Mừng sinh nhật Đội năm nay, hai thầy Nguyễn Trần Lâm (Trường THCS Phan Bội Châu, phường Đông Hưng Thuận) và Lê Văn Lĩnh (Trường tiểu học Cao Bá Quát, phường Đức Nhuận) tiếp tục ghi tên mình vào danh sách Cánh én hồng - giải thưởng dành cho tổng phụ trách Đội tiêu biểu toàn quốc được Hội đồng Đội trung ương trao tặng.

Phòng Đội thành "trạm kết nối" học trò

Thầy Nguyễn Trần Lâm từng là vận động viên judo của đội tuyển TP.HCM, còn từng theo học công nghệ thông tin trước khi rẽ hướng sang sư phạm rồi bén duyên với công tác Đội sau khi ra trường. Nhớ lại, anh giáo trẻ ấy cười nói cũng không nghĩ sẽ gắn bó với công việc này nhưng bây giờ đang rất hạnh phúc và "không còn gì tuyệt vời hơn khi làm tổng phụ trách".

Mà không mê một mình, "ông tổng" này không biết rủ rê kiểu gì mà cả cô em gái ruột cũng đi theo nghề. Cả hai anh em hoàn thành hội thi Olympic cánh én do Hội đồng Đội TP.HCM tổ chức và đều được công nhận giáo viên tổng phụ trách Đội giỏi cấp TP.

Gần chục năm gắn bó, để không là những buổi sinh hoạt khô khan, thầy giáo trẻ ấy đã cùng nhà trường lồng ghép nội dung để những tiết sinh hoạt dưới cờ thành sân khấu kể chuyện Bác Hồ, các phiên tòa giả định về bạo lực học đường, chuyên đề sử dụng Internet an toàn hay sân chơi trải nghiệm robotics. 

Có năm là cuộc thi video clip kể chuyện, năm khác lại triển lãm cả ngàn bức tranh về Bác Hồ. Và trường đã xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh như một địa chỉ đỏ ngay trong trường.

Đó còn là hàng loạt hoạt động xây dựng ý thức sống xanh cho học sinh như phân loại rác tại nguồn, giảm sử dụng túi ni lông, xây dựng "Khu vườn của em", vườn cây thuốc nam... Những cách làm gần gũi và sinh động ấy giúp liên đội đạt giải nhất hội thi "Sáng tạo sản phẩm từ vật liệu tái chế" cấp quận, giải nhì cấp TP hội thi "Tuyên truyền viên bảo vệ môi trường".

Với học trò khó khăn, phong trào "Nụ cười hồng" của liên đội các năm qua đã trao 510 phần quà cùng 255 học bổng cho các bạn. "Mình hạnh phúc nhất khi thấy học sinh tự tin hơn sau mỗi hoạt động. Tôi chọn cách làm bạn, luôn lắng nghe và nắm bắt tâm lý học sinh và cũng không ngại bắt trend hay cùng học sinh tạo ra những trào lưu tích cực trên mạng xã hội", thầy Lâm cười.

Vậy nên phòng Đội trở thành nơi học sinh thích ghé qua. Liên đội phó Nguyễn Phương Linh chia sẻ: "Thầy tổng phụ trách luôn thân thiện, không tạo khoảng cách mà như một người bạn lớn với học sinh. Khi tụi em mắc lỗi, thầy nhẹ nhàng chỉ bảo để tụi em hiểu và sửa. Với cá nhân em, thầy cũng gần như người cha thứ hai vậy".

Tận tụy với yêu thương

Một Cánh én hồng khác của làng Đội TP.HCM năm 2026 là thầy Lê Văn Lĩnh được nhắc là người tận tụy với các hoạt động vì đàn em và cộng đồng. Người tổng phụ trách ấy tâm niệm làm sao để mỗi phong trào như một bài học sống cho học sinh. Vào những ngày kỷ niệm, lễ lớn của dân tộc, liên đội đều đưa học sinh đến thăm hỏi Mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình chính sách và đơn vị quân đội trên địa bàn.

Hằng năm thầy tổ chức cho học sinh đến Đường sách Nguyễn Văn Bình mà bạn nào tham gia cũng được tặng một cuốn sách như cách nuôi dưỡng văn hóa đọc. Chưa kể học sinh trường ủng hộ các phong trào Kế hoạch nhỏ, Nụ cười hồng và chuyển thành học bổng tặng các bạn nghèo, mồ côi vì COVID-19 của trường.

Một trong những hoạt động được nhiều người nhắc là chương trình "Cùng em vui Tết Trung thu". Từ hơn 15.000 lồng đèn vận động được, liên đội đã chia sẻ trên 10.000 chiếc cho các tổ chức thiện nguyện và trẻ em khó khăn. Vậy là học trò cả trường học thêm bài học sẻ chia một cách sống động qua chương trình này.

Ở ngôi trường tiểu học này, giờ ra chơi cũng được biến hóa thành những không gian trải nghiệm với trò chơi ô ăn quan, cờ vua, cờ tướng hay tìm hiểu kỹ năng sống, tái chế vật liệu, trồng cây... Nhiều năm liền, liên đội duy trì hiệu quả các chuyên đề về xây dựng tình bạn đẹp, phòng tránh xâm hại trẻ em, đội viên học sinh không nói tục chửi thề, sống để yêu thương...

Liên đội Trường tiểu học Cao Bá Quát đã nhiều năm đạt giải nhất thi nghi thức Đội cấp quận, giải ba cấp TP, giải A liên hoan "Tiếng kèn Đội ta" trong nhiều năm. Và minh chứng cụ thể nhất là hơn 15.300 học sinh được công nhận Cháu ngoan Bác Hồ cùng các tấm gương Hoa việc tốt, Nghìn việc tốt tuyên dương mỗi năm mà tổng phụ trách Đội gọi ấy là niềm vui lớn nhất của người làm công tác Đội.

85 năm Đội TNTP Hồ Chí Minh (15-5-1941 - 15-5-2026): Ngôi trường thứ hai của tuổi nhỏ

Với nhiều học sinh, đội viên, Đội không chỉ tạo môi trường hoạt động, thiết kế phong trào mà chính là nơi giúp đội viên rèn kỹ năng, học hỏi và lớn lên từng ngày.