Vật lý trị liệu phỏng ở trẻ em

BS vật lý trị liệu NGUYỄN HỒNG VĨNH - BS TỐNG THỊ KIM NGỌC (BV Nhi Đồng 2)

TT - Phỏng là tổn thương do tác dụng trực tiếp của các yếu tố vật lý (nhiệt, bức xạ, điện…) và hóa học gây ra trên cơ thể. Khi bị phỏng, da là cơ quan bị tổn thương nhất, kế đến là các lớp sâu dưới da (gân, cơ, xương, khớp, mạch máu, thần kinh) và một số cơ quan (đường hô hấp, ống tiêu hóa, bộ phận sinh dục…).

Phóng to

Một bệnh nhi bị phỏng tập vật lý trị liệu - Ảnh: BV

Thông thường trẻ em ở độ tuổi biết bò hoặc mới biết đi rất hiếu động nên trẻ dễ bị phỏng…

Thường gặp nhất là phỏng nước sôi. Khi trẻ vừa bị phỏng, người nhà phải bế trẻ ngâm vùng bị phỏng vào trong nước lạnh liên tục tối thiểu 15-20 phút rồi đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất. Đặc biệt không được bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ trăn… lên vết phỏng vì có thể làm trẻ dễ bị nhiễm trùng, gây khó khăn trong việc điều trị sau này.

Tại bệnh viện, ngoài điều trị nội khoa, trẻ sẽ được hướng dẫn tập vật lý trị liệu tại giường hoặc tại khoa vật lý trị liệu, các bài tập bao gồm: kéo giãn, vận động chủ động trợ giúp (người nhà hoặc chuyên viên vật lý trị liệu hỗ trợ), vận động chủ động tự trợ giúp bằng chính tay người bệnh (nếu trẻ hợp tác), vận động chủ động tự do, vận động với dụng cụ trợ giúp như ròng rọc, gậy…

Ngoài ra, chuyên viên vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn các tư thế tốt khi nằm và mang nẹp để ngăn ngừa co rút cơ và biến dạng xương. Ví dụ: trẻ bị phỏng ở cổ thì cần giữ cổ ở tư thế duỗi quá (ưỡn cổ ra sau) bằng cách kê gối dưới vai cho trẻ để tránh biến dạng gập cổ, sệ môi dưới, hạn chế vận động của hàm dưới.

Thường gặp nhất ở trẻ em là phỏng cổ bàn tay, nên khuyến khích trẻ sử dụng tay bị phỏng trong sinh hoạt hằng ngày, người nhà nên giúp trẻ nắm mở bàn tay, gập-duỗi khớp cổ tay, dang áp các ngón tay. Khi đi ngủ phải mang nẹp cổ bàn tay cho trẻ.

Sau khi xuất viện nhiều người nghĩ rằng chỉ cần uống thuốc là đủ nên không tiếp tục điều trị vật lý trị liệu và mang nẹp cho trẻ, chính vì vậy đã để lại nhiều biến chứng như co rút cơ, hạn chế cử động, sẹo dính, biến dạng … Trẻ phải nhập viện phẫu thuật, việc điều trị càng khó khăn và tốn kém nhiều.

Vì vậy sau khi xuất viện trẻ cần được tập vật lý trị liệu hằng ngày để lấy hết tầm hoạt động của các khớp và gia tăng sức mạnh của các cơ.

Tại đây, chuyên viên vật lý trị liệu sẽ đánh giá vết thương, quá trình hình thành sẹo, có thể dùng sóng siêu âm để chống kết dính sẹo, di chuyển vết sẹo, tiếp tục các bài tập kéo giãn, vận động chủ động trợ giúp…