Con đường dẫn vào quê Bác những ngày Lễ hội Làng Sen năm 2026 kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026) thật đông vui. Từ khắp mọi miền Tổ quốc, từng dòng người tìm về đây với niềm xúc động thiêng liêng.

Hành trình của lòng thành kính

Dưới bóng tre xanh, những đoàn cựu chiến binh, học sinh và những gia đình trẻ đưa con về quê Bác… Sau vài cơn mưa đầu hạ, tiết trời xứ Nghệ dịu mát hơn. Hương sen từ các hồ quanh làng tạo nên cảm giác vừa thân thuộc vừa thiêng liêng khó tả.

Bên mái nhà tranh đơn sơ ở làng Hoàng Trù quê ngoại Bác, chị Nguyễn Bảo Mỹ Duyên (quê Đồng Nai) đứng lặng thật lâu trước chiếc khung cửi cũ kỹ mà thân mẫu Bác - bà Hoàng Thị Loan - từng dùng dệt vải. 

Theo gia đình rời Nghệ An vào Nam lập nghiệp từ nhỏ, lần đầu chị được trở về quê Bác trong những ngày tháng Năm lịch sử. Nghe giọng thuyết minh trầm ấm kể về tuổi thơ cậu bé Nguyễn Sinh Cung bên lời ru của mẹ, tiếng thoi đưa mỗi đêm khuya, chị Duyên lặng lẽ lau nước mắt.

"Trước đây tôi chỉ biết quê Bác qua sách báo, nhưng khi tận mắt nhìn nhà tranh nhỏ bé này, tôi mới cảm nhận rõ hơn sự giản dị và lớn lao của Người. Mọi thứ đều bình dị như bao làng quê Việt Nam, vậy mà từ nơi này Bác đã ra đi tìm đường cứu nước", chị xúc động nói.

Có người đến đây lần đầu, cũng có người đã nhiều lần trở lại, nhưng chuyến đi nào cũng đong đầy xúc cảm riêng. Giữa dòng người trên con đường phủ bóng tre xanh có đoàn đồng bào dân tộc Thái từ Sơn La về thăm quê Bác. Bà Vì Thị Núc, 70 tuổi, lặng nghe chuyện đời Người rồi xúc động tâm sự: "Chúng tôi biết ơn Bác Hồ. Cả đời chỉ mong một lần được về quê Người, nay mới thực hiện được".

Những bước chân từ khắp mọi miền vẫn lặng lẽ nối dài trên con đường quê thanh bình. Có người đứng rất lâu trước chiếc võng cũ, có người lặng im bên giếng Cốc phủ màu thời gian, có em học sinh chăm chú ghi chép từng lời hướng dẫn viên kể chuyện. Với nhiều người, về quê Bác không chỉ là chuyến tham quan mà còn là hành trình trở về với cội nguồn lịch sử.

Cô Phạm Thị Huyền - giáo viên Trường tiểu học Hưng Lộc (Nghệ An), dẫn học sinh về quê Bác trong dịp này - chia sẻ: "Bài học lịch sử sẽ trở nên gần gũi hơn khi các em được tận mắt nhìn thấy không gian thật của quá khứ và sẽ ở lại rất lâu trong ký ức các em".

Những người lặng thầm giữ hồn quê Bác

Trung bình mỗi năm nơi đây đón hơn hai triệu lượt khách trong và ngoài nước, không gian nơi đây vẫn giữ được vẻ trang nghiêm và bình yên vốn có. Từ những lối đi sạch sẽ, hàng cây xanh mát đến từng mái nhà tranh đều được chăm sóc cẩn thận mỗi ngày.

30 năm làm hướng dẫn viên ở đây, chị Phùng Thị Hương Giang vẫn kể về Bác bằng tất cả niềm tự hào như ngày đầu tiên. "Có những đoàn khách lặng lẽ rơi nước mắt khi bước vào căn nhà nhỏ của Bác. Có người đứng thật lâu trước từng kỷ vật giản dị của gia đình Người. Những khoảnh khắc ấy khiến chúng tôi càng thấm thía ý nghĩa công việc của mình. Với tôi, mỗi ngày làm việc bắt đầu không chỉ bằng trách nhiệm cán bộ di sản, mà còn bằng cảm giác thân thuộc như trở về chính ngôi nhà của mình", chị chia sẻ.

Để trở thành "cầu nối" giữa di tích và du khách, đội ngũ hướng dẫn viên không chỉ phải thuộc từng chi tiết lịch sử mà còn phải biết truyền tải bằng cảm xúc chân thành nhất. Hiện nay trong 17 hướng dẫn viên khu di tích, có năm người thuyết minh bằng tiếng Anh và tám người thuyết minh bằng tiếng Lào nhằm phục vụ các đoàn khách quốc tế.

Ông Nguyễn Bảo Tuấn - Giám đốc Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên - cho hay việc đào tạo, nâng cao chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp luôn được đơn vị đặc biệt quan tâm để mỗi du khách khi về quê Bác đều có trải nghiệm trọn vẹn. "Điều quan trọng nhất không chỉ là kể đúng chuyện lịch sử mà còn phải chạm tới trái tim người nghe", ông nói.

Không chỉ thuyết minh, những cán bộ ở đây còn lặng lẽ gìn giữ từng hiện vật qua mưa nắng miền Trung. Những mái tranh được kiểm tra định kỳ, từng cột gỗ, từng vật dụng sinh hoạt đều được bảo quản cẩn thận để chống xuống cấp. 

Những đêm mưa bão, cán bộ khu di tích gần như thức trắng để che chắn, bảo vệ các hiện vật lịch sử. Với họ, đó không đơn thuần là công việc mà là trách nhiệm giữ gìn di sản tinh thần vô giá của dân tộc.

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An - cho biết tỉnh Nghệ An luôn xác định việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. 

Tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, đề án và chương trình đầu tư nhằm xây dựng xã Kim Liên theo hướng phát triển văn hóa gắn với du lịch, trong đó Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên được xác định là hạt nhân trung tâm, là địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, văn hóa, chính trị và tinh thần.

"Không chỉ tập trung bảo tồn nguyên trạng các di tích gốc, chúng tôi còn chú trọng mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, cảnh quan, thiết chế phục vụ du lịch, kết nối các điểm đến", bà Hạnh nói.

Kim Liên đổi mới từng ngày

Rời khu di tích, nhiều du khách rất vui trước đổi thay từng ngày của quê hương Kim Liên. Đường bê tông rộng mở sáng - sanh - sạch - đẹp phủ đầy hoa và cây xanh qua các xóm làng yên bình. Nhà cửa khang trang hơn; trường học, nhà văn hóa, trạm y tế được đầu tư đồng bộ.

Phó Bí thư Đảng ủy xã Kim Liên, ông Phan Văn Cảnh, phấn khởi chia sẻ quê hương Bác đang chuyển mình mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu theo đúng mong ước của Bác. Những cánh đồng mẫu lớn rộng hơn 300 ha mỗi vụ cho năng suất cao, đạt khoảng 69 tạ/ha. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 72 triệu đồng. Tỉ lệ hộ nghèo giảm xuống chỉ còn 0,32%.

"Việc Khu di tích Kim Liên được công nhận Khu du lịch quốc gia mở ra cơ hội lớn để Kim Liên tiếp tục phát triển du lịch bền vững, thu hút đầu tư, nâng tầm thương hiệu du lịch Nghệ An và lan tỏa hình ảnh quê hương đến bạn bè trong nước và quốc tế", ông Cảnh nói.

Sự đổi thay ấy không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng hay những công trình mới, mà còn hiện hữu trong đời sống tinh thần người dân. Những làn điệu ví giặm vẫn vang lên trong các dịp lễ hội, những đầm sen vẫn tỏa hương mỗi độ tháng Năm về quê hương Bác.

Học Bác cho cuộc sống hôm nay

Nguyễn Sinh Cung - Nguyễn Tất Thành sinh ra và lớn lên khi nước nhà bị thực dân Pháp xâm lược, thân phận một nước thuộc địa nửa phong kiến, người dân chịu cảnh nô lệ, đói khổ, lầm than.