Phóng to

Đức vua Bhumibol Adulyadej tại một nghi lễ tôn giáo tổ chức ở đền thờ Phật Hoàng cung Bangkok ngày 10- 6 - Ảnh: AFP

Vua Bhumibol, năm nay đã 78 tuổi, lên ngôi ngày 9-6-1946 và là nhà vua đương vị lâu năm nhất thế giới hiện nay.

Chính phủ tuyên bố năm ngày nghỉ lễ chính thức (từ 9-6) cho cả nước, tổ chức các hoạt động kỷ niệm trọng thể bao gồm các nghi lễ cầu nguyện, diễu hành thuyền rồng ca hát trên sông, bắn pháo hoa… có sự tham dự của khách mời là các hoàng gia trên khắp thế giới.

Ngày 9-6, hàng trăm nghìn người dân mặc áo vàng có huy hiệu của nhà vua đã tụ tập ở quảng trường Sanam Luang trước Cung điện Hoàng gia để được tận mắt nhìn ngắm vị vua nổi tiếng là kín đáo và rất ít xuất hiện trước công chúng. Biển người kêu to “Nhà vua muôn năm!”, nhiều người bật khóc hoặc ngất xỉu vì cảm động.

Cô Wallaya Imampai, một trong nhiều người đã bỏ rất nhiều tiền để mua một chỗ quan sát từ một nhà dân dọc bờ sông Chao Phaya để ngắm lễ tổng duyệt diễu hành thuyền rồng, nói rằng: “Tham dự lễ kỷ niệm hoành tráng thế này cho nhà vua yêu quí của chúng tôi là một cơ hội ngàn năm có một”.

Mặc dù theo hiến pháp, vua Thái Lan không có quyền điều hành đất nước nhưng có một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần cũng như chính trị của đất nước này. Lòng yêu kính đặc biệt của người dân Thái đối với ông vua này là một trong những điều bí ẩn đối với nhiều người trên thế giới. Dân Thái ngợi ca vua Bhumibol là một vị quân vương chính trực, hết lòng yêu dân yêu nước.

Trong suốt lịch sử chính trị nhiều thay đổi của đất nước này, vua Bhumibol luôn luôn là chỗ dựa tinh thần lẫn sức mạnh thống nhất và cân bằng. Trong suốt 60 năm trị vì, vua Thái đã chứng kiến 23 đời thủ tướng, 17 cuộc đảo chính và 16 lần thay đổi hiến pháp. Vào hai lần Thái Lan xảy ra xung đột chính trị giữa dân chúng và quân đội dẫn đến đổ máu, sự can thiệp của vua Thái đã nhanh chóng bình ổn tình hình.

Chính vì thế, trong cuộc khủng hoảng chính trị căng thẳng nhất cách đây hai tháng, nhiều người Thái tin rằng chỉ cần nhà vua can thiệp, mọi chuyện sẽ đâu vào đấy. Thủ tướng Thaksin Shinawatra có lần đã nói ông chỉ từ chức nếu nhà vua thì thầm vào tai ông rằng: “Thaksin, đã đến lúc phải ra đi”.

Thaksin giải thích sự nhượng bộ sau cuộc bầu cử bất thường hồi tháng tư vừa rồi là vì: “Tôi muốn toàn dân Thái đoàn kết để kỷ niệm 60 năm trị vì của nhà vua”. Chỉ sau khi nhà vua “bật đèn xanh” bằng việc khuyên bảo Tòa án tối cao can thiệp giải quyết sự rối loạn chính trị vào tháng trước, Tòa án tối cao Thái mới vào cuộc để đi đến quyết định bầu cử quốc hội lại vào tháng mười một tới.

Cho dù vua Thái hầu như rất ít khi xuất hiện trước công chúng hay trên TV, hình ảnh của ông xuất hiện khắp mọi nơi tại Thái Lan, trên đường phố, các cơ quan chính phủ, các khu giải trí công cộng cũng như trong các gia đình.

Tại rạp chiếu phim, người đi xem phim cùng đứng dậy để tỏ lòng tôn kính nhà vua trước mỗi buổi chiếu phim. Báo chí tuyệt đối không đả động, chỉ trích hoàng gia và nói xấu hoàng gia là một tội nghiêm trọng. Trong những thời điểm khủng hoảng, nhà vua là sợi dây nối buộc người Thái lại với nhau.