HCM giờ đây đã trở nên cực kỳ khó khăn đối với người dân.

Do đó, bên cạnh những phương án mang tính chiến lược với những công trình có nguồn vốn đầu tư lớn, việc rà soát toàn bộ tình hình giao thông cũng như bổ sung những giải pháp ngắn hạn là việc làm hết sức cần thiết để cải thiện tình hình giao thông hiện nay.

Cho rằng phân luồng giao thông hợp lý có thể góp phần giảm ùn tắc giao thông, ông Nguyễn Văn Thanh - ủy viên ban chấp hành Hội Cầu đường cảng TP - đề nghị: áp dụng chạy một chiều, tạo các dải phân cách nhẹ dễ dàng tháo dỡ, xem xét kết quả rồi điều chỉnh. Đồng thời xem xét lại việc bố trí đèn tín hiệu giao thông ở một số vòng xoay.

Ông Thanh gợi ý TP.HCM nên học tập các biện pháp đang tiến hành tại TP Hà Nội, biến một số ngã tư bằng hai ngã ba kết hợp với điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu hợp lý và rào chắn tạm thời trong giờ cao điểm ở những giao lộ có mật độ lưu thông cao. Đặt những cục nhựa thành vòng xoay tạm thời thí điểm tại một số giao lộ, sau đó rút kinh nghiệm với các đường kính khác nhau tùy theo địa hình cho phép tạo dòng lưu thông không giao cắt...

Theo ông Phạm Tuân - nguyên tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 5, đèn tín hiệu có nhiều ưu điểm trong điều hành giao thông chống các phương tiện xung đột nhưng chỉ phù hợp với mật độ xe vừa phải, khi mật độ xe lớn thì đèn tín hiệu trở thành thủ phạm gây ùn tắc giao thông.

Nếu thiết lập bùng binh thay thế cho đèn tín hiệu thì lượng xe thoát qua sẽ tăng bốn lần và khi tạo cho xe chạy cùng chiều rồi tách vào nhánh đường cần đi thì xung đột không còn nữa và cũng không có ai vượt đèn đỏ. Trong tình thế cấp bách, tạm thời phải bùng binh hóa để chấm dứt ùn tắc giao thông ở các giao cắt. Và việc thiết kế bùng binh tùy theo điều kiện đường sá có thể làm tròn, méo hoặc dài... miễn là bỏ được đèn đỏ và chống xung đột.

Hạn chế xe cá nhân

Theo phó giáo sư - tiến sĩ Phạm Xuân Mai, khoa kỹ thuật giao thông Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, hiện TP có 95 điểm dễ tắc nghẽn giao thông, hệ số ùn tắc vượt mức cho phép từ 11-23 lần. Đồng thời với tác động của xe gắn máy nên xe buýt đã bơi trong “dòng sông” xe gắn máy. Liệu có nên tiếp tục phát triển xe cá nhân? Trả lời câu hỏi này, ông Mai phân tích TP.HCM không có đủ diện tích đường để làm đường riêng cho xe gắn máy.

Còn về tương lai xe cá nhân sẽ càng tăng nhanh khi giao thông công cộng chưa phát triển hoặc không hấp dẫn. Dự kiến đến năm 2011 TP sẽ có khoảng 4,5 triệu xe gắn máy. Theo đó, mỗi lao động và sinh viên học sinh sẽ có 1,125 xe gắn máy nên tắc nghẽn giao thông là tất yếu. Ông Mai cũng nêu vấn đề muốn hạn chế sự lưu thông xe gắn máy trên đường hay làm nản lòng những người đi xe gắn máy đòi hỏi Nhà nước có chính sách không nhập khẩu xe gắn máy, không khuyến khích hoặc hạn chế phát triển công nghiệp xe gắn máy.

Từ lập luận trên, ông Mai cho rằng cần xem lại chiến lược công nghiệp xe gắn máy của Chính phủ. Trong đó, Bộ Công thương đã xây dựng một chiến lược phát triển công nghiệp xe gắn máy rất quy mô để có được 33 triệu xe gắn máy vào năm 2020. “Đây là một chiến lược hoàn toàn sai lầm về bài toán giao thông ở nước ta nói chung và các TP lớn nói riêng” - ông Mai nhấn mạnh.

Các nhà khoa học cho rằng cần xây dựng một chiến lược phát triển mới về giao thông công cộng cho giai đoạn năm 2015-2020. Theo đó, TP cần phải kiên quyết thực hiện trong khoảng 2-5 năm liên tục để kéo người dân từ bỏ xe cá nhân và tham gia giao thông công cộng. Thậm chí có thể tăng trợ giá lên cao hơn nữa để giảm giá vé hoặc miễn phí xe buýt cho các tuyến đường trọng điểm.

Ông Hà Ngọc Trường, phó chủ tịch Hội Cầu đường cảng TP, khẳng định tất cả ý kiến của các nhà khoa học sẽ được cơ quan chức năng TP nghiên cứu và trả lời cũng như sẽ được xem xét chọn lựa những giải pháp hữu hiệu để áp dụng ngay cho giao thông TP.

NGỌC ẨN - NGỌC HẬU

Ý kiến bạn đọc:

Hạn chế ùn tắc, đâu là giải pháp tức thời?

* Đã đến lúc chúng ta cần phải làm một cách quyết liệt và phải chấp nhận giảm lượng xe gắn máy xuống thấp nhất có thể. Nguyên nhân gây kẹt xe đều xuất phát từ xe gắn máy. Thành phố phải phát triển hệ thống giao thông cộng cộng, nhưng làm sao phát triển được hệ thống giao thông công cộng trong khi người dân sử dụng xe gắn máy còn quá tùy tiện, dừng đậu bất cứ nơi nào, chạy kiểu nào cũng được?

(chuyenthang01@)

* Quan sát tình trạng giao thông ở các giao lộ có đèn báo hiệu, tôi thấy có mấy vấn đề sau :

- Ở những ngã tư, khi đèn đỏ cho phép xe hai bánh quẹo phải thì hình như người ở phía trước thường không nhường đường tạo tình trạng ùn tắc, ức chế cho người tham gia giao thông ở phía sau muốn quẹo phải. Nên chăng ở các ngã tư chúng ta cần kẻ vạch và ghi rõ: phần đường dành cho xe quẹo phải.

- Khi có tín hiệu đèn xanh thì hai làn xe đối diện một chạy thẳng, một quẹo trái thường tranh nhau để qua nên tạo ra tình trạng loạn xạ ở giữa đường, đó là chưa nói tới tình trạng cả hai bên đều chờ đèn xanh là rú ga vọt lên. Có thể chúng ta nên thiết kế thêm một đèn báo hiệu cho phép đi thẳng hoặc quẹo trái sau vài giây cho làn xe bên kia đi trước?

- Tôi đã học lý thuyết và thi lấy bằng lái xe hai bánh nên thấy chương trình học còn sơ sài quá và đa số người dạy cả người học đều có tâm lý đối phó. Chương trình cần nâng cao và trang bị cho người tham gia giao thông kiến thức tốt hơn, nếu thi không đạt thì dứt khoát không cho tham gia giao thông.

VÕ VĂN XUÂN (vanxuan1964@)

* Thực tế cho thấy rằng không chỉ xe máy mà cả xe buýt và xe ôtô cũng góp phần không nhỏ vào tình trạng ùn tắc giao thông như hiện nay.

Trên các tuyến đường của TP.HCM, chúng ta có thể thấy rằng các trạm xe buýt bố trí không hợp lý, cứ cách chừng 300m lại có một trạm xe buýt, trong khi đường thì hẹp, mỗi lần xe buýt dừng lại để rước khách là các phương tiện khác cũng phải dừng lại để chờ. Nếu chuyện này xảy ra vào giờ cao điểm thì chắc chắn ùn tắc sẽ xảy ra.

Việc mở đường và áp dụng các biện pháp hạn chế xe gắn máy rõ ràng không thể áp dụng ngay lập tức, thế nhưng việc sắp xếp lại khoảng cách giữa các trạm xe buýt lại có thể làm được. Sao lại không tính đến chuyện này trước?

NGUYỄN ĐÌNH KHẮC HUY (agoldenboy237@)

* Tôi hoan hô ý kiến bỏ đèn đỏ tại các giao lộ, ưu tiên mở rộng các nhánh rẽ phải, kể cả lề đường cần được giải quyết thông thoáng (dẹp xe ôm, buôn bán, dù sạp...) vào giờ cao điểm để người và phương tiện có thể mau chóng thoát qua ùn tắc.

Bên cạnh đó ưu tiên mở lại các con đường, con hẻm đã có trước đây nhưng nay bị bít hoặc lấn chiếm. Trong điều kiện ngân sách còn khó như hiện nay, Phòng quản lý đô thị từng địa phương cần rà soát và kiến nghị mở lại tất cả các con đường này (không tốn kém gì mà lợi ích vô cùng to lớn). Ví dụ như con dường băng ngang hồ Kỳ Hòa, nối liền Sư Vạn Hạnh và Lê Hồng Phong bị chiếm dụng làm sân đá banh, sân tennis...

DƯƠNG TRUNG THU (thutrungduong@)

* Theo tôi, những giải pháp hoàn chỉnh chống kẹt xe trong ngắn hạn gồm có:

1. Thiết lập các vòng xoay tại tất cả các ngã tư để giao thông tại các điểm giao cắt luôn thông suốt.

2. Cắt xén vỉa hè bên phải để tạo luồng rẽ phải riêng tại các điểm giao cắt (cần thiết thì có thể giải tỏa một phần nhà dân - đối với những nơi vỉa hè quá nhỏ).

3. Lập dải phân cách tại các đoạn đường giao nhau nhằm tránh hiện tượng đi lấn sang phần đường trái chiều khi có quá nhiều người và phương tiện cùng tham gia giao thông trong cùng một thời điểm.

4. Đẩy lùi sâu các vạch dừng phương tiện vào trong các con đường và điều chỉnh thời lượng tín hiệu đèn xanh - đỏ cho phù hợp đối với những ngã tư duy trì đèn tín hiệu, nhằm tránh hiện tượng lấn tuyến khi dừng chờ đèn đỏ.

Về phương án hạn chế xe cá nhân của Phó Giáo sư- Tiến Sĩ Phạm Xuân Mai, đó là chiến lược "nhất cử lưỡng tiện" nhằm góp phần giải quyết cả nạn kẹt xe, hạn chế tai nạn giao thông, tăng tính văn minh giao thông đô thị, tiết kiệm nguồn nhiên liệu (năng lượng) quốc gia và giảm đáng kể một lượng lớn khí thải gây hiệu ứng nhà kính, nhưng đây là chiến lược lớn, khó hơn và đòi hỏi các cấp, ngành liên quan nỗ lực thực hiện nhất quán, quyết tâm trong lâu dài.

Song, ý tưởng hạn chế sản xuất xe gắn máy để phục vụ mục tiêu này có lẽ khó khả thi vì mâu thuẫn với mục tiêu phát triển và nó giống như dùng cánh tay phải chặt vào cánh tay trái. Giải pháp thay thế hợp lý và thực tế hơn là chuyển sang chiến lược hạn chế nhập khẩu xe máy và cả xe hơi, nhất là xe máy, trong khi ngành sản xuất xe máy trong nước phải hướng đến bằng được mục tiêu xuất khẩu là chính. Bộ Giao thông sẽ hạn chế tối đa cấp phép lưu hành xe máy.

Ngoài ra, một vấn đề tuy khó giải quyết nhưng cũng là nhân tố quan trọng gây ra nạn kẹt xe chưa được đề cập: đó là tình trạng phóng xe nhanh hoặc quá nhanh trong thành phố. Điều này đã tạo ra một lượng lớn người và phương tiện gây tắc nghẽn cục bộ khi dòng xe đông đúc chạy tới khu vực giao lộ và bắt buộc phải dừng lại chờ đèn đỏ, kết hợp với tình trạng kém ý thức, kém văn hóa trong giao thông như lấn đường, lấn tuyến, mà gây nạn kẹt xe.

Giải pháp thực hiện cho vấn đề này sẽ là: Lực lượng chuyên ngành cần kiểm tra nghiêm ngặt lượng khí thải, tiếng ồn động cơ, tịch thu và cấm lưu hành phương tiện không đạt tiêu chuẩn cũng như xử lý nóng xe chạy quá tốc độ trong thành phố. Phương pháp này còn có tác dụng ngăn ngừa nạn đua xe trái phép, vì các quái xế thường ưa "kiến tạo" cho mình những con xe có động cơ mạnh, tiếng động cơ nổ lớn, sinh ra nhiều khói và xem đó như một "tiêu chuẩn" không thể không có của các mốt xe đua.

NAM ANH (anhsaobang0371@)