Vừa về tới cổng nhà, con gái thỏ thẻ nói với tôi: "Ba ơi, điểm tổng kết cuối năm của con đứng nhất khối 6 đó".

Tôi mừng lắm nhưng không biểu hiện niềm vui ra mặt, và tất nhiên ngay lúc đó không có một lời khen ngợi nào dành cho con.

Hình như khá lâu rồi, tôi hiếm khi khen con.

Những lời khen gắn với những lần đầu tiên khi con còn nhỏ: cú lật đầu đời, cú chựng đầu tiên... rồi tới lần đầu con biết bơi khi mới 5 tuổi, buổi thi võ để lên đai... Phần lớn những lần đầu tiên đó thuộc về kỹ năng.

Hiếm khi tôi khen khi con đạt được điểm 10 hay giải thưởng trong các cuộc thi học tập. Thậm chí tôi phản đối gay gắt việc vợ tôi khoe kết quả học tập xuất sắc của con vào nhóm Zalo của đại gia đình.

Tại sao tôi lại tiết kiệm lời khen con?

Sinh ra trong một gia đình thuần nông đông con ở miền Trung, năm anh em chúng tôi được đến trường đầy đủ là một sự nỗ lực gồng gánh rất lớn của ba mẹ. Vì thế, việc chúng tôi phải học tốt, đoạt nhiều giải thưởng học hành như là một lẽ đương nhiên trên con đường hướng tới thoát nghèo.

Hiếm hoi những lần ba đi họp phụ huynh tổng kết cuối năm, chưa bao giờ ông khen đứa con nào dù chúng tôi luôn đứng trong tốp đầu của trường.

Chỉ có những lần chúng tôi vắng nhà tập trung theo trường về trung tâm tỉnh để thi học sinh giỏi, ba mẹ tôi mới hỏi han về kết quả sau đó. Cũng không bao giờ ba mẹ nói ra lời khen ngợi trước mặt chúng tôi.

Bên cạnh tiếp nối "truyền thống" tiết kiệm lời khen từ gia đình, thú thực tôi không tin tưởng lắm về những điểm 10 "đồng phục" trong bảng điểm cuối năm học của rất nhiều học sinh hiện nay. Dần dà, tôi cảm thấy "dị ứng" với mùa khoe con vào mỗi dịp tổng kết năm học như những ngày này.

Lâu lắm rồi tôi không khen con, cũng chừng ấy thời gian ít khi con hào hứng nói với tôi về những điểm 10 con đạt được sau mỗi bài kiểm tra giữa kỳ hay cuối kỳ. Vậy nên khi thấy con thỏ thẻ khoe với tôi về kết quả học tập đứng đầu khối của con, tôi thấy sao mình quá keo kiệt lời khen con.

Đáng lẽ con đã bật lên một tiếng reo vui với tôi trước cổng trường...

Vì đó là kết quả của những đêm con thức muộn để viết một bài văn theo cảm xúc của con, hay phải tự loay hoay giải cho được một bài toán khó.

Mùa hè này, tôi sẽ bắt đầu lại bài học về khen ngợi con. Như tôi từng khen con sau cú chựng đầu tiên khích lệ con vững vàng bước tới, lời khen sau khi con biết bơi ếch, động viên con ham thích rèn luyện bơi sải, bơi bướm...

Thành tích học tập cũng cần được ngợi khen, quan trọng là ghi nhận nỗ lực của con trong quá trình đạt được kết quả xuất sắc chứ không chỉ vì điểm số. Phần thưởng lớn nhất với con đó là sự ghi nhận, chứ không phải là danh hiệu dễ khiến cha mẹ sợ con "ngủ quên trên chiến thắng".

Lời khen ngợi không làm đứa trẻ yếu đi mà có thể giúp con tự tin hơn.

Và để con thấy yêu thương luôn cần được biểu hiện, chí ít là qua lời khen chân thành dành cho nhau mỗi ngày.

Trẻ cậy cha, già cậy con: Dựa vào nhau trong yêu thương, không phải gánh nặng

'Trẻ cậy cha, già cậy con' - một câu nói dân gian quen thuộc - đã tóm gọn triết lý về mối quan hệ gia đình trong văn hóa Việt Nam truyền thống, phản ánh một vòng tuần hoàn tự nhiên của cuộc sống.