Ngày 9-7, ông Trương Công Thái - Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk - cho biết tỉnh đang rà soát các vướng mắc về đất đai, nguyên liệu, thủ tục và lao động để hỗ trợ các lò gạch cũ chuyển đổi theo quy định.

Hết hạn hoạt động, hơn 60 lò gạch cũ vẫn chưa thể "tắt lửa"

Theo Sở Xây dựng Đắk Lắk, toàn tỉnh có 111 cơ sở sản xuất gạch đất sét nung kiểu cũ phải chuyển đổi hoặc dừng hoạt động trước ngày 31-12-2025 theo kế hoạch của tỉnh. Tuy nhiên đến nay mới có 48 cơ sở dừng sản xuất, hơn 60 cơ sở vẫn hoạt động.

Đầu tháng 7, tại xã Krông Ana và Ea Na, nhiều lò gạch vẫn đỏ lửa, xe chở đất ra vào liên tục, gạch thành phẩm chất đầy sân. Một số tuyến đường còn xảy ra tình trạng xe chở đất không che phủ, gây bụi, ảnh hưởng người dân.

Xã Krông Ana hiện có 21 lò gạch công nghệ lạc hậu, gồm một doanh nghiệp và 20 hộ kinh doanh. Ông Đoàn Sỹ - Phó chủ tịch UBND xã - cho biết mới một cơ sở dừng hoạt động, 20 cơ sở còn lại vẫn sản xuất.

Địa phương đã tuyên truyền, đối thoại, kiểm tra và đến nay có 19/21 cơ sở cam kết chấm dứt hoạt động. 

Theo ông Sỹ, vướng mắc lớn nhất là chưa có mỏ đất sét hợp pháp, trong khi đầu tư lò tuynel cần vốn hàng chục tỉ đồng. Nếu dừng ngay, các cơ sở còn tồn khoảng 20,2 triệu viên gạch thành phẩm, hơn 73.800m³ nguyên liệu và ảnh hưởng việc làm của hơn 200 lao động.

Tại xã Tân Tiến, 32/33 lò gạch đã dừng sản xuất theo kế hoạch, một lò đã chuyển sang công nghệ hiện đại. Ông Lê Anh Hùng - Chủ tịch UBND xã - cho biết việc chấm dứt lò gạch cũ là cần thiết nhưng nhiều cơ sở vẫn khó xử lý gạch tồn, nguyên liệu, công trình phụ trợ và chuyển đổi công nghệ do thiếu vốn, thiếu đất sét hợp pháp.

Nhiều doanh nghiệp kiến nghị hỗ trợ vốn, đào tạo nghề, xử lý nguyên liệu tồn và có cơ chế phù hợp để chuyển đổi sản xuất. Một số cơ sở tính phương án góp vốn, góp mặt bằng để đầu tư chung dây chuyền hiện đại, giảm chi phí.

Gỡ "điểm nghẽn" để chuyển đổi

Không phản đối chủ trương xóa bỏ lò gạch công nghệ lạc hậu, các doanh nghiệp đề nghị tỉnh có lộ trình và cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Huynh Hạnh (xã Vụ Bổn) kiến nghị được hướng dẫn thủ tục chuyển sang lò tuynel, hỗ trợ tháo dỡ lò cũ, tiếp cận vốn. Các hợp tác xã tại Ea Vy, Ea Yiêng, Vụ Bổn cùng nhiều cơ sở ở Ea Na, Krông Ana cũng đề nghị tháo gỡ vướng mắc về đầu tư, vùng nguyên liệu và xử lý tài sản.

Theo các sở, ngành, nhiều kiến nghị còn vướng quy định về đầu tư, đất đai, hồ sơ pháp lý; chính sách ưu đãi thuế phải thực hiện theo quy định hiện hành.

Ông Võ Kế Thắng - Phó giám đốc Sở Xây dựng Đắk Lắk - cho rằng tiến độ thực hiện kế hoạch số 11 chậm do phần lớn cơ sở quy mô nhỏ, thiếu vốn, chưa chủ động đổi mới công nghệ. Việc quản lý nguồn nguyên liệu, xử lý vi phạm giữa các địa phương cũng chưa đồng bộ.

Về nguồn đất sét, ông Lê Minh Đức - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk - cho biết tỉnh đang hoàn thiện thủ tục để dự kiến trong quý 4 năm nay đưa ra đấu giá 10 mỏ đất sét, nhằm tạo nguồn nguyên liệu hợp pháp cho doanh nghiệp chuyển đổi.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Trương Công Thái khẳng định tỉnh kiên quyết thực hiện kế hoạch số 11 nhằm giảm ô nhiễm, tiết kiệm tài nguyên. Tuy nhiên do liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp và khoảng 1.000 lao động, tỉnh sẽ rà soát từng vướng mắc để có giải pháp phù hợp.

"Tỉnh sẽ nghiên cứu hỗ trợ chuyển đổi công nghệ, quy hoạch vùng nguyên liệu, đào tạo nghề, ổn định việc làm để doanh nghiệp chuyển đổi theo hướng hiện đại, bền vững", ông Thái nói.

Biến lò nung gạch thành khách sạn nghỉ dưỡng

"Một ngôi làng trong làng", thiết kế khách sạn từ lò nung gạch cũ đã phá bỏ các hình thức điển hình của khu nghỉ dưỡng ở thôn quê.