19/05/2026 21:15 GMT+7

Não bộ lớn dần khiến loài người ’thiên vị’ tay phải?

Khoảng 90% dân số thế giới thuận tay phải và một nghiên cứu mới cho rằng điều này có thể bắt nguồn từ kích thước não và cách con người đi đứng.

thuận tay phải - Ảnh 1.

Khoảng 90% dân số thế giới thuận tay phải - Ảnh: YAHOO NEWS

Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ 2.025 cá thể thuộc 41 loài linh trưởng khác nhau, bao gồm khỉ và vượn, nhằm tìm hiểu mức độ thuận tay, xu hướng ưu tiên sử dụng một tay hơn tay còn lại, của chúng.

Kết quả cho thấy một số loài như khỉ nhện hay voọc cũng có biểu hiện thuận tay khá rõ, song mức độ vẫn thấp hơn đáng kể so với con người, theo trang IFLScience ngày 18-5.

Nhóm nghiên cứu nhận định con người là một "ngoại lệ tiến hóa" khi sự phụ thuộc vào một tay của chúng ta vượt xa những loài linh trưởng khác.

Điều thú vị là sự khác biệt này gần như biến mất khi nhóm nghiên cứu đưa thêm hai yếu tố vào phân tích: kích thước não bộ và tỉ lệ chiều dài tay - chân.

Con người có đôi chân dài hơn tương đối so với tay, trái ngược với nhiều loài vượn có cánh tay dài để leo trèo và đu cây.

Đặc điểm này gắn liền với khả năng đi thẳng bằng hai chân - một bước ngoặt lớn trong tiến hóa loài người.

Theo các nhà nghiên cứu, khi tổ tiên loài người không còn dùng tay để di chuyển, hai chi trên được "giải phóng", mở ra cơ hội cho những hoạt động mới như chế tạo công cụ, giao tiếp bằng cử chỉ và thao tác tinh vi.

Trong bối cảnh đó, việc ưu tiên sử dụng một tay có thể mang lại lợi thế về hiệu suất.

Song song với quá trình này, não bộ cũng phát triển lớn hơn. Sự gia tăng dung tích não và quá trình chuyển hóa giữa hai bán cầu được cho là giúp nâng cao hiệu quả thần kinh của các hành vi thuận tay.

Dựa trên dữ liệu khảo cổ về tỉ lệ cơ thể và thể tích hộp sọ, nhóm nghiên cứu mô phỏng sự tiến hóa của tính thuận tay ở các loài người cổ.

Kết quả cho thấy các loài đi bằng hai chân sớm như Ardipithecus và Australopithecus chỉ có xu hướng thuận tay yếu. Đặc điểm này mạnh dần ở người Homo erectus, người Neanderthal và đạt đỉnh ở người tinh khôn Homo sapiens.

Tuy nhiên nghiên cứu vẫn chưa giải đáp được một câu hỏi lớn: nếu tiến hóa dường như ưu ái tay phải, vì sao một bộ phận nhỏ nhân loại vẫn thuận tay trái?

Nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Biology.

Bí mật tiến hóa ít ngờ: Càng đi thẳng, con người càng thuận tay phải? - Ảnh 3.90% người thuận tay phải, còn động vật thì sao?

TTO - Ước tính 90% người trên thế giới thuận tay phải, còn lại thuận tay trái. Còn động vật, liệu chúng có thuận bên nào hay không?

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất