Phóng to

Bị cáo Võ Thành Long

TT (Đắc Lắc) - Hôm qua 12-11, thành phố Buôn Ma Thuột (Đắc Lắc) trời mưa tầm tã và kéo dài cả ngày nhưng tại hội trường Tòa án nhân dân tỉnh vẫn đông kín người đến theo dõi phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án Võ Thành Long cùng đồng phạm can tội tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng và vi phạm các qui định về bảo vệ động vật hoang dã quí hiếm, xảy ra tại khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô (Đắc Lắc).

Đi tìm đồng cỏ nuôi bò sữa “săn nhầm” bò tót?

Chủ tọa phiên tòa, thượng tá Phạm Chiến, hỏi bị cáo Long: “Bị cáo lên khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô lần này là thứ mấy, lên làm gì ?”. Võ Thành Long trả lời: “Đây là lần đầu tiên và nhằm mục đích tìm đồng cỏ để về lập dự án chăn nuôi bò sữa”.

Chủ tọa tiếp: “Dự án chăn nuôi cho gia đình hay cho cơ quan nào?”. Long khai: “Dự án chăn nuôi bò sữa cho Sở Công nghiệp TP.HCM”. Tòa: “Bị cáo có biết muốn tìm đất, tìm đồng cỏ ở bất cứ một địa phương nào cũng đều phải xin phép các cơ quan có thẩm quyền của địa phương đó?”. Long nói ngay: “Dạ thưa, tôi chỉ mới lên đi... khảo sát địa điểm, nếu thấy có và thuận lợi để phát triển chăn nuôi bò sữa thì mới về lập dự án và xin phép cơ quan chức năng của Đắc Lắc”.

Hội đồng xét xử Tòa án quân sự Quân khu 5 đã tuyên phạt bị cáo Võ Thành Long (ảnh), nguyên giám đốc Sở Công nghiệp TP.HCM, mức án 36 tháng tù giam (VKS bộ đội biên phòng đề nghị 48-72 tháng); Nguyễn Việt Dũng, nguyên trung úy bộ đội biên phòng Bình Phước, 27 tháng tù giam (VKS bộ đội biên phòng đề nghị 40-60 tháng); Ngô Thanh Tuấn, nguyên nhân viên Điện lực Phú Thọ TP.HCM, 30 tháng tù giam (VKS đề nghị 36-45 tháng); Nguyễn Văn Hòa, lái xe, 18 tháng - cho hưởng án treo (VKS đề nghị 15-24 tháng - cho hưởng án treo); Nguyễn Thanh Bình, quân nhân nghỉ hưu, 15 tháng - cho hưởng án treo (VKS đề nghị 12-18 tháng - cho hưởng án treo) và Nguyễn Đức Thiên, lái xe, 12 tháng - cho hưởng án treo (VKS đề nghị 6-9 tháng - cho hưởng án treo). Cả ba bị cáo được hưởng án treo đều được tuyên trả tự do tại tòa.

Tòa truy: “Thế tại sao bị cáo và các đồng phạm lại vào rừng sát thủ hai con bò tót?”. Bị cáo Long ngần ngừ, kể rằng lên Đắc Lắc gặp Nguyễn Văn Hùng (đang bị truy nã) là bạn quen biết từ trước, lại là những ngày giáp tết nên Hùng bảo đi săn kiếm con thú về ăn tết.

Theo cáo trạng, cùng với lúc Long đáp máy bay lên Đắc Lắc thì Tuấn (nhân viên Điện lực Phú Thọ) đã được Long chỉ đạo mua quà đi theo chiếc Toyota của Long lên theo. Tuấn điện thoại cho Hòa (lái xe của Long) rồi qua nhà Dũng (trung úy bộ đội biên phòng Bình Phước) lấy súng và đạn của Long gửi trước đó, rủ Dũng cùng đi lên Đắc Lắc.

Theo lời khai của Long tại tòa, việc “chỉ đạo” mang quà nhằm mục đích đem biếu cho địa phương - nơi cần đến quan hệ lập dự án. Tuy nhiên khi gặp Hùng thì nảy sinh việc đi săn thú. Chiều 26-1-2003, Long và Hùng đến gặp Bình nhờ dẫn đường vào Ea Sô nhưng Bình bảo “muốn vào phải có giấy tờ của lãnh đạo tỉnh”.

Thế nên cả nhóm quay về xin được thư tay của đồng chí Y Luyện, bí thư tỉnh ủy, với nội dung: “Có đồng chí Long, giám đốc Sở Công nghiệp TP.HCM, là bạn của anh đến thăm vườn của anh, có Đại Hùng dẫn đến. Em tạo điều kiện giúp đỡ”. Chủ tọa: “Bị cáo khai sau khi có thư tay thì làm gì?”. Long thừa nhận đến gặp nhân viên kiểm lâm Ea Sô, đưa thư và quà biếu hạt kiểm lâm, đồng thời ngỏ lời “Cho anh em kiếm con thỏ về nhậu”. Nhân viên kiểm lâm nói rằng chỉ được bắn con nai, con mang, không được bắn thú lớn.

Kết quả điều tra cho thấy Long và Hùng đã trực tiếp bắn chết hai con bò tót - một loại động vật quí hiếm thuộc nhóm 1B. Thế nhưng, Long khai khi vào đến nơi do bị bệnh huyết áp nên bị cáo mắc võng nghỉ, còn các bị cáo khác đi tìm thú.

Chủ tọa hỏi: “Ai trực tiếp bắn hai con bò tót?”. Long bảo: “Bị cáo Hùng”. Chủ tọa: “Bị cáo khai lại, bị cáo có nhớ lời khai trong quá trình điều tra?”. Võ Thành Long khai lòng vòng cho rằng bị cáo không bắn, nhưng chủ tọa gay gắt: “Không phải bị cáo thấy Hùng bỏ trốn rồi thì muốn đổ tội cho Hùng”. Các bị cáo còn lại khai thấy mắt thú thì hô bắn nhưng do trời tối nên không xác định được ai đã bắn chết hai con bò tót. Chủ tọa nói bị cáo khai do huyết áp nên không tham gia tìm thú bắn, nhưng nếu chỉ thế thôi mà không có biện pháp ngăn chặn thì bị cáo cũng cố ý gây hậu quả rồi, huống chi ở đây bị cáo đã nổ súng bắn chết một con. Long: “Dạ”.

Các bị cáo có cái thú đi săn từ lâu!

Phóng to

Tang vật vụ án

Buổi chiều, đại diện Viện Kiểm sát (VKS) hỏi Long: “Bị cáo khai mắc võng nằm nghỉ nhưng mắc vào cây gì?”. Long suy nghĩ một lúc mới nói: “Trong rừng chỉ có cây rừng”. VKS cho rằng bị cáo không trả lời được cây gì thì thật là khó nghe. Bất ngờ VKS hỏi tiếp: “Trước đây bị cáo đã từng đi săn?”. Võ Thành Long nhận: “Có, nhiều lần”. VKS: “Bị cáo có cái thú đi săn thú từ lâu, chứ không phải vì để ăn thịt rừng”.

VKS hỏi vì sao ở cơ quan điều tra bị cáo thừa nhận bắn chết một con bò tót nhưng ra tòa lại nói khác? Lúc này Võ Thành Long mới khai do luật sư bảo đi săn thú thì không có vấn đề gì, cứ nhận để được thay đổi biện pháp ngăn chặn nên mới khai nhận.

Trong phần luận tội, VKS cho rằng vai trò chủ mưu của vụ săn bắn động vật quí hiếm là Long và Hùng. Chưa có cơ sở vững chắc ngay từ đầu các bị cáo đã có ý định đi săn, nhưng khi nảy sinh việc đi săn thì hoàn toàn có tổ chức. Bị cáo Long giữ vai trò vừa là người tổ chức, vừa là người thực hiện hành vi phạm tội. Bị cáo đã cùng với Hùng bắn chết hai con bò, sau đó cho xẻ thịt, cắt đầu mang về nhưng khai báo không trung thực, lại cho rằng khai theo sự hướng dẫn của luật sư. Các bị cáo khác do bị tác động, rủ rê, lệ thuộc mà phạm tội nên cần xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt.

Bào chữa cho bị cáo Long, luật sư Phan Trung Hoài cho rằng có dấu hiệu vi phạm thủ tục tố tụng trong việc niêm phong tang vật, lập biên bản xử lý, giám định. Về tội danh luật sư nói việc đi săn chỉ xảy ra khi được sự cho phép của bí thư tỉnh ủy và kiểm lâm, không có sự tổ chức từ đầu. Hơn nữa, khu bảo tồn thiên nhiên được thiết lập trên cơ sở của tỉnh Đắc Lắc, không phải rừng quốc gia và không có phê duyệt của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn. Do đó, không thể nói các bị cáo vào khu rừng cấm.

Phóng to

Quang cảnh phiên tòa

Việc bị cáo Long có bắn con bò tót không, luật sư Hoài nói có nhiều lời khai mâu thuẫn nhau, không ai xác định chính xác việc này. Luật sư cũng cho rằng bị cáo Long có liên quan một phần trách nhiệm đến vụ săn bắn, vì xe và súng là của bị cáo nhưng “hành vi đó chưa đủ qui buộc trách nhiệm hình sự đối với bị cáo”. Luật sư đề nghị chỉ xử lý vi phạm hành chính là nghiêm khắc lắm rồi.

Đối đáp lại, VKS bác bỏ toàn bộ lời bào chữa của luật sư Hoài. VKS cho rằng các kết quả giám định, niêm phong tang vật là bảo đảm đúng qui định và đáng tin cậy. Việc quản lý đối với rừng có sự phân cấp giữa trung ương và địa phương, khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô được giao cho tỉnh Đắc Lắc quản lý, không nhất thiết phải Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cấm mới có hiệu lực. Trên thực tế khu bảo tồn do tỉnh quản lý đã có hiệu lực từ lâu.

VKS khẳng định: “Các bị cáo đi săn lần này không phải là lần đầu, không thể không biết đó là khu rừng cấm, nhưng đã cố tình vào săn thú quí hiếm”. Tranh luận lại, luật sư Hoài vẫn giữ nguyên quan điểm bào chữa.